نقش مادر در تربيت اخلاقي کودک

sara200

نقش مادر در تربيت اخلاقي کودک

دامان مادر نخستين مدرسه و اولين پايگاه تربيتي است. کودک آن چه را که در اين مدرسه مي آموزد براي هميشه در نزدش مي ماند، به گونه اي که مي توان گفت که راه و رسم بعدي کودک ادامه همان راه و رسم مادر و عصر کنوني است! کودک به همراه رشد، مسايل متعددي را از راه چشم و گوش ياد مي گيرد، ولي آن چه در جنبه اخلاقي و از راه چشم مي بيند برايش موثرتر و نافذتر است. صدها پند و اندرز که از راه گوش بر کودک القا شود و به اندازه آن اثر ندارد که مادر در حضور کودک خلافي را مرتکب شود، زيرا آن چه را طفل مي بيند جزء خوي طبيعي او مي شود. بنابراين مي توان گفت که عملي ترين وسيله تربيت ارائه يک نمونه عملي است و کودک مادر را به عنوان نمونه عملي در پيش چشم دارد و هر گونه رفتار و عملي که از مادر سر مي زند در کودک اثر مي گذارد و تا آخر عمر با آن خواهد بود.
کودک از راه مشاهده وضع بيروني مادر و پدر تربيت مي يابد. اگر راه و روش آن ها مخصوصاً مادر عمق نداشته باشد و آن چه را که مي بيند، دلش باور نکند؛ تربيت نمي پذيرد. به عنوان مثال، پدر يا مادري که دائماً به اندرزگويي سرگرمند مرتب فرزندان خود را نصيحت مي¬کنند که دروغ نگوييد، صداقت داشته باشيد، خوش رو باشيد... ولي از طرف ديگر کودک متوجه مي شود که رفتار و عمل پدر و مادر با آن چه که مي گويند يکي نيست و مکرر ديده شد که پدر يا مادر براي هر موضوع و يا مسأله اي به يک ديگر و يا به اشخاص ديگر دروغ مي گويند و يا پرخاشگري مي کنند. در اين صورت است کودک با ديدن اين دو گانگي نه تنها از خود بلکه از هر چه که نام و عنوان پند و موعظه دارد متنفر مي سازد، بنابراين وظيفه پدر و مادر به خصوص مادر اين است که به آن چه مي گويند حتماً عمل کنند در غير اين صورت دو گانگي در رفتار کودک آن ها ظاهر مي¬شود و کودک نمي داند که طبق پند و اندرزهاي مادر عمل کند يا طبق آن چه مادر انجام مي دهد، پس اگر فرزندش دچار اين مشکل شده، حتماً به رفتار و کردار خودتان رجوع کنيد.

اما سوالي که در اين جا مطرح مي شود اين است که تربيت کودک را از چه سني آغاز کنيم؟
بعضي از مادران فکر مي کنند و تصور مي کنند که جلوي کودک 2 يا 3 ساله شان يا حتي کوچک تر و يا بزرگ تر هر رفتاري که بخواهند مي توانند انجام دهند، زيرا به نظر آن ها فرزند هنوز کوچک است و توجهي به رفتار و کردار پدر و مادر خود و يا ديگران ندارد در حالي که بايد گفت مادر عزيز! کودک در همان ماه هاي اول تولد تحت نفوذ رفتار و کردار مادر است. او موجودي است تحريک پذير و تحت تاثير، ولي در سه سال اول زندگي اخلاق و رفتارش هنوز به صورت ثابت در نيامده است و از اين سن يعني سه سالگي رفته رفته رنگ و فرم مخصوصي به خود مي¬گيرد و در مسيري معين مي¬افتد. از حدود سه سالگي موجي از مخالفت ها در کودک پيدا مي شود که زاييده تشخص طلبي اوست. اين نافرماني ها و تشخص طلبي ها تدريجاً بايد تحت کنترل در آيد و اصلاح شود. در هر حال سه سال اول زندگي کودک داراي اهميت بسياري از اين جنبه است. در سنين بعدي که کودک رشد مي کند و بزرگ تر مي شود ضروري است در برخي از موارد علل امر و نهي و انضباط ها در جنبه رفتار به او بازگو شود و به او تفهيم گردد که در اين امر و نهي ها غرض و مصلحت او نهفته است. البته لازم است که مادران عزيز در تربيت فرزندشان حوصله و صبر زيادي به کار برند و از اعمال و شيوه هاي پرخاش جويانه خودداري کنند و زمينه را براي همدلي و تحريک او با انجام رفتار مناسب فراهم نمايد. هم چنين مادري موفق است که احساسات کودک خود را جريحه دار نکند، او را نرنجاند، به خاطر هر اشتباهي او را مورد تحقير و تمسخر قرار ندهد و هميشه فرصت جبران به فرزند خود بدهد و... زيرا اگر غير اين موارد باشد کودکي پرورش مي¬دهد که اعتماد به نفس در هيچ کاري ندارد و براي آينده کودک لطماتي را موجب مي شود.

گفتيم که هر عملي که مادر انجام مي دهد، هر سخني که او بيان مي کند يک دستورالعمل براي زندگي بعدي و يا کنوني کودک است و کودک همه چيز را مي بيند و مي شنود و آن ها را نسبت به سن خود تجزيه و تحليل مي کند و همان طور که اشاره شد مادران اگر خير فرزندشان را مي خواهند که يقيناً مي خواهند بايد هميشه مواظب رفتار و کردار و حتي نحوه حرف زدنشان با ديگران باشند زيرا خيلي از مادران ناآگاهانه و بدون توجه به عواقب يک کار بد آموزي هايي را به فرزند خود ياد مي دهند و اين بد آموزي ممکن است مستقيم يا غير مستقيم باشد که در اين جا به چند نمونه آن اشاره مي کنيم.

دستور به ناسزاگويي
گاهي مادران براي اين که کودکان خود را به شيرين زباني وادارند گاهي کلمات رکيکي را به او ياد مي دهند و يا اين که او را تشويق به بازگويي آن در حضور جمع مي کنند تا بدين وسيله مجلس آرايي شود. غافل که کودک در روزهاي اوليه با لکنت و شيرين زباني آن را ادا مي کند، ولي پس از اين که آن را فرا گرفت ديگر فراموش نمي نمايد و به صورت عادت آن را به کار مي برد و همان طور که مي دانيد ترک عادت نيز خيلي مشکل است.

در مهماني و مجالس
آداب معاشرت و برخوردها، راه و رسم مهماني و معاشرت و... را که کودک به همراه مادر مي آموزد، رازداري در مجالس معاشرت، روابط صحيح يا غلط، شوخي هاي مناسب يا نامناسب، غيبت و سخن چيني در مجالس و بدگويي هاي مادر پشت سر پدر.... را کودک از اين مجالس ياد مي گيرد و چه ناگوار است که کودکي درس دورويي را از مادر بگيرد!

عمل و تظاهرات مادر
خودداري از انجام مسئوليت، تنبلي در انجام وظايف خانه و امر و نهي هاي بي حساب، خود را برتر از ديگران دانستن، تمسخر ديگران، وعده دادن و عمل نکردن، يک رنگ با پدر نبودن، بدگويي هاي مکرر مادر از پدر، بي احترامي مادر نسبت به پدر، همه و همه بدآموزي است که يک مادر به طور ناخود آگاه و در مواردي نسبتاً کم خودآگاه به کودک سرايت مي¬کند.

تشويق و تنبيه بي جا و ناصحيح
از بدآموزي¬ها در جنبه تشويق اين است که مادر، کودک خود را از همه زرنگ تر، باهوش تر و عاقل تر معرفي کند و همين امر باعث خود خواهي و خود بزرگ بيني کودک مي شود. هم چنين تنبيه کودک بايد به موقع و از روش درستي اعمال شود زيرا تنبيه توام با خشونت و يا سخنان نيشدار و يا تنبيه در حضور ديگران و سرزنش هاي مکرر و به رخ کشيدن ديگران، عواقب خوبي براي کودک ندارد و اعتماد به نفس را از کودک سلب مي کند و معمولاً اين کودکان هيچ کاري را به تنهايي نمي توانند انجام دهند.
نقل از :تبيان

	نوگرا صفحه اول انجمن -> راهنمای تربیت کودک	زمان پيشفرض سايت: ساعت گرينويچ + 10 ساعت
صفحه 1 از 1