معماری
خانه ---> حركات و احزاب ---> رويكردها و راهكارها­ی جماعت دعوت و اصلاح /

رويكردها و راهكارها­ی جماعت دعوت و اصلاح /

رويكردها و راهكارها­ی جماعت دعوت و اصلاح  / حقوق بشر

حقوق بشر

بي گمان حقوق بشر مهم ترين موضوع انساني قرن
بيستم و چالشي بزرگ براي آغاز قرن بيست ويكم است. حقوق بشر جايگاه و هويت انسان
جديد در دنياي نوين را معين مي سازد. امروزه بسياري از اعمال، رفتارها، تصميم ها و
برنامه ها با ملاك و محك حقوق بشر سنجيده میشود. در واقع حقوق بشر، تجلي جايگاه
نويني است كه انسان معاصر براي خويش يافته است.

به باور ما، اسلام بزرگ ترين پرچم دار آزادي
است و اساساً مهم ترين آزاد ساختن انسان از قيد و بندها  فلسفه ي بعثت انبياء و به ويژه پيامبر خاتم بوده
است و بر همين اساس حقوق انسان مورد توجه ويژه ي دين مبين اسلام قرار گرفته است.
خداوند به عنوان آفريننده ي هستي كه آفرينش انسان را در بهترين صورت آن قرار داده
و جانشيني خود و آباداني زمين را به او واگذار نموده است، قوانيني را در راستاي
حفظ دين، جان، عقل، ناموس، مال و نسل او نازل كرده است.

ما در اين مبحث در پي آن نيستيم كه مباني
فكر ي ديني مدعاهاي خود را مورد بررسي و استدلال قرار دهيم و اين مهم را به تحليل
علمي موافقان و مخالفان خود وا مي گذاريم. ما معتقد به قرائتي از دين هستيم كه با
بسياري از مباني فكري و حقوقيِ حقوق بشر مدرن سازگار است و اساساً نقش دين اسلام براي
بشريت تنها در فضايي آرام، آزاد و توأم با احترام به كرامت انسان متبلور مي شود.

 

حقوق بشر به مثابه رويكرد

هر چند كه حقوق بشر به عنوان ميراث تاريخي
مشترك تمام تمدن هاي بشري است و هريك از تمدن ها به ويژه آ نها كه از ميراث انبياء
نشأت گرفته اند داراي رگه هايي از اين حقوق ميباشند و در اين ميان تمدن اسلامي از
برجستگي خاصي برخوردار است، اما پردازش و ظهور معاصر و نهايي اين حقوق در قالبي
منسجم و سيستماتيك، پس از تلاش هاي دقيق و موشكافانه ي فيلسوفان اروپاي پس از
رنسانس و اصلاحات ديني و دوران روشنگري اتفاق افتاد. تلاش هاي اين متفكران در سطح
جهاني پس از جنگ جهاني دوم و مثمر ثمر واقع شد و در قالب اعلاميه ي « سازمان ملل
متحد » متعاقب تأسيس جهاني حقوق بشر مورد تصويب مجمع عمومي سازمان ملل متحد قرار گرفت.

به رغم گذشت بيش از نيم قرن از تصويب اين
اعلاميه و توسعه ي مفهوم حقوق بشر به بسياري از عرص ههاي ديگر زندگي بشر، هنوز اين
اعلاميه داراي ويژگي مرجع بودن در مباحث حقوق بشر است.

بر اين باور يم حقوق بشر توأمان به عنوان
وسيله و همچنين هدف توسعه عمل مي كند و بر ا ين اساس بس ياري از مشكلات در بيشتر
جنبه ها ي زند گي اقتصادي، سياسي، معرفتي، فرهنگي و … در اثر بي توجهي به حقوق
بشر است و تثبيت و اجرا ي اين اعلام يه متناسب با فرهنگ و باورهاي ديني در جوامع بشري
مي تواند زمينه ي ايجاد زندگي مناسب و در شأن انسان را فراهم نمايد.

 

ضمن اذعان به ا ين كه حقوق بشر در مقاطع
مختلف تاريخي از طرف سياستمداران وبس ياري از دولت ها مورد سو ءاستفاده و تعرض
قرار گرفت هاست و با نوعي دگماتيسم سياسي، مورد تفسير هاي يك جانبه قرار م يگي رد،
بر ا ين باوريم كه ا ين موارد ، به ذات حقوق بشر لطمه اي وارد نمي كنند و موجب دلسردي
طرفداران و تلاشگران عرصه ي حقوق بشر نخواهد شد.

حقوق بشر بس ياري از جنبه هاي مختلف زندگ ي
بشر ي را تحت پوشش قرار م ي دهد و روز به روز عناصر بيشتري را در بر مي گيرد و در
ز مينه ي مسايل زنا ن، كودكان، اقليت هاي د يني، مذهبي، نژاد ي و زباني و آزاد ي
ها ي عمومي داراي استاندار دهاي مناسبي براي زندگي درخور شأن انسان است.

به طور كل ي مورد تحقير و ستم و نقضِ «
انسان » در جامعه ي ما ، هرچند كه حقوق قرار مي گيرد، اما زنان و اقليت ها  هريك در عرصه اي و به گونه اي مورد ستم و نقضِ
حقوقِ مضاعف قرار مي گيرند و بر اين اساس لازم است مورد توجه و يژه اي قرار گيرند
و ضمن ايمان به جدا يي ناپذ يري لا يه ها ي مختلف حقوق بشر ، اعتلاي حقوق آنان با
يد در سرلوحه ي برنامه ها ي اجر اي ي قرار گيرد و سعي شود محيطي انساني تر براي
آنان فراهم آيد.

و نيمي از جمعيت كره ي زمين رعا يت « زن »
حقوق زنان در ابتدا به عنوان « دختر » و « همسر » ،« مادر » گردد و سپس به تناسب
نقش اجتماعي، به عنوان از حمايتهاي ويژه اي برخوردار گردند.

تنوع نژاد ي، ملي، زباني، مذهبي، ديني و …
را به عنوان آ يات خداوند و آزموني براي سنجش ميزان عدالت و تقواي دينداران ، به
رسميت مي شناسيم و هيچ يك از ا ين تفاوت ها را جاذب و يا دافع حقوق بشر نمي دانيم
و بر ا ين باوريم كه ا ين تنوع را با يد در مجرا ي طبيعي خود حفظ كرد و هر كس با
هر هدف و مرام ي كه برا ي از ميان برداشتن اين تنوع تلاش كند و يا آن را مبنا ي تبعيض
اخلاقي وحقوقي قرار دهد، در جهت مخالفت با سنت هاي الهي و فطرت بشري عمل كرده است
و بر اين اساس نه تنها مورد حما يت قرار نمي گيرد، بلكه بسته به مورد بايد منع،
تنبيه و يا مجازات گردد.

 

راهکارها

حقوق بشر در جوامع ي همچون جامعه ي ما از دو
عكس العمل در رنج است. شعار زدگي موافقان و برخوردهاي جاهلانه و متعصبانه ي
مخالفان ، كه هر يك به گونه اي حقوق بشر ر ا در موضع ضعف و ناتواني قرار داده اند
. اين دو عكس العمل علل و عوامل فراواني دارند و بي ترديد فقدان برنامه ي منسجم موافقان
در جهت اعتلاي حقوق بشر در زمره اين علتها است.

معتقديم كه شعارزدگي در هيچ عرصه اي نمي
تواند موجب تغيير بنيادين گردد و در زمينه ي حقوق بشر نيز نه تنها به اعتلا ي آن
نمي انجامد ، بلكه موجبات تضعيف جايگاه آن را در بستر عوامفريبي و نهايتاً سلب
اعتماد مردم فراهم مي كند. بر اين اساس به منظور اعتلا ي حقوق بشر دوراهكار اصلي آموزش
و حمايت را در نظر داريم:

 

آموزش

هرچند با توجه به ا ين كه بيشتر رهنمودها و
نتا يج حقوق بشر ناظر به بعد سياسي زندگي بوده، سعي در حما يت از شهروندان در
مقابل دولت و نهادها ي عمومي دارند ؛ اما نمي توان بعد فرهنگي و معرفتي حقوق بشر
را از نظر در اين عرصه از اهميت ويژ هاي برخوردار است. « آموزش » دورداشت.
بنابراين آموزه هاي د ين مبين اسلام نيز، به ويژه اصل توحيد، انسان را متوجه
جايگاه والا و حقوق انساني خود مي نمايد. انسا ن ها با يد بدانند كه چه حقوقي را
دارا هستند و برا ي استيفاي حقوق خود از چه امكاناتي برخوردارند. اين آموزش بايد
متناسب با شرايط مخاطبان، همگاني، وسيع و بدون اغراض سياسي باشد.

بر اين باوريم كه تئوري حقوق بشر در ابعاد
معرفتي، سياسي و حقوق ي ازظرفيت نقدپذيري و بررسي هاي بيشتر برخوردار است و نقادي
علمي آن، خود يكي از راهها ي اعتلا ي حقوق بشر بوده و عرصه را بر شعارزدگي بي ثمر
و مخالفت هاي متعصبانه تنگ خواهد كرد.

 

حمايت

تأمين زندگيِ متناسب با شأن انسان ي، براي
جوامع كمتر برخوردار ، هدف ي است كه با يد مورد عنايت و حما يت همه جانبه ي تمام
گرو ه هاي فعال فكر ي، سياسي، فرهنگي و د يني قرارگيرد . اهتمام به حقوق بشر در
عصر كنوني يكي از مطمئن ترين راه هاي تحقق اين هدف است.

ما در چارچوب تعاليم دين مبين اسلام با
موارد نقض حقوق بشر در سطوح مختلف ملي ، منطقه اي و جهاني مخالف بوده ، با تأكيد
بر ضرورت برقراري نظامي حقوقي كه درآن حقوق بشر تضمين شده باشد، حمايت خود را از
فعالان فرهنگي، اجتماعي و سياسيِ پايبند به رعايت اين حقوق اعلام مي داريم و در
اين راستا آماده حضور در جبهه اي واحد براي حمايت از حقوق بشر هستيم.

*************

جماعت دعوت و اصلاح ايران، از آنجا كه
برنامه ي خود را تنها تفسير درست از اسلام نميداند، از پيشنهادها و انتقادات همه­ي
انديشوران و دلسوزان دين و جامعه استقبال مي­كند و آرزومند روزي است كه توحيد
در جهان بيني
، اخلاق در رفتار فردي و آزادي و عدالت در تعاملات اجتماعي
در حد مطلوب برقرار شود تا آدميان بتوانند با خرسندي و آسودگي، در دنيايي آباد، به
عبادت خالق و خدمت خلق بپردازند. و ما ذلك علي الله بعزيز.

 

منبع ” جزوه رويكردها و
راهكارها­ی جماعت دعوت و اصلاح ایران

 

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پاسخ دادن معادله امنیتی الزامی است . *

تلگرام نوگرا »»» مطالب سایت + عکس + کلیپ + نوشته های کوتاه متنوع + با ما همراه باشید . eslahe@

قالب وردپرس