خانه ---> قرآن ---> هدف نزول قرآن چیست ؟

هدف نزول قرآن چیست ؟

چرا و با چه هدفی خداوند قرآن کریم را برای
انسان نازل کرده است ؟!

ظاهـــر و باطـــن قرآن :

قرآن از پنج زاویه  :

               الف)  داستان پیامبران یا تاریخ پیشینیان
…………………………………….. (۳۳%)

                 ب)  آخرت و رستاخیز یا آینده بهشتی و جهنمی پس از
مرگ ……………. (۳۲%)

                 ج)  نقد حال معاصرین نزول قرآن
…………………………………………. (۱۵%)

                  د)  طبیعت و ارائه آیات آفاق و انفس
……………………………………… (۱۵%)

                  ه)  شریعت
…………………………………………………………………..
(۵%)

و با استفاده از معانیِ چهـار کلمه
اساسی  :

دیـــــن » :

۱-    فرمانروایی

۲-  
 فرمانبرداری

۳-   آیین و مذهب

۴-  
 جزا و سزا

 

عبـــادت » :

۱-      بردگی و بندگی

۲-     
 فرمانبرداری

۳-      پرستش

 

ربّ   
» :

۱-     
پروردگارِ مهربان و مهرورز

۲-     
مالک و خداوندِ نگهدار

۳-     
فرمانروا و صاحب اختیار

۴-     
فریادرس و پناهگاه

 

الــــــه » :

۱-     
معبودِ فرمانروا

۲-     
معبودِ فریادرس

 

در سه موضوع اصلی خدا،خلقت و هدایت  ، برای دو هدف و منظور نازل شده است  :

۱٫ فریادرسی را خاص خدا دانستن(  )

و تقویت بُعد فردی- روحی با دُعا و متعلقات
آن ( تزکـــیه نفس )

۲٫ 
فرمانروایی را خاص خدا دانستن(  )

و سر و سامان دادن به زندگی جمعی و بُعد
دنیوی از قبیل تنظیم خانواده و مسائل حقوقی- حیاتی جامعه و اداره کشور ، با حکم «
بما أنزل الله » و « اولی الامر » ، یعنی شناخت قانون و احترام به آن. (تعلیم
کتــاب و حکــمت)

و این است معنی شهادت « لا اله الا الله » :
نیست فریادرس و فرمانروایـی جُز الله !

 

ایمان و عمل صالح :

 

در قرآن از ایمــان و عمــل شایـسته به
عنوان دو بال پرواز سخن رفته است .

ایمانی که در قرآن به صورت مفصّل بیان شده و
بیش از ۹۵% قرآن، توضیح آن است،همان شناخت دو حقیقت مذکور و اقرار قلبی و لفظی ای
است که عمل آن را ثابت میکند.علما به این بخش از قرآن، توحید،عقیده و یا جهان بینی
میگویند.

و همانطور که قبلا اشاره شد تنها کمتر از ۵%
از قرآن مربوط به نماز، زکات، روزه، حج، جهاد و سایر اعمال نیک است.که علما به این
بخش از قرآن،احکام،فقه،شریعت و یا ایدئولوژی میگویند.

دیدیم که تقریبا ۹۵% قرآن، به تبیین ایمان و
اصلاح باور، به عنوان ریشه و اساس و بصورت مفصّل و مدلّل و متنوع میپردازد. و
اعمالی چون نماز و روزه را وقتی مفید میداند که فرد،جهان بینی قرآنی داشته باشد. و
اینکه کمتر از ۵% ،آن هم به صورت ضمنی و متصل 
به ریشه،به اعمال صالح پرداخته است، به این خاطر است که بدانیم هدف و وسیله
چیست ؟ اول و دوم کدام است؟ و بدین خاطر نیست که عمل اهمیت کمتری دارد.نه. بلکه
عمل نیک، میوه ی ایمان است.

 

اما برای اینکه این میوه،نیک و واقعی باشد،
باید ریشه نیز نیک و واقعی باشد.میوه بدون ریشه ، میوه نیست.

اما براستی این ایمان از کجا و چگونه حاصل
می شود ؟!

و چــگونه و با چه هدفـی قرآن کــریم نازل
شده است ؟!

 

علم ، جایگاه و نقش آن در قرآن :

همه ما می دانیم که در پنج آیه اول نزول
قرآن سخن از علم رفته است و بعد می دانیم که علم در قرآن به کسب علم درباره « لا
اله الا الله » آمده است :

« فأعلم انه لا اله الا الله » ( محمد ۱۹ )

از این رو پیش نیاز ایمان، علم است و اگر
این علم نبود ، آنگاه کتاب آسمانی و ایمان قرآنی و عمل نیک هم نبود .

خداوند (ج) چون می دانست که انسانهای عوام
فریب می توانند با ظاهرنمایی و تظاهر به تزکیه و دم زدن از ایمان و عمل صالح، هر
دینی که دلشان بخواهد را در بین مردم شایع و مشروع کنند! با قرآن و کلام نورانی و
علمی خود راه را برای کسانی که حقیقت را بخواهند روشن نموده است و آنها را آگاه
میکند که علمِ کسبِ ایمانِ نجات بخش و عمل نیک ، تنها در گرو هدایت و فرمایشات
باری تعالی است و بس.

از این رو قرآن را با تشویق بر علم آموزی
کلید می زند تا راه را از چاه و حق را از باطل و هدایت را از هوا و هوس ، جدا کند
و برای مردم علیه خدا حجت و بهانه ای نباشد. 

 

بر این اساس ما سه وظیفه داریم :

۱٫ کسب علم و حقیقت از قرآن ( یَتْلُو
عَلَیْهِمْ آیَاتِهِ  )

۲٫ تزکیه خود با ایمان (نپذیرفتن هیچ
فرمانروا و فریادرسی غیر از الله)، و اعمال و اخلاق نیک (نماز،اخلاق،دعوت، و…) (
وَ یُزَکِّیهِمْ  ) 

۳٫ اصلاح جامعه با اصلاح قانون و احیای بیعت
و شورا. ( وَیُعَلِّمُهُمُ الْکِتَابَ وَالْحِکْمَهَ )

از این رو روشن می شود که ؛

 

اول : تلاوت قرآن ( برای کسب صحیح علـــــمِ
ایمان و عمل نیک )

دوم : تزکیه ( با کسب ایمـــــان و عمــــل
نیک )

سوم : یادگیری کتاب و حکمت ( یا فراگیری
قواعد کلی و نیز طریقه درست پیاده کردن آن قواعد در اداره جامعه )

 

ما می بینیم که مردم به وفور اعمالی را
انجام میدهند که به ظن خود نیک میپندارند درحالیکه هیچ دلیل قرآنی ندارند و با
اهداف رسالت پیامبران در تعارض هستند و لذا در دل این جامعه چیزی جُز
ترس،نگرانی،بیماری،زنگ و خرافات وجود ندارد و زندگیشان پر از دروغ،تملق،خیانت،ظلم
و شرک است.از نگاه قرآن،چون ایمان  ندارند،
قلبهای سالم و آرام و زندگی پاک و یکتاپرستانه هم وجود ندارد.

 

بیان و اسلوبی که قرآن برای راهنمایی انسان
دارد، بیانی ادبی،داستانی،انتقادی،احساسی،حماسی و در عین حال ساده، روشن و کامل
است.

قرآن فرا زمانی و فرا مکانی است از این رو ،
کلی است و عقل انسان را فرامیخواند تا به تفکر و تدبر در آن بپردازد و البته خدا
آن را هنرمندانه قابل فهم فرستاده است.

کلیاتی است که راسخ و خردمند،با استفاده از
فرمول های آن، مسائل زیادی را در رابطه با موضوع فرمول ها،حل میکند.

 

نتیجه :

آنچه از این بررسی،استفاده میشود این است که
ما باید اول ایمان و عقاید را به وسیله قرآن که کتاب علم و هدایت ، رحمت و شفا است
تصحیح کنیم. اینکه ما موظفیم هر روز بخشی از قرآن را بخوانیم بدین خاطر است که با
آیات محکم آن،هر روز قلب خود را جلا بدهیم و یادآور وظایف سه گانه خود (علم آموزی
از قرآن ، ایمان و تزکیه ، فراگیری قواعد دینی و طریقه درست پیاده کردن آنها )
شویم تا شیطان موفق به اغفال ما نشود.

با خواندن خود قرآن، همزمان هم تزکیه نفس
حاصل میشود و هم تعلیم کتاب و حکمت.

آنچه که در راستای اطاعت و پیروی و اقتدای
پیامبراعظم است،بیشتر مربوط به الگو بودن وی در ۹۵% ایمان ، و بعضاً الهامات غیبی
ای است که جزئیات و توضیحات آن ۵% مناسک و شریعت قرآن است و در احادیت متفق القول
و سنت مشهور پیامبر(ص) آمده است.

 

در بخشِ توحید و عقاید ، اصول ، میزان و
معیار فقط قرآن است و بس، و پیامبر(ص)، فقط الگو، مبیّن و مصداق عملی و عینی جهان
بینیِ قرآن است.

 

اما در بخش ایدئولوژی و مناسک ، اگر پیامبر
(ص) چیزی به احکامِ شریعت دین اسلام کم و زیاد کند بر سه وجه است :

۱٫ یا فهم درست وی از فرمول و قواعد کلی
آیات بوده است.

(در این صورت، پیامبر آنچه لازم بوده را
تبیین نموده و غیرازاین، فقط استنباط حکم مسائل جدید روز – مانند صلح و جنگ و
اقتصاد و سیاست و … – از اصولِ قرآن و سنت، برای اولی الامر مطرح است) 

۲٫ یا الهام غیبی ( مثلاً اسراء و معراج )
در جهت توضیح مسائل مربوط بوده است.

(در این صورت مجالی برای غیر نبی نیست)

۳٫ و یا احیاء و تکمیل سنن ثابت شریعت های
پیشین بخصوص آیین ابراهیمی بوده است.

(در این صورت نیز، این تبیین محدود به خاتم
النبیین میشود)

در هر صورت از دیدگاه آخرین و کاملترین سروش
آسمانی،رستگاری فردی،در گرو اعتصام به قرآن و تمسک به سنت نبوی است و لا غیر. و
رستگاری جمعی در گرو آن دو + اولی الامر.  

———————————————

پاورقی ها :

  .
مراجعه نمایید به کتاب « نظم قرآن » جلد۱، انتشارات قلم و سایت یکی از اولیای خدا
، جناب مهندس عبدالعلی بازرگان :
www.bazargan.com/Abdolali ، و کتاب « الفوزالکبیر فی اصول التفسیر
» باب اول، تألیف امام شاه ولی الله دهلوی، انتشارات صدیقی زاهدان

 .
برای مطالعه بیشتر در این زمینه می توانید کتاب 
« اصطلاحات چهارگانه در قرآن » نویسنده : امام ابوالأعلی مودودی ، ترجمه :
سامان یوسفی نژاد ، نشر احسان را تهیه نمایید.

و  یا
کتابِ « هسته قرآن » ، ( نگاهی جامع تر به اصطلاحات چهارگانه امام مودودی ) ، را
در گوگل جستجو کنید.

 .
مراجعه نمایید به سه آیه اول سوره مبارکه « الأعلى » :

 سَبِّحِ اسْمَ رَبِّکَ الْأَعْلَى ﴿۱﴾ الَّذِی
خَلَقَ فَسَوَّى ﴿۲﴾ وَالَّذِی قَدَّرَ فَهَدَى ﴿۳﴾

 .
مراجعه نمایید به کتاب « بندگی خدا » (بخش سوم : مختصری در توحید و برخی مسائل آن،
صفحه ۱۲۲ ) نشر احسان، و کتاب« اسماء الحسنی» 
مبحثِ اسماء مرتبط با الوهیت، صفحه ۲۸۹، مرکز پخش سنندج،پاساژ عزتی،کتابفروشی
امام غزالی ، و رساله توحید یا مصطلحات اربعه ی عارف،فیلسوف و فقیه معاصر استاد شهید
ناصر سبحانی ، در سایت ذیل :
www.ehyaweb.com   ( پایگاه اطلاع رسانی احیاء
جوانان اهل سنت تالش )

 .
برای نمونه به آیات زیر مراجعه نمایید :

( 
جن ۲۰ تا ۲۲ ، فاطر ۱۳و۱۴ ، احقاف ۴ تا ۶ ، غافر ۶۰ ، بقره ۱۸۶ ، اعراف ۱۹۴
، رعد ۱۴ ، نمل ۶۲ و۶۳ ، عنکبوت ۴۱و۴۲ ، زمر ۳ و۸ و ۳۶ و ۳۸، یونس ۱۸و۱۰۶و۱۰۷ ،
فرقان ۱۷ و۱۸ ، حج ۷۳ ، انعام۱۷و۶۳ و۶۴ ، اسرا ۵۶ و ۵۷ و صدها آیه دیگر )

 .
مراجعه نمایید به سوره های بقره آیه ۱۵۱و ۱۲۹ ،آل عمران ۱۶۴ ، جمعه ۲ :

در این هر چهار آیه سه وظیفه اصلی پیامبران
به وضوح بیان گردیده است :

(a  خواندن آیات قرآن (
یَتْلُو عَلَیْهِمْ آیَاتِهِ  )

 (b تزکیه نفس ( وَ یُزَکِّیهِمْ  ) 

(c  یاددادن کتاب و حکمت (
وَیُعَلِّمُهُمُ الْکِتَابَ وَالْحِکْمَهَ )

 . (
شوری ۲۱ ، یوسف ۴۰ و صدها آیه دیگر)

 .
به عنوان نمونه مراجعه نمایید به سوره « التین » :

لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنسَانَ فِی أَحْسَنِ
تَقْوِیمٍ ﴿۴﴾ ثُمَّ رَدَدْنَاهُ أَسْفَلَ سَافِلِینَ ﴿۵﴾ إِلَّا الَّذِینَ
آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحَاتِ فَلَهُمْ أَجْرٌ غَیْرُ مَمْنُونٍ ﴿۶﴾  

 .  جهت
مطالعه بیشتر در این زمینه می توانید به جلد اول ِکتاب « حجت الله البالغه » قسمت
قواعد کلی، اثر امام شاه ولی الله دهلوی نشر شیخ الاسلام احمد جام، و کتاب «
بازسازی باورها » تهیه و تدوین : محمد عزیزی ، مراجعه نمایید.

برای تهیه این کتاب از جیمیل یا آدرس زیر
کمک بخواهید :

Bazsazy1386@gmail.com

مریوان،پاساژ عدالت، کتابفروشی اندیشه

Digg This
Reddit This
Stumble Now!
Buzz This
Vote on DZone
Share on Facebook
Bookmark this on Delicious
Kick It on DotNetKicks.com
Shout it
Share on LinkedIn
Bookmark this on Technorati
Post on Twitter
Google Buzz (aka. Google Reader)
 
در خبرنامه نوگرا عضو شید تا مطالب بعدی را از دست ندین !

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*


6 × 5 =

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>