معماری
خانه ---> زندگی نامه ---> جلوه هايي از دعوت اسلامي امام مودودی

جلوه هايي از دعوت اسلامي امام مودودی

جلوه هايي از دعوت اسلامي امام مودودی


نهضت احياي مودودي در زندگي ملي و بين المللي ما آثار بسيار چشمگيري بجا گذاشته است كه از ارزش والايي برخوردار است. او براي نخستين بار انتخاب نماينده اصلح را پيشنهاد كرد. قبل از آن، هر كانديدايي از راه تقلب يا زور بيشتر رأي ميآورد، نماينده مردم بود. بدين ترتيب، بدترين عناصر به عنوان نماينده مردم انتخاب ميشدند و سرنوشت ملت را در دست ميگرفتند.


وي براي پالايش زندگي سياسي پيشنهاد كرد كه به جاي انتخاب كانديدا تورها_ كه براي انتخاب شدنشان دست به هر كار ميزدند _ راي دهنده گان كانديداها را با توجه به خصوصيات شايسته شان انتخاب كنند . اين كار سطح آگاهي سياسي مردم را نيز بالا ميبرد. او همچنين تلاش كرد تا قوه مقننه به اين شيوه شكل قانوني بدهد و از اينجا بود كه نخستين ايده جمهوريت در پاكستان مطرح شد. وي رواج فساد، جناح بندي و رشوه در جمهوري هاي غربي و آمريكايي را ناشي از نامطلوب بودن جمهوري هاي آنان ميدانست. به همين جهت است كه فريب و پارتي بازي در آنها رواج دارد.


دومين تاثير مودودي در عرصه زندگي سياسي مردم پاكستان، تلفيق اخلاق و سياست بود. افراد در آن زمان تحت تاثير سياست كشور هاي اروپايي سعي ميكردند خود را از حضور در بازي سياست بر حذر دارند. اما وي عملاً ثابت كرد كه ميتوان يك سياست مدار راستگو، حق پرست و متعهد بود. به همين جهت رهبران ساسي بلند پايه نيز مجبور شدند همان نداي خدا پرستي و پاي بندي به عهد و پيمان را سر دهند كه او در بازار سياست به آنان آموخت. هرچند كه مردم نداي چنين رهبراني را اينگونه تعبير كردند كه آنها روي زغالها طلا كوبي ميكنند!!


حق گويي و استقامت براي حفظ اصول و نهراسيدن از اسارت و چوبه دار، الگوهايي هستند كه وي در وادي بي اصول سياست به صورت عملي ارايه داد. اين الگوها چنان استثنايي بوند كه راه روان و رهبران عرصه سياست، ‌حتي قادر به تصور آنها نيز نبودند.


مودودي تاثير خود را گذاشت. او از اديبان بسيار بلند پايه بود و شيريني ادب وي به حدي بود كه هر كس نوشته هاي او را مطالعه ميكرد، نه تنها احساس خستگي نميكرد، بلكه ميزان ذوق و شوق مطالعه او افزون تر مي شد. ادبيات عالي او توانست تاثير شگرف خود را بر زبان و لغت اردو نمايان كند. زبان و لغت اردو بعد از تاثير پذيري از ادبيات مودودي، به ادب اصلاحي يا ادب اسلامي شهرت پيدا كرد. اما واقعيت اين است كه قلم مودودي تمام عرصه ادب و مطبوعات را متاثر ساخت. نويسندگان زيادي خود را وامدار ادبيات نوين او در عرصه نگارش ميدانستند. جرايد و مجله هاي فراواني به حمايت از ديدگاه هاي او پا به عرصه وجود گذاشتند. شاعران جديدي با سرود هاي دلرباي خود در بزم شعر و ادب قدم گذاشتند. رايحه بسيار دل آويز و دلپذيري از ادب اسلامي تمام فضا را فراگرفت و هر شخص به فراخور استعداد آن را استشمام ميكرد و لذت ميبرد.


نهضت مودودي هر دو قشر روشنفكر جديد و سنت گرا و طلاب حوزه هاي علميه را تحت تاثير قرار داد. قشر جديد و تحصيل كرده پيش ترها دين را غير ضروري يا يك رفتار خصوصي و فردي ميدانستند كه با مسائل اجتماعي جامعه سروكار ندارد. قشر سنتي و اكثر افراد حوزه هاي علميه نيز بر اين باور بودند كه دين عبارت از يك سري عبادات خشك و يك گونه مراسمي است كه انحراف يك سر مو از آن ضوابط و مقررات سنتي، براي سرنگوني انسان به دره هولناك آتش كافي است. مودودي اين دو تصور را كه افراطي و تفريطي بودند به اعتدال در آورد. دين عبارت است از زندگي به شيوه اسلامي. زندگي به شيوه اسلامي همان است كه پيامبر(ص) آن را ارائه داد. تنها راه نجات اين است كه آن را عملاً در زندگي خود پياده كنيم.


نهضت مودودي دانشجوياني را كه در سيستم غلط نظام آموزش غربي به قشري سركش ‌، طاغي و لاابالي شناخته ميشدند، به يك قشر متعهد و متدين حامي ارزشهاي اسلامي تبديل كرد. در محيط دانشگاهي و مراكز آموزشي كشور(پاكستان) ،‌صدها هزار دانشجو و دانش آموز نه تنها زندگي خود را در قالب معيارها و ارزش هاي اسلامي درآوردند بلكه بر ديگران نيز تاثير گذاردند.


دعوت مودودي در ميان علما و روحانيون كشور نيز تاثير مطلوبي بر جاي گذاشت. قبل از اين، جدالهاي فرقه اي امكان طرح برنامه عملي براي مسلمانان نميگذاشت. مودودي در چارچوب نفاذ شريعت اسلامي سعي كرد تا علما و روحانيون را متحد و منسجم كند. هر چند كه عده اي به خاطر انحصار طلبي، حفظ هويت شخصي و سنفي نتوانستند به وحدت مطلوب برسند. اما هرگاه مقتضيات اجتماعي دين ايجاب ميكرد و موضوعات عزت دين مطرح مي شد، اكثريت قريب به اتفاق علما گرد هم جمع ميشدند. در كار بسيار دشوار و انقلابي مانند تعيين نكات برجسته قانون اساسي، كه قشر روشنفكر و تحصيل كرده مجلس ملي هم نتوانست آن را حل كند، علما و روحانيون دست جمعي اين مشكل را حل كردند و براي حفظ موازين اسلامي و شرعي و قوانين كشور، نهايت تلاش و استقامت خود را به اثبات رساندند. قبل از اين گفته ميشد كه «اگر دو ملا در يك جا باشند مرغ حرام مي شود» اما امروز اين گفته رواج پيدا كرده كه در ميان دو وزير وزارت حرام ميشود يا «ميان دو مدير رشوه حلال ميگردد.»


خدماتي كه مودودي براي ايجاد وحدت ميان علما انجام داد، در تاريخ خواهد ماند. بهر حال اين آگاهي كه مقتضيات اسلامي از هر مقتضيات ديگري مقدم است و براي حفظ ارزشهاي اسلامي هرچند موقت بايد به تمام اختلافات خاتمه داده شود، از زحمات و فداكاري هاي اوست. در اثر تلاش بي وقفه مودودي براي اجراي شريعت اسلامي، علماي هر گروه و فرقه اسلامي اين تلاش را آغاز كردند.


دعوت مودودي مقتضيات اخلاق، ديانت و امانت را نمايان كرد و اين احساس را بوجود آورد كه آن مقوله ها جزء اركان دين هستند. تظاهر رهبران به اين صفات متاثر از مقبوليت و رواج چنين ديدگاهي بود. گرايش و تمايل خدمت به مردم در جامعه امروز نيز زاييده زحمات و انديشه هاي مودودي است. امروز اگر كم و بيش در گوشه و كنار كشور، (پاكستان) احساس خدمت به خلق پيدا شده است، مرهون تلاشي است كه هواداران نهضت مودودي براي كمك رساني به توده مردم انجام دادند كه در نوع خود ركورد بي سابقه اي در اين زمينه است. كمك رساني و سرويس دهي رايگان ‌، خدمت بدون توقع پاداش مادي، خدمت بي اندازه و بدون وقفه در جامعه، نخست از جانب كساني آغاز شد كه به نحوي از مودودي و نهضت اسلامي او متاثر بودند. امروز احساس خدمت به مردم در جامعه (ميان مسلمانان شبه قاره هند) از آثار و نتيجه گسترده استاد مودودي است.


شاعر ميگويد:


قدي كه به خدمت عَلَم شود              بهتر ز قامتي كه به محراب خم شود


پايبندي به مقررات اجتماعي، قانون و آيين دوستي و استفاده از روش ها و شيوه هاي جمهوري كه زمينه ساز استقرار امنيت در جامعه(پاكستان) هستند، نقش بسيار بسزايي ميان خاص و عام دارند. گرايش به روش هاي مزبور در جامعه، حاصل زحمات و كوشش هاي بي وقفه مودودي است. وي شخصاً آيين پسند و به شدت پايبند قانون بود و تا سالها درس احترام به قانون را به هواداران و به مردم اين مرز و بوم، (شبه قاره هند) آموخت و در اين راستا آنان را تربيت كرد.


وي معتقد بود كه تمام مشكلات با تفهيم و با استفاده از روشهاي جمهوري و با منطق و دليل بايد حل و فصل شوند. زور، فشار و خشونت را او نه به رسميت ميشناخت و نه ديگران را در برابر چنين نيرويي توصيه به تسليم ميكرد. خود نيز در برابر چنين مسئله اي تسليم نمي شد و چنين دليلي را براي يك جامعه علمي و پيشرفته، معقول ميدانست.


مودودي ساليان طولاني با زبان و قلم رساي خود حاميان نهضت” جماعت اسلامي” و پرچمداران دعوت اسلامي را به رعايت موازين جمهوري، برادري و برابري و پايبندي به قانون توصيه و تأكيد ميكرد. او بر اين باور بود كه انقلابات و تحول ها به هر روشي كه تحقق پيدا كند،‌به وسيله همان ابزارها و روشها روبرو خواهند شد. انقلاب و دگرگوني كه به وسيله اسلحه و با زور سرنيزه، به وجود بيايد، براي دوام آن نيازي به سرنيزه، خشونت و گروههاي فشار نيست بلكه آگاهي توده ها مسئوليت حفاظت از آن را به عهده خواهند گرفت.


نهضت مودودي«جماعت اسلامي» طرفداران و هواداران بسيار زيادي در پاكستان دارد. علاوه بر اين، توده ها در سراسر كشور در جاهاي مختلف بزرگترين حامي و طرفدار نهضت او ميباشند. بزرگترين و حامي نهضت او، ‌وجدان و شعور اجتماعي ملت مسلمان است كه از مدتها قبل براي باز پس گرفتن عظمت و شأن و شكوه از دست رفته اسلام در تكاپو ميباشد و آنان كه براي نفاذ شريعت غرّاي محمدي تصميم قطعي گرفته اند، به وعده هاي شريعت اعتماد و اذعان دارند و براي آن جان و مال خود را فدا ميكنند.


جويندگان و پويندگان راه حق كه اجراي قوانين اسلام را نيك و شايسته و كشته شدگان در راه اسلام را شهيد ميدانند و با «رحمة الله عليهم» نام آنان را بر زبان مي آورند، همه اينان خواهي نخواهي حاميان نهضت مودودي به حساب مي آيند. ريشه هاي دعوت مودودي در ژرفاي قلب و وجدان ملت مسلمانان و امت اسلامي چنان جاي گير شده است كه به آساني نميتوان آنها را از جاي بركند.


 


دومين عنصر مويد نهضت مودودي، شعور روز افزون و وجدان آگاه توده هاي مسلمان است كه حس اسلام خواهي آنان روز به روز در حال پيشرفت است و در نتيجه صداي روح پرور نفاذ شريعت به شيوه هاي گوناگوني از گوشه و كنار جهان اسلام شنيده مي شود.


 


سومين عامل تاييد كننده نهضت مودودي، كارنامه پيامبران صلي الله عليه و آله و سلم و نيز صالحان امت اسلامي و احترام فوق العاده مومنان نسبت به اين كارنامه است. كارنامه پيامبران و صالحان و پاسداري از حرمت آن هرگز فراموش شدني نيست و هر مسلمان خود را موظف به پاسداري از حرمت آن در هر زماني ميداند.


 


عنصر چهارم اعتماد و اذعان كساني است كه در اين نهضت مشغول فعاليت و انجام وظيفه ديني و شرعي هستند. كاركنان و دست اندر كاران نهضت يقين دارند، فرشتگاني كه به كمك حضرت ابراهيم شتافتند و بر فراز شعله هاي آتش دستِ نصرت را به سوي او دراز كردند، و نيز فرشتگاني كه در بدر و حنين در مصاف با دشمنان از حريم دين خداوند دفاع كردند، اين دعوت مقدس را بي يار و ياور نگذاشته به كمك آن خواهند شتافت. گذشته از اينها بزرگترين دلخوشي و اميد اين است كه دعوت و تبليغ اسلامي از ديدگاه خود حضرت حق ‌، از بهترين و پسنديده تر ين كارهاي روي زمين است. مودودي در پناه چنين حامياني كار دعوت اسلامي را آغاز كرد و تا واپسين لحظه هاي زندگي خود آن را ادامه داد و همواره چشم اميد به آن هستي ارزنده دوخته بود كه اين كار از آن اوست. و واقعيت اين است كه در بدترين شرايط ممكن مددهاي غيبي حضرت حق همواره رفيق راه و شامل حال مودودي بود.


 


 


 


آثار بين المللي


ابوالاعلي مودودي شخصيتي مشهور، برجسته و بين المللي داشت، آثار دعوت اسلامي اش علاوه بر كشور خود به بيشتر كشور هاي اسلامي و غير اسلامي نيز صادر شد. او براي متشكل و منسجم كردن اسلام گرايان همواره تلاش ميكرد. كتابها و مقالات او، آگاهي صحيح ديني را در ميان ميليونها مردم شرق و غرب بوجود آورد. اين خدمات ارزنده همچون صدقه جاريه اي هستند كه همواره موجبات رفع درجات عاليه وي خواهند بود.


کسانی که در حال حاضر در هندوستان مشغول دعوت هستند ، تحت یک ارگان بسیار منظم و هماهنگ به نام ” جماعت  اسلامی هند ” بر اساس چهار اصل نیادین زیر فعالیت می کنند :


اصل اول : خاتمه دادن به تنش های فرقه ای طبقاتی .


اصل و دوم : اصلاح روابط اجمتماعی و معاشرت بر اساس ضوابط اسلامی و شر و گسترش مارف اسلامی .


اصل و سوم :تلاش برای اصلاح فکری قشر تحصیل کرده و روشنفکر و جهت دادن استعدادهای علمی آنان به سوی کارهای تحقیقاتی ؛ بخصوص ایجاد یک پدافند فکر یدر برار سیل فکرات نبیادکن لائیکی مانند ماتریالسیم ، الحاد ، فرقه رگائی ، سوسیالیم و کمونیسم .


اصل چهارم : فراگیری زبان هندی و شیوه نگارش آن بخصوص گویشهای محلی به منظور گسترش اهداف تبلیغی در هندوستان .


جماعت اسلامی هند با این چهار اصل مشغول انجام فعالیت های دینی است .


—————————————————–


منبع : زندگینامه سید ابوالاعلی مودودی


مولف : سعید اسعد گیلانی


مترجم : استاد نذیر احمد سلامی


انتشارات : نشر احسان 1380


 

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پاسخ دادن معادله امنیتی الزامی است . *

تلگرام نوگرا »»» مطالب سایت + عکس + کلیپ + نوشته های کوتاه متنوع + با ما همراه باشید . eslahe@

قالب وردپرس