معماری
خانه ---> سياسي اجتماعي ---> سيماي انساني كه اسلام آن را ارائه می دهد .

سيماي انساني كه اسلام آن را ارائه می دهد .

سيماي انساني كه اسلام آن را ارائه می دهد .

اسلام،رسالتي است كه مي تواند انساني متعادل و كامل را تربيت كند؛انساني‌كه [مانند انسان هاي ديگر] بر روي زمين راه ميرود و جشم به آسمان دارد…؛ با واقعيتهاي موجود زندگي مي كندو توجه ويژه اي نيز به آرمان ها دارد؛ براي دنيايش كار مي كند و در عين حال ،سراي ديگر را فراموش نمي كند ؛ به ثروت اهميت مي دهد و روز حساب را نيز از ياد نمي برد ؛ به حق عمل مي كندو در عين حال ، از تكليف خود غافل نمي شود؛با خلق و مردم معاشرت دارد ؛ ولي آفرينندة [خود] را هم فراموش نمي كند؛به گذشته خود افتخار مي كند ؛ ولي به حال و آينده خود نيز توجه دارد ؛ ملّت و بستگان خود را دوست دارد.

اما به ديگران نيز ارج مي نهد؛ خود را اصلاح مي كند؛ اما اصلاح ديگران را نيز در نظر دارد؛ هم هدايت پذير و هم هدايتگر است ؛ هم فرمانبردار {حق} و هم فرمان دهنده {به آن } است؛ از انجام خلاف باز مي ايستد و ديگران را به دوري از خلاف توصيه مي كند.اين انسان پيوسته ديگران را به نيكي ها فرا مي خواند؛ امر به معروف و نهي از منكر مي كند؛ پاسدار واجبات الاهي، وهمراه موءمنان ديگر سفارش كننده به حق و شكيبائي است؛ همان گونه كه خداوند فرمود:

«والعصر ان الانسان لفي خسر الا الذين آمنوا و عملوا الصالحات و تواصوا بالحق و تواصوا بالصبر.»

انساني كه خدا اوم را به خِرد {از ديگر موجودات} متمايز ساخته است و از اين رو، از طريق خِرُد، مورد خطاب و تكليف قرار مي گيرد و بر همين اساس بر او پاداش و كيفر داده مي شود و با همين خرد است كه وحي را درك مي كند و به هستي نظر مي افكند و ميان اين دو پديده كه هر دو آفريدۀ خدايند و از دانش ،قدرت و حكمت او نشان دارند،هيچ تعارضي نمي يابد؛ بلكه آن ها را مكمل يك ديگر مي بيند ؛ بدين سبب ، ميان منقولي كه در ستي اش محرز شده و معقول صريح ، تناقضي پيدا نمي شود ؛ بلكه هر كدام ، ديگري را تقويت و تأييد مي كند ؛ چرا كه با خرد ، وحي اثبات و در يافت شده و با وحي ، خرد استواري ، و ره يا فته است تا به جايي كه خود وحي ، «خرد ورزي » را عبادت ، بلكه نوعي تكليف به شمار آورده است ؛ انسان متعادل  و متوازي كه نه با ثروتمندي ، سر كشي مي كند . نه با تهديدستي دچار غفلت مي شود . پيروزي ، او را از خود بي خود نمي كند و شكست ، او را از پا در نمي آورد ؛ نعمت او را سر مست ، و مصيبت و بلا او را متزلزل نمي كند . چنين انساني ، دل آرام ، خرسند ، خشونود و خوشبين است و اگر همۀ درها به رويش بسته شده و اسباب نجات از دستش بيرون رفته باشد ، دچار نوميدي نمي شود و بر اين باور است كه با سختي آساني مي آيد و اطمينان دارد كه پايان شب سيه ، سپيد است و پس از تنگي ، گشايش . آري، فقط كافزان و گمراهان هستند كه از رحمت پروردگار مأيوس مي شوند ؛ انساني كه در مي يابد نزد خدا ، گرانمايه و ارجمند است ؛ آن جا كه مي فرمايد :

و لقد كرمنا بني آدم .

افزون بر اين ، خدا انسان را جانشين خويش در زمين قرار داده :« اني جاعل في لارض خليفه »، و او را بر فرشتگان –چنان كه در داستان {حضرت } آدم در آية 31تا 33 بقره آمده است – به لحاظ دانش ب تريث داده و همة آن چه را در آسمان و زمين است ، را در اختيار او گذاشته و { البته } همة اين ها در خدمت انسان هستند تا در جهت وظيفه اي كه دارد ، كارهاي او را سامان دهند : الم تروا ان الله سخر لكم في السموات و ما في الارض و اسبغ عليكم نعمه ظهره و با طنه .

اين انسان با فطرت { الاهي } به دنيا آمده است ؛ بنابر اين بر خلاف پندار مسيحيت ، خطايي كه از پدر نخستين به ارث برده ، او را آلوده نكرده است و {سنگيني بار } گناه ديگري را نيز به دوش نمي كشد و فقط خود او مسئول كارهاي خويش است. اگرخويش است . اگر به راه راست بيايد ، خودش سود برده و اگر از آن منحرف شود ، به خود ستم كرده است و چيزي جز تلاش خود او به كارش نيايد و از هيچ ستم و سركوب شدن هراسي ندارد . خدا براي او حجت آورده و راه {نجات}را نشانش داده و بهانه و عذري برايش باقي نگذاشته است افزودن بر اين ، براي {هدايت} او پيامبر فرستاده و كتاب { آسماني } فرود آورده و او را صاحب اختيار خويش كرده { تا اگر بخواهد } خود را منزه و يا آلوده سازد :« قد افلح من زكها و قد خاب من دسها ».

 

{در روايتي دربارۀ اين عمل فرموده است :} خدا زناني را كه خود را شبيه مردان و مرداني را كه خود زرا شبيه زنان مي سازند از رحمت خود دور سازد .

این انسان ،فطرت الهی را که بین مرد و زن فرق گذاشته، ارج می نهد؛از این رو، با مرد شمردن زن، و زن شمردن مرد ، این فطرت را پایمال و برخلاف آن عمل      نمی کند ؛چرا که هر کدام ازآن دو ، مسؤلیت و نقشی در این جهان دارند و در سرای دیگر نیز کیفر خود را می بینند؛ چنان که می فرماید: « لا اضيع عمل عامل منكم من ذكر او انثي .»

 [در روایتی درباره ی این عمل فرموده است:]خدا زنانی را که خود را شبیه مردان و مردانی را که خود را شبیه زنان می سازند از رحمت خود دور می سازد!

این انسان، زن را در مقام مادر ارج می نهد و در مقام دختر بودن سرپرستی و اداره می کند و در مقام همسری دوستش می دارد و در جایگاه خویشاوندی، با او صله ی رحم بر قرار، و از حیث این که از جنس زن است از او حمایت می کند و اگر بیگانه باشد ، مقامش را ارج می نهد و در مقام انسان مورد احترامش قرار می دهد و از نظر این که عضوی از جامعه است ، از او استقبال می کند.

 

 

این انسان، در پهنه ی زمین به کار کشاورزی ، صنعتگری ، تجارت یا دیگر کار های حلال مشغول است و از روزی خداوند بهره می برد؛ به گونه ای برای دنیایش می کوشد که گوئی همیشه زنده است و به گونه ای برای آخرت خود کار می کند که گویی به زودی خواهد مرد .زینت های الهی را که خدا در اختیار بندگانش قرار داده و نیز روزیهای پاکیزه او را بر خویش حرام نمی کند و تجرات و خریدو فروش،او را از یاد خدا غافل نمی سازد .

 

 

نماز به پای می دارد؛زکات می دهد و در پی سپاس از خداود است و شعایر الهی را به جای میآورد و برای کسب نعمت الهی در پهنه ی زمین به جستجو می پردازد ؛ از این رو میان دین و دنیایی او تعارض وجود ندارد و فراتر آن که آباد کردن زمین را عبادت ،و تلاش برای کسب رزق و روزی را تقرب به خداوند ، ونیکو انجام دادن کار دنیا را انجام وظیفه می داند چرا خدای متعالی نیکو به جای آوردن آن را در همه ی زمینه ها مقرر می دارد و دوست دارد کسی که کاری را که انجام می دهدآن را به خوبی به پایان برساند و آن را نیکو سازد؛چرا که خدا نیکو کاران را دوست دارد ؛ انسانی که اعتقاد به «یکتا پرستی ناب»که از مشخصات اسلام است ، او را تربیت کرده و دوگانه پرستی ، او را آلوده نساخته ؛ از این رو به خدا شرک نمی ورزد و هیچ کس را شریک او نمی کند.نه ستاره ای را در آسمان ، نه سنگی را در زمین ، نه فرشته ای را ملکوت ، و نه حیوانی را در دنیا و نه جنی پنهان و نه بشری آشکار نمی پرستد ؛ بلکه فقط خدای یکتایی را که شریکی برای او نیست می پرستد؛ همان خدای که اسلام ، اهل کتاب را به پرستش او فرا خوانده است؛ آنجا که می فرماید: « بیایید به سوی سخنی که میان ما وشما یکسان است ، که جز خداوند یگانه را نپرستیم و چیزی را همتای او قرار ندهیم ، و بعضی از ما بعضی دیگر را به خدایی نپذیرد . » آل عمران 64

مکمل این باور ،ایمان به روز پاداش و کیفر ( معاد) است ؛ روزی که مردم در برابر پروردگار جهانیان حضور می یابند تا هر شخص ، نتیجۀ اعمال خود را ببیند ؛ چنان که می فر ماید :

«هر کس هموزن زره ای کار غیر انجام دهد ، آن را می بیند و هر کس کار بد کرده ، آن را می بیند »

این انسان با عبادتهای اسلامی که او را بند روحانیت کلیسا و سلطۀ تمام عیار کاهنان راهانیده ، صیقل داده شده و با این عبادتها بدون هیچ واسطه و دلالی پنداری، با خدای یگانه ارتباط بر قرار کرده است ؛ برای مثال، نماز باعث می وشد که او روزی 5 بار با خدا ارتباط بر قرار کند و روزه ، ارادۀ او را تقویت و طی یک ماه از سال او را آماده پرواپیشیه کردن از خدا می کند و زکات ، او را پاکیزه و منزه و او را از پلیدی بخل و خود پرستی پاک می سازد تا در زمرۀ کسانی در آید که از رزق و روزی الهی انفاق می کنند و برای یک بار در طول زندگی ، حج ، او و مسلمانان سر زمین های دیگر را برای یک بار در طول  زندگی گرد نخستین خانه ای که برای بندگی بر پا شده ، جمع می کند .

اخلاق اسلامی او را تهزیب کرده  و آداب آن زندگی او را جلوۀ خاصی بخشیده  و ارزش ها و مفتهیمش ، راه او را روشن کرده است . او به یقین می داند که در برابر پروردگار ، خودش ، پدر و مادر ، فرزندان ، نزدیکان ، همسایگان ، جامعه، هم میهنان ، برادران  دینی ، همنوعان و حتی حیوانات را م او بلکه سراسر هستی که همه جای ائو مسخر اوست ، مسئولیت دارد ؛ بنابر این باید حقوق هر کدام از آنها را ادا، و میان این حقوق توازن و تعادل بر قرار کند .

« قوانین اسلام » برای این انسان ( با اهداف فرا گیر، اصول سنجیده، احکام عادلانه و فقه پویایش ) برای او ، فضای شایسته ای که در آن ، انگیزه های[خیر ]اوبه جنبش در می آید ؛ خصلت های [نیکوی ]او رشد می کند و فضایلش شکوفایی می یابد. در چنین وضعی است که او از دین ، جان ، آبرو ، مال ، خرد و دود مانش دفاع می کند ؛ آن هم در چهار چوب احکام شرع یعنی  با رعایت واجبات ومحرمات و اجرای مجازاتهای مقرر شدۀ اسلامی  ه با آن بساط قسط و عدل میان مردم بر پا ، و منافع بندگان خدا در معاش و معاد پاسداری می شود. 

 

 ———————————————————————————————————————

اسلام تمدن آيندگان

دكتر يوسف قرضاوي

 

 

 

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پاسخ دادن معادله امنیتی الزامی است . *

تلگرام نوگرا »»» مطالب سایت + عکس + کلیپ + نوشته های کوتاه متنوع + با ما همراه باشید . eslahe@

قالب وردپرس