نیایش در آستانه سال نو
نیایش ( در آستانه سال نو )
نویسنده: امام حسن البنّاء / مترجم: یاسین عبدی
به مردی که در آستانه ی سال نو، در انتظار ایستاده بود گفتم: بسیارآشفته و پریشان خاطرم، مرا نوری ده که با آن درون ناشناخته ام را بشناسم و آن را به جنبش در آورم، به من گفت: دستانت را در میان دستان خداوند مهربان مهرورز قرار بده، تو را به راه راست رهمنون خواهد شد.
شب گرد، درمانده و ناتوان، سوار بر اسب زمان، با نیم نگاهی به گذشته دشواری های راه را از نظر می گذراند وبا نیمه ای دیگر به گردنه های پیش رو می اندیشید.
ای سرگردان رد بیابان زندگی، چراغ هدایش به دست، تا به کی در وادی گمراهی می روی:
« يَا أَهْلَ الْكِتَابِ قَدْ جَاءَكُمْ رَسُولُنَا يُبَيِّنُ لَكُمْ كَثِيرًا مِمَّا كُنْتُمْ تُخْفُونَ مِنَ الْكِتَابِ وَيَعْفُو عَنْ كَثِيرٍ قَدْ جَاءَكُمْ مِنَ اللَّهِ نُورٌ وَكِتَابٌ مُبِينٌ يَهْدِي بِهِ اللَّهُ مَنِ اتَّبَعَ رِضْوَانَهُ سُبُلَ السَّلَامِ وَيُخْرِجُهُمْ مِنَ الظُّلُمَاتِ إِلَى النُّورِ بِإِذْنِهِ وَيَهْدِيهِمْ إِلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ » مائده/16 – 15
« اي اهل كتاب ! پيغمبر ما ( محمّد ) به سوي شما آمده است . بسياري از چيزهائي را برايتان روشن ميسازد كه از كتاب ( تورات و انجيل ) پنهان نمودهايد ، و از بسياري از چيزها ( و مطالبي كه پنهان ساختهايد و فعلاً مورد نياز نيست ) صرف نظر مينمايد . از سوي خدا نوري ( كه پيغمبر است و بينشها را روشني ميبخشد ) و كتاب روشنگري ( كه قرآن است و هدايتبخش مردمان است ) به پيش شما آمده است . خداوند با آن ( كتاب ) كساني را به راههاي امن و امان ( از ترس و هراس دنيا و آخرت ) هدايت ميكند كه جوياي خوشنودي او باشند ، و با مشيّت و فرمان خود ، آنان را از تاريكيهاي ( كفر و جهل ) بيرون ميآورد و به سوي نور ( ايمان و علم ) ميبرد ، و ايشان را به راه راست رهنمود ميشود . »
ای سرگشتگان و درماندگان! که راه و بیراهه را در هم آمیخته اید و راه راستین را گم کرده اید گوش به ندای جان نواز خداوند آگاه و دانا بدهید که شما را این چنین به راه راستین می خواند:
« قُلْ يَا عِبَادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلَى أَنْفُسِهِمْ لَا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِيعًا إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ » زمر/53
« ( از قول خدا به مردمان ) بگو : اي بندگانم ! اي آنان كه در معاصي زيادهروي هم كردهايد ! از لطف و مرحمت خدا مأيوس و نااميد نگرديد . قطعاً خداوند همهي گناهان را ميآمرزد . چرا كه او بسيار آمرزگار و بس مهربان است . »
پس از این با آرامش خاطر و نیکی پاداش و وجدان آسوده احساس مراقبت خداوند را خود بکنید:
« وَسَارِعُوا إِلَى مَغْفِرَةٍ مِنْ رَبِّكُمْ وَجَنَّةٍ عَرْضُهَا السَّمَاوَاتُ وَالْأَرْضُ أُعِدَّتْ لِلْمُتَّقِينَ الَّذِينَ يُنْفِقُونَ فِي السَّرَّاءِ وَالضَّرَّاءِ وَالْكَاظِمِينَ الْغَيْظَ وَالْعَافِينَ عَنِ النَّاسِ وَاللَّهُ يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ وَالَّذِينَ إِذَا فَعَلُوا فَاحِشَةً أَوْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ ذَكَرُوا اللَّهَ فَاسْتَغْفَرُوا لِذُنُوبِهِمْ وَمَنْ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلَّا اللَّهُ وَلَمْ يُصِرُّوا عَلَى مَا فَعَلُوا وَهُمْ يَعْلَمُونَ أُولَئِكَ جَزَاؤُهُمْ مَغْفِرَةٌ مِنْ رَبِّهِمْ وَجَنَّاتٌ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا وَنِعْمَ أَجْرُ الْعَامِلِينَ » ال عمران 136 – 133
« و ( با انجام اعمال شايسته و بايسته ) به سوي آمرزش پروردگارتان ، و بهشتي بشتابيد و بر همديگر پيشي گيريد كه بهاي آن ( براي مثال ، همچون بهاي ) آسمانها و زمين است ؛ ( و چنين چيز با ارزشي ) براي پرهيزگاران تهيّه ديده شده است . آن كساني كه در حال خوشي و ناخوشي و ثروتمندي و تنگدستي ، به احسان و بذل و بخشش دست مييازند ، و خشم خود را فرو ميخورند ، و از مردم گذشت ميكنند ، و ( بدين وسيله در صف نيكوكاران جايگزين ميشوند و ) خداوند ( هم ) نيكوكاران را دوست ميدارد . و كساني كه چون دچار گناه ( كبيرهاي ) شدند ، يا ( با انجام گناه صغيرهاي ) بر خويشتن ستم كردند ، به ياد خدا ميافتند ( و وعده و وعيد و عقاب و ثواب و جلالت و عظمت او را پيش چشم ميدارند و پشيمان ميگردند ) و آمرزش گناهانشان را خواستار ميشوند – و بجز خدا كيست كه گناهان را بيامرزد ؟ – و با علم و آگاهي بر ( زشتي كار و نهي و وعيد خدا از آن ) چيزي كه انجام دادهاند پافشاري نميكنند ( و به تكرار گناه دست نمييازند ) . آن چنان پرهيزگاراني پاداششان آمرزش خدايشان و باغهاي ( بهشتي ) است كه در زير ( درختان ) آنها جويبارها روان است و جاودانه در آنجاها ماندگارند ، و اين چه پاداش نيكي است كه بهرهي كساني ميگردد كه اهل عملند ( و برابر فرمان خدا كار ميكنند ) . »
ای کسی که سختی های راه تو را ناتوان و درمانده ساخته و زیر سایه ی گناهان هلاک شده ای، خود را از این سایه وارهان که دروازه های قصرها و کاخ های پروردگارت بسیار فراخ و گسترده و بدون دربان است، و به نزد او اشک های ندامت گنهکاران بسی دوست داشتنی تر از نیایش ها و راز و نیازهای رهپویان است. نیایشی از نیایش های بامدادان و قطره اشکیدر دل شبانگاهان و درخواست آمرزشی همراه ندامت برای گناهان، سبب پاکی گناهان و رفیع شدن مقام به نزد یزدان مقرب شدن به درگاه خدای رحمان خواهد شد:
« جمله فرزندان آدم خطا می کنند و بهترین خطاکنندگان آمرزش می خواهانند » روایت ترمذی
« إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ التَّوَّابِينَ وَيُحِبُّ الْمُتَطَهِّرِينَ » بقره/222
« بيگمان خداوند توبهكاران و پاكان را دوست ميدارد . »
چه قدر خداوند مهربان به تو نزدیک است و تو آن را احساس نمی کنی، و چه قدر دوستت دارد و تو آن را درک نمی کنی، و چه بزرگوارانه است رحمت و مهربانی خداوند به نسبت تو اما تو هنوز در سلک غافلان به سر می بری!!.
و در حدیثی قدسی روایت شده است که: « پیامبر رحمت(ص) فرمود: خداوند مهربان می فرماید: من برابر باور بنده ام نسبت به من، عمل می کنم( باور او نسبت به برآورده شدن دعا و عبادت و توبه و استغفار یا عکس آنها) هرگاه مرا یاد کند، من با او هستم، اگر مرا در دل و قلب خود یاد کند، من نیز نزد خود او را یاد می کنم، و اگر مرا در میان جمع یاد کند، من نیز نزد گروهی بهتر از آنان او را یاد می کنم، اگر به اندازه ی یک وجب به من نزدیک شودف من نیز به اندازه ی یک متر به او نزدیک می شوم، اگر به اندازه ی یک متر به من نزدیک شود، من نیز به اندازه ی دو متر به او نزدیک می شوم، و اگر به آرامی و آهسته به سوی من روان شود، من نیز با سرعت و شتابان به سوی او روان می شوم. »
و در روایتی دیگر آمده است: « ای بنی آدم اگر آهسته آهسته به سوی من بیایی من دوان دوان به سویت خواهم آمد. »
« و شبانگاهان آغوش رحمت و مهربانی خویش را برای کسانی که در روز گناهی را مرتکب شده اند و روزها نیز آغوش رحمت و مهربانی خویش را برای کسانی که رد شب گناهی را مرتکب شده اند، می گشاید. »
« به راستی که رحمت و مهربانی خداوند مهربان مهرورز به نسبت بنده اش از رحمت و مهربانی مادر به فرزند دلبندش بیشتر است. »
« إِنَّ اللَّهَ بِالنَّاسِ لَرَءُوفٌ رَحِيمٌ » بقره/143
« بيگمان خدا نسبت به مردم بس رؤوف و مهربان است . »
کسی که قدر وقت را بداند به طور یقین ارزش زندگی را می فهمد چرا که وقت رندگی است و گذر زمان پی در پی از سال های عمرمان یم کاهد پس بر سر دو راهی نایست.
ما چه قدر نیازمندیم که در این لحظات پایان سال نسبت به سالی که سپری کردیم، و نسبت به سالی که در پیش رو داریم خود را محاسبه کنیم و با قلبی پالوده شده و جایگاهی طیب و کردار نیکو و با عزمیراسخ تر از پیش به سوی انجام امور خی رهمت گماریم.
« انسان همواره میان دو جایگاه قرار گرفته است: میان گذشته ای که سپری شده و نمی داند که خداوند چه چیزهایی را برای او ثبت کرده و میان آینده ای که نمی داند خداوند چه چیزی را پیش روی او قرار خواهد داد، انسان از خود برای خود، و از دنیا برای آخرت، و از جوانی برای پیری، و از زندگی پیش از فرا رسیدن مرگ درس هایی را می آموزد. »
« در هر روز بامدادان که سپیده ی صبحگاهان شکفته یم شود خداوند مهربان ندا می دهد: ای انسان! من دوباره تو را آفریدم و بر کردار تو گواه خواهم بود، از من توشه و زاد درخواست کنید من تا روز رستاخیز باز نمی کردم »
بر آن بودم که مطلبی را به مناسبت سال روز هجرت پیامبر رحمت(ص) به مدینه و داستان هجرت و عید هجرت و چرایی و چگونگی جشن هجرت بنگارم اما تا به خود آمدم دیدم که غرق دعا برای برادرانی شده ام که ارزش وقت را نمی دانند و از آن که راز زندگی است غفلت ورزیده اند، رفته ام:
« الَّذِي خَلَقَ الْمَوْتَ وَالْحَيَاةَ لِيَبْلُوَكُمْ أَيُّكُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا وَهُوَ الْعَزِيزُ الْغَفُورُ » ملک/2
« همان كسي كه مرگ و زندگي را پديد آورده است تا شما را بيازمايد كدامتان كارتان بهتر و نيكوتر خواهد بود . او چيره و توانا ، و آمرزگار و بخشاينده است . »
« إِنَّا خَلَقْنَا الْإِنْسَانَ مِنْ نُطْفَةٍ أَمْشَاجٍ نَبْتَلِيهِ فَجَعَلْنَاهُ سَمِيعًا بَصِيرًا »انسان/2
« ما انسان را از نطفهي آميخته ( از اسپرماتوزوئيد و اوول ) آفريدهايم ، و چون او را ( با وظائف و تكاليفي ، بعدها ) ميآزمائيم ، وي را شنوا و بينا ، ( به عبارت ديگر عاقل و دانا ) كردهايم . »
انگیزه های دعا برای برادران مسلمانم مرا با خود می برد. دست به دعا برداشتم و گفتم: بار خدایا! ما را از چنگال شیطان وارهان و در سلک سربازان خدای مهربان در کاراوان آمرزش و حرکت به سوی بهشت برین در آور، آغاز ماه محرم است و سال نو، بار خدایا! پس از آن همه سیاهی دفتر سال سپری شده، دفتری نو، پاک و سفید از گناهان و لغزش ها را برای ما باز فرما،امید است که گناهان گذشته ما را با توبه ی راستین مان پاک کنی:
« وَهُوَ الَّذِي يَقْبَلُ التَّوْبَةَ عَنْ عِبَادِهِ وَيَعْفُو عَنِ السَّيِّئَاتِ وَيَعْلَمُ مَا تَفْعَلُونَ وَيَسْتَجِيبُ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَيَزِيدُهُمْ مِنْ فَضْلِهِ وَالْكَافِرُونَ لَهُمْ عَذَابٌ شَدِيدٌ » شوری/26 – 25
« تنها خدا است كه توبه را از بندگانش ميپذيرد ، و گناهان را ميبخشد ، و آنچه را انجام ميدهيد ميداند . و دعا و درخواست كساني را اجابت ميكند كه ايمان آوردهاند و كارهاي شايسته كردهاند ، و از فضل خود بديشان بيشتر ( از آن چيزهائي كه درخواست نمودهاند و به فكرشان نيامده است ) عطاء ميكند . امّا كافران ( به جاي لطف و احسان يزدان ) عذاب سخت و شديدي دارند . »
و چه بزرگوارانه و پر شکوهست مراقبت خداوند بر بندگانش:
« وَلَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسَانَ وَنَعْلَمُ مَا تُوَسْوِسُ بِهِ نَفْسُهُ وَنَحْنُ أَقْرَبُ إِلَيْهِ مِنْ حَبْلِ الْوَرِيدِ إِذْ يَتَلَقَّى الْمُتَلَقِّيَانِ عَنِ الْيَمِينِ وَعَنِ الشِّمَالِ قَعِيدٌ مَا يَلْفِظُ مِنْ قَوْلٍ إِلَّا لَدَيْهِ رَقِيبٌ عَتِيدٌ » ق/18 – 16
« ما انسان را آفريدهايم و ميدانيم كه به خاطرش چه ميگذرد و چه انديشهاي در سر دارد ، و ما از شاهرگ گردن بدو نزديكتريم . بدانگاه كه دو فرشتهاي كه در سمت راست و در طرف چپ انسان نشستهاند و اعمال او را دريافت ميدارند ( ما از همه چيز و همه كس – حتّي از اين دو فرشته – به او نزديكتريم ) . انسان هيچ سخني را بر زبان نميراند مگر اين كه فرشتهاي ، مراقب و آماده ( براي دريافت و نگارش ) آن سخن است . »
« أَمْ يَحْسَبُونَ أَنَّا لَا نَسْمَعُ سِرَّهُمْ وَنَجْوَاهُمْ بَلَى وَرُسُلُنَا لَدَيْهِمْ يَكْتُبُونَ » زخرف/80
« آيا گمان ميبرند كه ما اسرار پنهاني و سخنان درگوشي آنان را نميشنويم ؟ ! آري ! ( ما آگاه از راز و رمز ايشان و شنواي نجواي آنان بوده و ) گذشته از اين ، فرشتگان مأمور ما در كنارشان حاضر و بر اعمالشان ناظرند و ( همهي كردار و گفتارشان را ) مينويسند وثبت و ضبط ميكنند . »
و چه دقیق و حساب شده است حساب رسی روز رستاخیز:
« فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ خَيْرًا يَرَهُ وَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَهُ » زلزله/8 – 7
« پس هركس به اندازهي ذرّهي غباري كار نيكو كرده باشد ، آن را خواهد ديد ( و پاداشش را خواهد گرفت ) . و هركس به اندازهي ذرّهي غباري كار بد كرده باشد ، آن را خواهد ديد ( و سزايش را خواهد چشيد ) . »
« وَنَضَعُ الْمَوَازِينَ الْقِسْطَ لِيَوْمِ الْقِيَامَةِ فَلَا تُظْلَمُ نَفْسٌ شَيْئًا وَإِنْ كَانَ مِثْقَالَ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ أَتَيْنَا بِهَا وَكَفَى بِنَا حَاسِبِينَ » انبیاء /47
« و ما ترازوي عدل و داد را در روز قيامت خواهيم نهاد ، و اصلاً به هيچ كسي كمترين ستمي نميشود ، و اگر به اندازهي دانهي خردلي ( كار نيك يا بدي انجام گرفته ) باشد ، آن را حاضر و آماده ميسازيم ( و سزا و جزاي آن را ميدهيم ) و بسنده خواهد بود كه ما حسابرس و حسابگر ( اعمال و اقوال شما انسانها ) باشيم . »
و چه سخاوت مندانه است پاداش مؤمنان:
« وَأَمَّا مَنْ خَافَ مَقَامَ رَبِّهِ وَنَهَى النَّفْسَ عَنِ الْهَوَى فَإِنَّ الْجَنَّةَ هِيَ الْمَأْوَى » نازعات/41 – 40
« و امّا آن كس كه از جاه و مقام پروردگار خود ترسيده باشد ، و نفس را از هوا و هوس بازداشته باشد . قطعاً بهشت جايگاه ( او ) است . »
« إِنَّ اللَّهَ لَا يَظْلِمُ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ وَإِنْ تَكُ حَسَنَةً يُضَاعِفْهَا وَيُؤْتِ مِنْ لَدُنْهُ أَجْرًا عَظِيمًا » نساء/40
« خداوند ( به كسي ) ذرّهاي ظلم روا نميدارد و ( از اجر كسي نميكاهد ، ولي ) اگر كار نيكي ( از كسي ) سر زند ، آن را چندين برابر ميگرداند ، و از سوي خود ( به شخص نيكوكار ، جداي از چندين برابر اجر عملش ) پاداش بزرگي عطاء ميكند . »
« مَنْ جَاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ خَيْرٌ مِنْهَا وَهُمْ مِنْ فَزَعٍ يَوْمَئِذٍ آمِنُونَ » نمل/89
« كساني كه كارهاي پسنديده ( ي چون ايمان به خدا و اخلاص در طاعت ) انجام بدهند ، پاداش بهتر و والاتري از آن خواهند داشت ( كه رضا و خوشنودي پروردگار است ) ، و در آن روز ( كه قيامت فرا ميرسد و ترس و خوف مردمان را فرا ميگيرد ) چنين كساني در امن و امان بسر ميبرند ( و غم و اندوه و دلهره و نگراني همگاني ، از آنان به دور است ) . »
و چه بزگوارانه است بخشش و آمرزش خداوند مهربان مهرورز بهنسبت آمرزش خواهان:
« إِلَّا مَنْ تَابَ وَآمَنَ وَعَمِلَ عَمَلًا صَالِحًا فَأُولَئِكَ يُبَدِّلُ اللَّهُ سَيِّئَاتِهِمْ حَسَنَاتٍ وَكَانَ اللَّهُ غَفُورًا رَحِيمًا وَمَنْ تَابَ وَعَمِلَ صَالِحًا فَإِنَّهُ يَتُوبُ إِلَى اللَّهِ مَتَابًا » فرقان/71 – 70
« مگر كسي كه توبه كند و ايمان آورد و عمل صالح انجام دهد ، كه خداوند ( گناهان چنين كساني را ميبخشد و ) بديها و گناهان ( گذشتهي ) ايشان را به خوبيها و نيكيها تبديل ميكند ، و خداوند آمرزنده و مهربان است ( و نه تنها كه سيّئات را ميبخشد ، بلكه آنها را تبديل به حسنات مينمايد ) . ( آخر ) كسي كه توبه كند و كار شايسته انجام دهد ، كاملاً به سوي خدا باز ميگردد ( و تبديل سيّئات به حسنات تعجّبي ندارد . زيرا كار خدا بيمثال ، و پاداش خدا بيحساب و درياي مهرش بيكران است ) . »
« وَإِنِّي لَغَفَّارٌ لِمَنْ تَابَ وَآمَنَ وَعَمِلَ صَالِحًا ثُمَّ اهْتَدَى » طه /82
« من قطعاً ( با غفران عظيمي كه دارم ) ميآمرزم كسي را كه ( از كفر و گناه خود ) برگردد و ( به بهترين وجه ) ايمان بياورد و كارهاي شايسته بكند و سپس راهياب بشود ( و اين راه را تا آخر زندگي ادامه دهد ) . »
ای برادر درمانده و ناتوان و هلاک شده زیر سایه ی گناهان، از رحمت و مهربانی خداوند مهربان مهرورز نا امید مشو، این لحظه های شروع سال نو، لحظه های آمرزش گناهان است دفتر زندگیت را از نو بنویس و از این نسیم های پذیرش توبه ی صبحگاهان بهره ببر و با پرتوهای هلال مشرق زیبا هدایت همراه شو.
________________________
منبع: گفتارهایی در اخلاق و تربیت( اما بنّا) / گردآوریی: عصام تلیمه / مترجم: یاسین عبدی / انتشارات: حافظ ابرو/تایباد چاپ اول 1391
