عوامل نابودي امت اسلامي
عوامل نابودي امت اسلامي
دكتر يوسف قرضاوي
قرآن كريم در آيات فراواني گوشزد كرده كه ظهور و سقوط امت ها ، امري اتفاقي نيست ، بلكه بر سنت هاي پايدار و تبديل ناپذير مبتني است و در آياتي كه درباره نابودي امت هاي پيشين ذكر كرديم ، قرآن كريم ، خردمندان را به عوامل نابودي آنان با اين كه شكوفايي مادي و عمراني هم داشتند ، توجه داده است
. برخي از اين عوامل عبارتند از :
۱ – انكار آيات الهي و نافرماني از دستورهاي پيامبران
.
۲ – پيروي از گردنكشان خيره سر و اطاعت امر اسرافگران كه در زمين فساد مي كردندو اصلاح پيشه نمي كردند ، مانند اعمال قوم عاد و ثمود
.
۳ – شادماني و دلخوشي به دانش مادي و رويگرداني از آن چه وحي الهي به ارمغان آورده ، همچون كساني كه خداوند در آخر سوره غافر از آنان سخن مي گويد
.
۴ – مغرور شدن به نيرو و ثروت مادي و غفلت از عقوبت خداوند با عزت و مقتدر مانند اعمال فرعون و قارون
.
۵ – ستمگري ، كم گذاشتن و گردنكشي كردن ظالمانه به ويژه در برابر تهيدستان و مستضعفان ، مانند اعمال اهل مدين و قوم شعيب
۶ – ارتكاب فحشا و پيروي از شهوات ، مانند عمل قوم لوط
.
۷ – گسترش فساد در زمين و آشكار كردن منكرات و ترك نهي از منكر همچون عمل بني اسرائيل
: كانوا لا يتناهون عن منكر فعلوه . مائده 79
۸ – ناسپاسي نعمت هاي الهي و ترك شكر آن ها ، بلكه استفاده از نعمت ها در راه معصيت خداوند
: ضرب الله مثلاً قريه كانت امنه مطمئنه ياتيها رزقها رغداً من كل مكان فكفرت بانعم الله فاذقها الله لباس الجوع و الخوف بما كانوا يصنعون .
۹ – رفاه زدگي و هوسراني و خوشگذراني
هركس به تمدن حاكم بر جهان امروز ما بنگرد، در مي يابد كه اين تمدن ،بهره اي
:كم اهلكنا من قريه بطرت معيشتها فتلك مسكنهم لم تسكن من بعدهم الا قليلً و كنا نحن الوارثين.نحل 112 . هريك از اين گناهان ، خود مي تواند كيفر و خشم الهي را شتاب بخشد ، كيفري كه گناهكاران حتماً به آن گرفتار مي آيند . اكنون چنانچه تعداد]بسياري[ از اين گناهان ميان امت و جامعه اي گسترش يابند ، چه اتفاقي خواهد افتاد ؟(چه كم چه زياد ) از تمدنهاي تباه شدگان وانحرافهاي عقيدتي ،فكري و رفتاري آنان را دارد ؛ از اين رو شگفت نخواهد بود اگر بيم نزول عذابي بر آنان رود كه بر مردم تمدنهاي پيشين نازل شد0
وسكنتم في مسكن الذين ظلموا انفسهم وتبين لكم كيف فعلنا بهم و ضربنالكم الامثال وقد مكرو مكرهم وان كان مكرهم لتزول منه الجبال
0سنت ظهور وسقوط امت ها و تمدنها
:سنت دست به دست شدن تمدنها يا ردوبدل شدن آن ها بين امتها ، يكي ديگر از سنت هاي الاهي رد اين جهان است كه قرآن كريم مارابه آن توجه داده ، وبه اين سنت اشاره كرده است ؛ آن جا كه فرمود
]
: ان يمسكم قرح فقد مس القوم مثله و تلك الايام نداولها بين الناس ))آري[ همان طور كه نادار و دارا ، نيرومند و ضعيف ، و پادشاه و رعيت ، هميشه بر يك حال با قي نمي مانند ، امت ها نيز جاودانگي نخواهند داشت ،]همانگونه[ كه خداي متعال درباره فرعون و قومش مي فرمايد :و اورثنا القوم الذين كانوا يستضعفون مشارق الارض و مغاربها التي بركنا فيها و تمت كلمه ربك الحسني علي بني اسرائيل بما صبروا و دمرنا ما كان يصنع فرعون و قومه و ما كانوا يعرشون
. اعراف 137فاخرجنهم من جنت وعيون وكنوز و مقام كريم كذلك و اورثنها بني اسرائيل
. شعرا57-59قرآن درباره جانشيني امت هاي تباه شده دو قاعده اساسي را بيان فرموده است
:قاعده نخست
:مستضعفان مظلوم ، وارث زورگويان ستم پيشه هستند :و قال الذين كفروا لرسلهم لنخرجنكم من ارضنا او لتعودن في ملتنا فاوحي اليهم ربهم لنهلكن الظالمين و لنسكننكم الارض من بعدهم ذلك لمن خاف مقامي و خاف وعيد و استخفوا و خاب كل جبار عنيد
.قاعده دوم
:اين درستكاران هستند كه وارث مفسدان و فاسدان خواهند بود ، چرا كه خداي متعال ، فاسد را جانشين فاسد ]ديگري [ نمي كند ، چنان كه مي فرمايد :و لقد كتبنا في الزبور من بعد الذكر ان الارض يرثها عبادي الصالحون
.مقصود از درستكاران در اين آيه ، درويشان يا بيخردان نيستند؛ بلكه كساني هستند كه براي آباداني زمين و جانشيني خداوند روي آن بوسيله دانش سودمند، عمل صالح ،سفارش به حق و شكيبايي، فراخواني به نيكي ها و امر به معروف و نهي از منكر شايستگي دارند؛ چنان كه خداي متعال مي فرمايد
:لينصرن الله ينصره ان الله لقوي عزيز الذين ان مكنهم في الارض اقاموا الصلواه واتوا الزكوه و امروا بالمعروف ونهوا عن المنكر
0اين همان چيزي است كه ايمان آورندگان به خداي متعالي كه از نعمت ها و زينت هايي كه از آن بهره مند بودند فريب نمي خوردند ، بيم آن را بر تمدن غرب و گردنكشان آن دارند ؛ آنان كه به ناحق در زمين استكبار پيشه كردند؛ نماز و نيايش را فرو گذاشتند ؛ از شهوت پيروي ، و نعمتهاي الاهي را ناسپاسي كردند واين، همان
((استدراج )) است كه قرآن از آن سخن گفته و درباره فرجام آن به ما هشدار داده:سنستد رجهم من حيث لا يعلمون وا
و نيز همان
‘ملي لهم ان كيدي متين،((املا)) [= توانگري ] براي ستمگران است كه رسول اكرم (ص) آن را براي ما بيان كرد ؛ آن گاه كه فرمود:خداوند ستمگر از نيرو و بهره مندي از نعمتها سرشار مي كند و هنگامي كه اورا به عذاب گرفتار كرد ، ديگر او را رها نمي سازد؛
و آنگاه كه هشدارها سودمند نمي افتد و فساددر خشكي و دريا كه خداوند بر آنان فرو فرستاد ، مايه اندرز براي آنان نمي شود ، بسيار رخ مي دهد كه ناگهان دچار آن انتقام الاهي مي شوند تا نتيجه برخي اعمالشان را بچشند؛ باشد كه
[آن گاه اين آيه را تلاوت فرمود:] وكذلك اخذ ربك اذا اخذ القري و هي ظالمهٌ ان اخذه اليم شديدٌ،[به سوي خدا ] باز گردند ؛ اما آنان [با وجود هشدار و اندرز ]، در برابر پوردگارشان كرنش و به درگاه آن گريه و زاري نكردند : فلما نسوا ما ذكروا به فتحنا عليهم ابواب كل شي حتي اذا فرحوا بما اوتوا اخذنهم بغته فاذا هم مبلسون فقطع دابرالقوم الذين ظلموا و الحمد لله رب العالمين .
