معماری
خانه ---> رمضان ---> حکم روزه سالمندان و زنان باردار و شیرده و حک
ramadan

حکم روزه سالمندان و زنان باردار و شیرده و حک

حکم روزه سالمندان و زنان باردار و شیرده و حکم استعمال بوی خوش در رمضان

دکتر یوسف قرضاوی / مترجم:دکتر احمد نعمتی

سوال_ آیا سالمندان می توانند روزه ماه رمضان را نگیرند؟ در این صورت چه چیزی بر آنان واجب می گردد؟ آیا زن حامله به خاطر ترس از مرگ جنین می تواند روزه ماه رمضان را نگیرد؟ و در این صورت چه چیزی بر او واجب می گردد؟ آیا استعمال عطر و ادکلن در ماه رمضان جایز است؟

جواب: جواب سوال اول این است که برای مرد و زن سالخورده که گرفتن روزه برای آنان مشقت و سختی بسیار به بار آورد، افطار کردن روزه جایز می باشد. همچنین، برای بیمارانی که امیدبه بهبودی ندارند، و بیمارانی که بیماری آنها مزمن باشد، و پزشکان نسبت به معالجه آنان ناتوان باشند، یا از بیماری­های لاعلاج باشد، افطار کردن روزه جایز است، در تمام این موارد یاد شده، برای افطار هر روز پرداخت کفاره به مقدار خوراک یک فرد مسکین بر آنان واجب می گردد، و این عمل نوعی رخصت و آسانگیری از جانب خداوند متعال به شمار می آید؛ چنانگه می فرماید: { يُرِيدُ اللّهُ بِكُمُ الْيُسْرَ وَلاَ يُرِيدُ بِكُمُ الْعُسْرَ} { . خداوند آسايش شما را مي‌خواهد و خواهان زحمت شما نيست} بقره/185

و می فرماید: { وَمَا جَعَلَ عَلَيْكُمْ فِي الدِّينِ مِنْ حَرَجٍ} { و در دين كارهاي دشوار و سنگين را بر دوش شما نگذاشته است} حج/78.

ابن عبّاس(رض) می گوید:( به انسان پیر و کهنسال اجازه داده شده است در ماه رمضان روزه نگیرد، ولی به خاطر هر روز خوراک یک نفر فقیر را بپردازد، و قضای روزه بر او واجب نیست.) و بخاری با عبارتی نزدیک به این حدیث از ابن عباس روایت نموده است که این آیه درباره سالخوردگان و امثال انها نازل شده است:{ وَعَلَى الَّذِينَ يُطِيقُونَهُ فِدْيَةٌ طَعَامُ مِسْكِينٍ فَمَن تَطَوَّعَ خَيْراً فَهُوَ خَيْرٌ لَّهُ} { و بر كساني كه توانائي انجام آن را ندارند ( همچون پيران ضعيف و بيماران هميشگي و كارگراني كه ساليانه پيوسته به كارهاي سختي ، مانند استخراج زغال‌سنگ اشتغال دارند ، و زندانيان محكوم به اعمال شاقه‌اي كه پيوسته به كار سنگين وادار مي‌گردند ) لازم است كفّاره بدهند ، و آن خوراك مسكيني است ( از خوراك متوسّطي كه به خانواده خود مي‌خورانيد و بايد در برابر هر روزي يك خوراك متوسّط كه بتواند به طور معتدل مسكيني را سير كند بپردازيد ) و هر كه كار خير را پذيرا شود ( و بر مقدار فديه بيفزايد ، و يا علاوه از روزه فرض ، روزه سنّت نيز بگيرد ) براي او بهتر است.} بقره/184

یعنی، هر کس بیشتر از طعام یک مسکین، فدیه پرداخت کند بهتر است ئ باقیات صالحات نزد پروردگار می باشد. بنابراین، زنان و مردان پیر و کهن­سال و بیمارانی که امیدی به بهبودی آنان نباشد همگی می توانند روزه ماه رمضان را افطار کنند و در عوض هر روز، طعام یک مسکین را پرداخت نمایند.

راجع به سوال دوم که آیا زن حامله­ای که هنگام روزه گرفتن بیم مردن جنینش را داشته باشد، می تواند در ماه رمضان روزه را افطار کند یا نه؟ در جواب می گوییم: آری؟ می تواند روزه را افطار کند؛ بلکه هرگاه در گرفتن روزه مرگ بچه در نظر او قطعی باشد، و یا یک پزشک مومن و خاذق به او چنین هشداری را داده باشد، به خاطر نجات کودک، افطار کردن روزه بر او واجب می گردد. در این ارتباط خداوند متعال می فرماید:{ وَلاَ تَقْتُلُواْ أَوْلادَكُمْ} {فرزندان خود را مکشید.} اسراء/31 و انعام/151

جان چنین کودکی هم محترم است و نباید هیچ زن و مردی در نگهداری او سهل انگاری نمایند، تا از میان برود. خداوند هیچ­گاه به بندگانش کارهای طاقت فرسا را دستور نمی دهد؛ و نیز، از ابن عباس روایت شده که آیه {  وَعَلَى الَّذِينَ يُطِيقُونَهُ فِدْيَةٌ طَعَامُ مِسْكِينٍ } بقره/184 درباره زنان حامله و شیرده نازل شده است.همچنین، هرگاه زنان باردار و شیرده از بابت گرفتن روزه بیم از میان رفتن خودشان را داشته باشند، نظر بیشتر علمای اسامی بر این است که آنان می توانند روزه را افطار نمایند، و فقط قضای روزه بر آنان واجب می گردد، و این دو گروه در این حالت مانند افراد بیمار می باشند. با این تفاوت که هرگاه زنان حامله و شیرده هنگام روزه گرفتن بیم از دست دادن جنین یا کودک خود را داشته باشند، علمای اسلامی پس از آنکه به اجماع افطار روزه را جایز شمرده­اند، اختلاف نظر دارند در این که در این حالت قضای روزه واجب است یا فدیه یعنی در مقابل هر روز، اطعام یک مسکین، یا هر دو با هم بر او واجب می گردند. ابن عمر و ابن عباس قائلند به اینکه فقط باید فدیه بدهند، امّا، اکثر علما و فقها قائل به قضای روزه هستند، و بعضی دیگر به جا آوردن قضای روزه و اطعام مسکین، هر دو را بر آنان واجب دانسته­اند. به نظر من، زنی که پشت سر هم حاملگی و شیردهی اوقات او را مشغول ساخته است، به طوری که فرصتی برای قضای روزه را نداشته باشد، به این معنی که یک سال حامله است، و یک سال بعد شیرده؛ و به همین طور پشت سر هم یک سال را حامله و یک سال را شیرده می باشد؛ در این صورت، فقط فدیه روزه بر او واجب می گردد. اگر چنین زنی را مکلّف به قضای روزه­هایی که به خاطر حاملگی و شیردهی افطار نموده است، بنماییم وی، باید چند سال متوالی روزه بگیرد که این کار توأم با سختی و مشقت است، و خداوند متعال سختی و مشقت را برای بندگانش روا نمی­دارد. تا اینجا مربوط به سوال دوم بود. و امّا سوال سوم که راجع به استعمال عطر و بوی خوش در رمضان بود؛ باید بگوییم که اسعمال بوی خوش در رمضان جایز است، و هیچ کس استعمال عطر و بوی خوش را مبطل روزه و یا در رمضان حرام ندانسته است. والله اعلم

__________________________________________

منبع: دیدگاه­های فقهی معاصر (1)

مؤلف: د. یوسف قرضاوی

مترجم: احمد نعمتی

ناشر: نشر احسان

نوبت چاپ: اول 1380

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پاسخ دادن معادله امنیتی الزامی است . *

تلگرام نوگرا »»» مطالب سایت + عکس + کلیپ + نوشته های کوتاه متنوع + با ما همراه باشید . eslahe@

قالب وردپرس