معماری
خانه ---> خبر های جدید ---> دلایل حمایت سرسختانه روسیه از سوریه

دلایل حمایت سرسختانه روسیه از سوریه

دلایل حمایت سرسختانه روسیه از سوریه

جهانگیر کرمی

روسيه، به عنوان يکي از اعضاي دائم شوراي امنيت، به پيش نويس قطعنامه اي که خشونت ها در سوريه را محکوم و حکومت بشار اسد را تحريم مي کرد، راي مخالف داده و از تصويب آن جلوگيري کرد. تلاش و پافشاري روسها در حمايت از بشار اسد و دولت سوريه اين روزها در کانون توجهات رسانههاي جهان قرار گرفته است. اما در تحليل دلايل و ريشههاي اين مسئله بايد به چند نکته توجه داشت: اول اينکه سوريه در منطقه خاورميانه براي روسيه يک فرصت استراتژيک و در واقع جزو بقاياي آخرين متحدان دوره شوروي است. از طرفي در شرايط فعلي، حمايت از متحدين در منطقهاي که موازنه بازيها و تحولات به زيان روسيه قلم خورده است، اين مسئله موضوعي حيثيتي براي روسيه است. اين موضوع را بايد در کنار نگرانيهاي روسيه از قدرتمندي بيشتر ترکيه و نيز قدرت يابي جريانهاي اسلام گراي سلفي و اخواني در نظر گرفت. ملاحظات اقتصادي نيز بخش ديگري از دلايل اين حمايتهاست. مبادلات تجاري تسليحاتي سوريه با روسيه حدود 1 ميليارد دلار و مبادلات تجاري غيرتسليحاتي ميان دو کشور نيز در حدود 1 تا 1/5 ميليارد دلار است. اگرچه اين رقم خيلي مهم نيست، اما اين مسئله درخور توجه است که روسيه شريک اصلي و اولين فروشنده تسليحات به کشور سوريه است و اين يک شراکت با قدمتي 45 ساله است. در تحليل اين شراکت بايد گفت که اين امر براي سوريه بيشتر در جهت حفظ موازنه استراتژيک با اسراييل است و براي روسيه در جهت حفظ نفوذ استراتژيک براي محدودسازي ترکيه و حضور در معادلات خاورميانه. از اين رو حفظ ارتباط تسليحاتي و پايگاه نظامي و طبعا حفظ حکومت بشار اسد از اولويتهاي مهم روسهاست. نکته بعدي اينکه بازگشت پوتين به قدرت به نوعي با دورهاي از ابهام در وضعيت روابط روسيه و آمريکا و نيز مشکلات و پيچيدگيهاي سياست خاورميانهاي روسيه همراه شده و روسيه عملا به بازيگر منفعل منطقه تبديل شده و اين موضوع تلاش براي نقشآفريني در صحنه تحولات سوريه به همراه ايران را دو چندان کرده است. در کنار چنين وضعيتي بايد به دورنماي تهديدات و مشکلاتي که روسيه در قبال تحولات منطقه در حوزه داخلي و منطقهاي براي خود مي بيند نيز اشاره کرد. حضور 30 ميليون مسلمان داخل روسيه و 60 ميليون مسلمان در منطقه خارج نزديک (در آسياي مرکزي و قفقاز)، موقعيت ويژهاي در شرايط فعلي به اين امر داده است. کشورها و متحديني که در معرض آسيب از خيزشهاي احتمالي اين مسلمانان قرار دارند و از طرفي امکان آغاز حمايت جريانهاي اسلامي به قدرت رسيده در خاورميانه در آينده از مسلمانان روسيه و منطقه خارج نزديک نيز يکي از مسائلي است که طبيعتا براي روسيه آينده مبهم و مشکلي را ترسيم کرده است. در چنين شرايطي روسيه سعي دارد با قطعنامههاي شوراي امنيت که دولت سوريه را در تنگنا قرار مي دهد، مخالفت کند. اما مخالفت روسيه يک مبناي حقوقي مهم دارد و آن اين که شوراي امنيت سازمان ملل متحد نبايد در امور داخلي کشورها و موضوعات مرتبط با ملتها مداخله کند. اما با اين حال اين مخالفتها محدوديتهايي نيز به همراه دارد و آن اينکه روسيه نمي خواهد چهره شخص پوتين و نظام سياسي آن در جهان، در شرائط کنوني داخلي و موج اعتراضات ضدحکومتي در شهرهاي بزرگ روسيه به خاطر انتخابات دوما مخدوش شود و دولتمردان اين کشور به عنوان حامي نظامهاي سياسي مادام العمر و موروثي به جاي مانده از گذشته معرفي شوند. به عبارتي در فضاي افکار عمومي و تبليغاتي جهان، دولت روسيه به اين مسئله نيز توجه دارد که خيلي به حمايت از حکومتهاي اقتدارگرا در مقابل امواج حرکتهاي مردمي متهم نشود. اين موضوع به ويژه در آستانه انتخابات رياست جمهوري اين کشور مي تواند در داخل و خارج دردسرآفرين و حيثيت زدا باشد. اما در مورد سوريه هم بايد واقعيت را ديد که وضعيت تا حدودي متفاوت از ساير دولتهاي عربي است. به عبارتي گروههايي که به دنبال کسب قدرت در سوريه هستند، بخش مهمي از آنها از گروه هاي سلفي و اخواني تشکيل شده اند که مي توانند محدودکننده فضاي آزادي و دموکراسي در کشور باشند. بخش مهمي از مردم سوريه شامل علويها، دروزيها، کردها، مسيحيها و حتي اهل سنت مرکز با يک حکومت مذهبي سلفي و اخواني مشکلات جدي پيدا خواهند کرد. همچنين طنز تلخ موضوع آن است که قطعنامه پيشنهادي عمدتا محصول تلاشهاي قطر و عربستان است که غير دموکراتيک ترين حکومتهاي روي زمين هستند و مفهومي به نام انتخابات در ادبيات سياسي آنها وجود ندارد. از اين رو، در مورد سوريه شايد اندکي اين فضا جدي نباشد و از اين رو براي درک واقعيات بايد همه جوانب امر در نظر گرفته شود. اما به هر حال افکار عمومي و رسانههاي غربي تلاش دارند از دولت روسيه و حمايتهاي مسکو از بشار اسد چهرهاي منفي ترسيم کنند و روسيه نيز تاکنون در مقابل قطعنامه ضدسوري مقاومت کرده و تاکنون در سه مرحله با پيش نويس قطعنامه شوراي امنيت مخالفت کرده است. البته دولت روسيه نيز داراي يکسري محدوديتهايي است و با همه اين تفاسير معلوم نيست تا چه زماني مي تواند به روند مخالفت يا وتوي قطعنامهها به طور قطعي ادامه بدهد. از اين رو اين احتمال وجود دارد که در روند چانه زنيهاي آينده و گفت وگوهايي که با طرف هاي غربي صورت خواهد گرفت، روسيه نيز به يک قطعنامه معتدل تري که بتواند روند اصلاحات را در سوريه شروع کند، راي مثبت بدهد. موضوع مذاکرات با مخالفان دولت سوريه در مسکو نيز در همين راستاست تا هم از فشار افکار عمومي جهاني و هم احيانا فضاي انتخاباتي ملتهب در داخل روسيه دور شود و هم اينکه بتواند حکومت سوريه را از اين شرايط دور کند .

دانشيار مطالعات روسيه در دانشگاه تهران

منبع خبر: مردم سالاری

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پاسخ دادن معادله امنیتی الزامی است . *

تلگرام نوگرا »»» مطالب سایت + عکس + کلیپ + نوشته های کوتاه متنوع + با ما همراه باشید . eslahe@

قالب وردپرس