چگونگی برخورد بیداری اسلامی با طبقه تحصیل کرده

دکتر یوسف قرضاوی

چگونگی برخورد بیداری اسلامی با طبقه تحصیل کرده

دکتر یوسف قرضاوی

برخورد بیداری اسلامی با طبقه روشنفکر در دو جهت باید دنبال گردد ، یکی روش درمانی و دیگری روش پیشگیری .

روش درمانی از طریق اصلاح برداشتهای نادرست تحصیل کرده ها ، اقناع آنها با دلایل علمی روشنگر – نه با ناسزا وسخنان نابجا و سخنرانی های خطابی و عتاب آلود – و راهنمایی کردن آنها به منابع موثق ] اسلامی [ برای شناخت آنچه که در مورد اسلام لازم است ( مانند قرآن ، پیامبر ، عقیده ، شریعت ، تاریخ و تمدن ) امکان پذیر است . این روش هم غالباً برای جوانان مفید و مطلوب واقع می گردد سپس برای کسانی که در ارتباط با عقیده و مسلکی خاص گرفتار تعصب و تنگ نظری نگردیده باشند . و در درجه بعد برای کسانی که حق را برای این که حق است پذیرا باشند ، نه برای اسباب و علل دیگر .

اما انسانهای متعصب و منفعت طلب ، آنان که به پیشاهنگی و آزادیخواهی و راست گرایی و چپ گرایی و غیره به دیده تجارت نگاه می کنند ، زمینه و امکان بحث و رسیدن به نتیجه با آنها بسیار کم است ، و تنها از راه اقامه دلیل قوی و باطل گرداندن نظریاتشان می توان برخورد کرد .

اما روش دوم که روش پیشگیری می باشد ، عبارت است از دادن آگاهی درست و معتبر از اندیشه اسلامی که همراه با دقت علمی ، از روشنی بیان و عبارت برخوردار باشد ، و هدف از آن تاباندن نوری و روشنگر از فکر اسلامی بر کسانی با شد که خواستار آن می باشند . به صورتی که مفاهیم نادرست اصلاح شود ، و بتواند به ایجاد تشکیکِ تردید گران و دشمنان پاسخ و رد کافی و کامل بدهد . و هدف هم حفظ جوانان از سموم افکار دشمنان اسلام باشد و بس ؛ زیرا جوانان در این صورت به وسیله آگاهی و بینشی که به دست آورده اند ، در مقابل وباهای مرگبار پیدا و پنهان اندیشه های الحادی کاملاً واکسینه می گردند .    

ضرورت ایجاب می کند که قشر مبلغ مردمی و عادی را از میدان کار با طبقه روشنفکر به کلی دور نمود ، مبلغین و عاظی که زبان روز و منطق و روش مخصوص روشنفکران امروزی را نمی دانند ، و سر و کار آنها تنها با قلبهای مؤمنی است . که می توانند دلهایشان را از احساسات و حماسه دینی لبریز کنند و خیلی زود به جوش و خروش بیایند . و مخاطبین آنها کمتر دارای روحیه روشنفکران بوده اند که به این سادگی ها حاضر به بله گفتن نیستند ! و به جای آن بیشتر در اندیشه سؤال کردن و چگونه و چرا گفتن می باشند .

در مورد نویسندگان مردمی هم وضع به همین قرار است ؛ زیرا اگر وعاظ احساسات و عاطفه دینی مردم را از راه گفتار به جنب و جوش در می آورند ،آنان نیز از راه نوشتار این کار را انجام خواهند داد . در میان مردم عرب مشهور است که : (( قلم زبان دوم است )) هر چند توانایی زبان در جهت تحریک روحیه انسان به خاطر بهره گیری از تأثیرات صدا و لحن بیان کلمات بیشتر مؤثر واقع می شود . بخصوص در صورتی که مشاهده و دیدن هم بر تأثیرات آن افزوده می گردد .

در واقع مبلغین اسلام (( وعاظ و نویسندگان )) به اندازه بهره ای که از علم دارند می توانند مؤثر واقع شوند . اما در محیط روشنفکران ضرر این گونه افراد بیشتر از نفعشان خواهد بود .    

-----------------------------------------------------

منبع : آینده حرکت اسلامی و اولویت های آن

مؤلف : دکتر یوسف قرضاوی

مترجم : محمد ملا زاده

انتشارات : نشر احسان