معماری
خانه ---> به شی کوردی ---> ڕەمەزان، لە بوچونی کاک ئەحمەدى موفتى زادە
احمد مفتی زاده
احمد مفتی زاده

ڕەمەزان، لە بوچونی کاک ئەحمەدى موفتى زادە

ڕەمەزان، لە بوچونی کاک ئەحمەدى موفتى زادە

نوسه ر:مودریک عه‌لی عارف

زانا و موفەسیر و خەباتگێڕى خواناسى نەتەوەدۆست، ئەدیب و شاعیرى زمان شیرین و هەست ناسکى ئیمان قاییم، کاک (ئەحمەدى موفتى زادە)ى خاوەنى دڵى لێوانلێو لە مەعنەوییەت و ویژدانى زیندوو، ڕەحمەتى خواى لێبێت و خوا بیخاتە مەقامەکانى (فیردەوس) و (عیللیین)ەوە، چەندین شیعر و پەخشان و هۆنراوەى لەبارەى بۆنە و یادە ئیسلامییەکان بەگشتى و مانگى پیرۆزى ڕەمەزانەوە هەیە، کە شیاوى خوێندنەوە و سەرنجدان و لەسەر وەستانن.

ئەم سەرکردە و زانا شارەزایە، ئەم خواناسە عاریف و مەعنەوییەتگەرایە، ئەم ئەدیبە هەست ناسک و شاعیرە خاوەن شعورە دڵزیندووە، لە هۆنراوەیەکیدا کە سەبارەت بە مانگى پیرۆزى ڕەمەزان هۆنیویەتییەوە، بەناونیشانى (مزگانى، یاران!) هەست و شعورى خواناسانەى خۆى دەردەبڕێ و وەک کوردێکى خواپەرستى خوادۆست، نەک هەر خۆى دڵخۆشە بە هاتنەوە و تەشریفهێنانى مانگى پڕ ڕەحمەتى ڕەمەزان، بەڵکو ئەم دڵخۆشییەى بە دڵخۆشى بۆ یاران و دۆستانیشى دەزانێ و مژدە و مزگانى هاتنى ئەم مانگەیان دەداتێ.

بۆیە دەبینین کە کاک (ئەحمەدى موفتى زادە) لەم هۆنراوەیەیدا، وەک ئەرکێکى پەیامدارانە و بانگخوازانە، مزگانى و مژدەیەکى گەورە و گرنگیان پێ ڕادەگەیەنێ، هەواڵى تەشریفهێنانى ئەم مانگە پیرۆزەیان پێدەدات و دڵخۆشیان دەکات، بۆیە ڕوو دەکاتە دۆست و یارەکانى و پێیان دەڵێ: مژدەبێ دۆست و یاران! واهاتەوە مانگى ڕەمەزان، ئەوا دیسانەوە سفرە و خوانێک ڕاخرایەوە بۆ مێواندارى کردنى مێوانەکان، کە ئەم سفرە و خوانە (کیمیا) و (ئیکسیر)ێکە ـ وەک چۆن کیمیا و ئیکسیر مس و زیو دەکەنە زێڕ ـ ئەوا ئەم سفرە و خوانى مانگى ڕەمەزانەش، وەک ئەو کیمیا و ئیکسیرە (دێو) و مەخولقى ناشیرین و ترسناک ـ بە زاخاوى ڕۆژوو و بەندایەتى و خواناسى و پەرستشەکانى ڕەمەزان ـ  دەکات  بە مرۆڤێکى جوان و خۆشەویست، مرۆڤى ڕۆژووەوان و (ێائم) و (قائم)ى ڕۆژ و شەوەکانى ئەم مانگە پیرۆزە جوان دەکات و دەیڕازێنێتەوە، وەک دەڵێ:

مزگانى، یاران! ڕاخرا دیسان

سفرەى ئیکسیرێ، دێو کەرۆ ئینسان.

دواتر (کاک ئەحمەد) بە باڵاى شەنگ و ڕازاوەى مانگى ڕەمەزانى پیرۆزدا هەڵدەدات و سەناى دەکات و دەڵێ: گوڵ  و خونچە و هەڵاڵەى هیلالى مانگى ڕەمەزان، بەن و تارى بچڕاوى دڵى خستە ئاوەز و بە هۆش و فامى هێنایەوە، ئەو بەن و تارى پەیوەندییەى کە دڵى دەبەستەوە بە خۆشەویستى و ملکەچى و بەندایەتى خواوە، چونکە ئەم مانگە مانگى بووژانەوە و هەستانەوە و زیندووبوونەوەیە، مانگى بەهۆش هاتنەوە و بەخەبەربوونەوەیە، مانگى ڕاپەڕین و بێداربوونەوەیە لە خەوى غەفڵەت و بێئاگایى، مانگى پتەو کردنەوە و گرێدانەوەى پەیوەندییە لەگەڵ خوادا، مانگى دڵوابەستە کردنە بە قورئان و یاد و پەیامى هەمیشە زیندووى خواوە، بەم شێوە جوانە مامۆستا (موفتى زادە) دەڵێ:

تارى پارەى دڵ، وە ئاوەز ئاوەرد

هەڵاڵەى هیلال مانگى ڕەمەزان.

پاش ئەو وەسف و پیاهەڵدان و سەنایەى مانگى ڕەمەزان لەو دوو بەیتەدا، ئەم خواناسە ڕەمەزان دۆستە، ڕووى قسە و مۆژیارى و دڵسۆزى خۆى دەکاتە هاوڕێ و دۆست و یارانى خۆشەویستى و تکایەکى قوڵ و گەورەیان لێدەکات و پێیان دەڵێ: دۆست و یارانم! ئامان ئاگاداربن ئەوە سفرەى پڕ لە ڕەحم و ڕەحمەتى مانگى ڕەمەزان ڕاخراوە و مێواندارییە گەورە و شکۆدارەکە ساز کراوە، با لە مێوانخانەکەى خواى میهرەبان و لەسەر خوانە پڕ لە ڕەحمەتەکەیدا، دڵى تۆز لێنیشتوو و ژەنگ گرتوو بە گوناهو تاوان، پاک بکرێتەوە و بتەکێنرَى و زاخاو بدرێ، هەروەها دەڵێ: با واز بهێنین و دەستهەڵگرین لە بەخەبەر بوون و بێدارى و درەنگ خەوتنى نابەجێ و ناپێویستى شەوان و کەروێشکە خەوى، چونکە ئاژەڵ و گیاندارەکان لەم شتانەدا ئازاتر و بەتواناترن، وەک (کاک ئەحمەد) لەم بەیتەدا دەڵێ:

ئامان فرسەتەن نە سفرەى خوایى

دڵى ژەن گێرتە بەینە سەیقەل دان

بەزمى خەوەرى و کڕە خەوى شەو

وێڵ کەین، لە مانا، کۆکترن حەیوان.

لە پاش ئەم مۆژیارى و بیرخستنەوە دڵسۆزانەیە، مامۆستاى خواناسى مەعنەوییەتگەرا و ئەهلى دڵ و دڵزیندوو، کاک (ئەحمەدى موفتى زادە) دێتە سەر شرۆڤە و ڕاڤەى حاڵەتە مەعنەوییەکەى ڕەمەزان و گرنگى و بایەخى لایەنى ڕۆحى و مەعنەوى ئەم مانگە و بەندایەتییەکانى و زەمینەى لەبار و گونجاوى ئەم مانگە بەیان دەکات و دەڵێ: ئەگەر هەموو ڕەنج و هەوڵ و ماندووبوونى ژیانى مرۆڤ، تەنیا بریتى بێت لە هەوڵدان بۆ دابینکردنى پێداویستییەکانى جەستە و نیازە ماددییەکانى، ئەوا ئەم جۆرە هەوڵ و ماندووبوون و ڕاکە ڕاکەى مرۆڤە بۆ دابینکردنى نیاز و پێویستییە مادییەکانى جەستەى، گیانى (مرۆڤانە ژیان) و (وەک مرۆڤ ژیان) لەناخى مرۆڤدا گوم و بزر دەکات و نایهێڵێ و دەیسڕێتەوە، بەڵکو بە پێچەوانەوە کەمێک برسییەتى ڕۆژ و نەختێ دڵ وریایى و بەخەبەربوونى شەو و شەوبێدارى مرۆڤ، بەتایبەت لە کاتى ڕۆژووى مانگى ڕەمەزاندا، نزیکمان دەخاتەوە لەوەى کە گیانمان گوم و بزر بکەین و پەیوەست ببین بە (گیانى گیانان)ەوە کە خواى میهرەبانە، خۆمانمان بیر بچێت و بیر لە پەیوەست بوون بە خوا بکەینەوە، وەک لەم دوو بەیتەدا ئەم هەست و قەناعەتە خواناسانەیەى دەردەبڕێ و دەڵێ:

ژیانى تەنیا بۆ نیازى تەن

گوم کەرۆ گیانى چون ئینسان ژیان

نەختێ برسیەتى و دڵ وریایى شەو

نزیکمان کەرۆ وە گوم کەردەى گیان.

کەسێکى دڵزیندووى وەک کاک (ئەحمەدى موفتى زادە) کە دڵى تینووى ئاوى کەرەم و ڕەحم و ڕەحمەتى خواى میهرەبانە، بەتایبەت لە مانگى پیرۆزى ڕەمەزاندا، کە مانگى (دڵتینووان) و (دڵزیندووان)ە و مانگى پێشوازى کردن و تێراوکردنى بەندە ڕۆژووەوانەکانە لە دەرگاى (ڕەییان ـ تێراو)ەوە، دواجار و لە کۆتایى ئەم هۆنراوە عاریفانەیەیدا، ڕوو دەکاتە دۆست و یاران و هەموو ئەو کەسانەى کە گوێیان لە دەنگیەتى و شیعرەکەى دەخوێننەوە، تکایەکى گەورە و گرنگ و قوڵیان لێدەکات و دەڵى: دۆست و یارانم! دەى مادام ئەوە حاڵى ئێمەیە و ئەوەش ڕەحم و ڕەحمەتى خواى میهرەبانە لە مانگى ڕەمەزاندا و ئەوەش سفرە و خوانى ڕاخراوى پڕ لە ناز و نیعمەتى ڕەحمەتە لە مێوانخانەکەى خواى میهرەباندا، ئامان دەخیلتانم نەک ئەم سفرە و خوانە کۆ بکرێتەوە و مانگى ڕەمەزان تەواو ببێت و مێواندارییەکە کۆتایى بێت، ئێمەش ـ وەک جارانى دیکە ـ بێ بەش بمێنینەوە لەم سفرە و خوانە و بەشى خۆمان نەبەین و خۆمانى لێ تێر نەکەین و تینوویەتیمانى لێ نەشکێنین، چونکە زۆر جارى دیکەش خواى گەورە مێواندارى کردووین و دەرگاى مێوانخانەکەى کراوە بووە بە ڕووماندا و هەمیشەش سفرە و خوانە ڕاخراوەکەى پڕ بووە لە ناز و نیعمەتى (ڕەحم و ڕەحمەت) و لێبوردن و نازکێشان و نەوازشکردنى بەندەکانى، بەڵام ئێمە بێ خەوەر و غافڵانە تێپەڕ بووین و گوێمان نەداوەتێ و ئەو هەل و دەرفەتە زێڕینانەمان نەقۆستووەتەوە، بۆیە (کاک ئەحمەد) بە دڵى پڕ لە کوڵ و هەستى دڵسۆزانەیەوە، ڕووى دڵ و زمانى دەکاتە هەمووان و پێمان دەڵێ:

دەخیلە نەک جەم کریۆوە سفرەو

ئێمەیچ مەنمێوە بێ بەش چون جاران.

واتە: دەخیل و ئامان دۆستان! نەکا ئەمجارەش سفرە و خوانى ڕەحمەت و لێبوردن و گەردن ئازایى ئیلاهى لە مانگى ڕەمەزاندا کۆ بکرێتەوە و ئێمەش ـ وەکو جارانى دیکە ـ بێ بەش بمێنینەوە و بەشى خۆمانى لێ نەبەین.

وەک بینیمان و بۆمان دەرکەوت، ئەم مرۆڤە خواناسە خوادۆستە مرۆڤدۆستە، هەمیشە لەو حاڵانەشدا کە حاڵى مەعنەوى و چرکەساتى پەیوەندى قوڵى نێوان خۆى و خواى میهرەبان بوون، لەو وەختانەشدا دۆست و یاران و مرۆڤەکانى دیکەى لەیاددا بووە و فەرامۆشى نەکردوون، ئەوانیش بوونەتە بەشێکى سەرەکى لە ڕاز و نیاز و خەم و خۆزگە و ئاوات و تەنانەت شیعر و پەخشان و هۆنراوە و نزا و پاڕانەوەکانى.

* تێبینى: شیعرەکە لە کتێبى دیوانە شیعرى (دیاریێ بۆ یاران) چاپى یەکەم، زستانى (۱۳۸۶)ى هەتاوى، لاپەڕە(۵۳) لە بڵاوکراوەکانى (مەکتەب قورئانى کوردستان)ەوە وەرگیراوە.

کاک ئەحمەدى موفتى زادە، چاوەڕوانى خوانى ڕەمەزانە

مانگى پیرۆزى (ڕەمەزان) گەورەترین و گرنگترین و پڕ خێرترینى مانگەکانى ساڵە، مانگى گەرمکردنى کورەى بەندایەتى و تاودانى بوراقى تیژڕەوى خواناسى و خواپەرستییە، مانگى پێشبڕکێى سەرکەوتنە بەسەر پلە و پەیژەى بەرەو کەماڵچوون و خۆهەڵزنین بە مەقامى بە خوا گەیشتندا، ڕەمەزان مانگى گەیشتنەوەیە بە کاروان و کاروانچیانى [سابقون]ى پێشینى پێشکەوتوو، مانگى بەشدارى کردنە لەو میواندارییەى کە گەورەترین و دڵاواترین و سەخاوەتمەندترین (مێوان نەواز) سازى کردووە، مانگى پڕکردنەوەى لاپەڕە سپییەکانە بە کارى چاکە و پاککردنەوەى تۆز و گەرد و سڕینەوەى پەڵەى ڕەشى گوناهى لاپەڕەکانى ڕابردووە.

زۆرن ئەو خواناس و زانایانەى کە باسى گەورەیى و پیرۆزییەکانى مانگى ڕەمەزانیان کردووە، زۆرن ئەوانەى کە باسى مەناسیک و بەندایەتى و فەزیلەتەکانى مانگى ڕەمەزان و ڕۆژوویان کردووە، کەم نین ئەو ئەدیب و شاعیرانەش کە بە باوەڕى قوڵ و هەستى ناسکى شاعیرانە و دڵى زیندووى عاریفانەیانەوە، لە چاکى و جوانییەکانى ئەم مانگە دواون و زمانى شیعرییان بە چەندین تێکستى جوان و ناسکى مەعنەوى پژاوە.

شاعیرانى گەورە و خواناسى گەلى کوردیشمان، چەندین دیمەن و تابلۆى شیعرى زۆر جوانیان لەبارەى مانگى ڕەمەزانەوە هۆنیوەتەوە، زۆر جوان ڕووخسار و ناخى ڕەمەزانیان بۆ باس کردووین و پەلکەزێڕینەى بەندایەتییەکانى ئەم مانگەیان نیشانداوین، ئەوان بە چاوە جوانبین و دڵ و ڕۆحە پاکە چاکەخوازەکانیانەوە، جوانى و چاکەکانى ڕەمەزانیان بۆ بەیان کردووین.

یەکێک لەو ئەدیب و شاعیرە هەست ناسک و عاشقە عاریفانەش کە بە کارێکى گەورە و گرنگى لەم چەشنە هەستاوە، مامۆستاى خۆشەویست و ئازیز (کاک ئەحمەدى موفتى زادە)یە، درود و ڕەحمەتى خواى بەسەردا ببارێ و لە دەروازەى (ڕەییان)ەوە ببێتە مێوانى (مێوان نەواز)ە خۆشەویستەکەى.

ئەم پیاوە مەزنە، چەندین قسە و بابەتى جوانى هەیە لەبارەى مانگى ڕەمەزانەوە، ئەم خواناسە گەورە و خوادۆستە دڵزیندووە هەست ناسکە کورد زمانەى نیشتیمانى کوردستانى جوان، کاک (ئەحمەدى موفتى زادە) لە شیعرى (ئەى میواندارى بە ڕەحم و ڕەحمەت)دا ـ کە یەکێکە لە شیعرە قوڵ و بەچێژە عاریفانە و عابیدانەکانى ـ لەبارەى مانگى ڕەمەزانەوە ئاوا دەڵێ:

ئەى میواندارى بە ڕەحم و ڕەحمەت

میوانى سفرەى ڕەمەزانى تۆم

مامۆستاى خۆشەویست و خەباتگێڕى خوادۆست کاک (ئەحمەدى موفتى زادە) لەم هۆنراوەیەیدا، بە باسکردنى سیفاتە جوانە پڕ لە چاکەکانى خواى گەورە و میهرەبان دەست پێدەکات، بۆ ئەوەى ـ بە ئاکار و ئەدەبى بەندەگییەوە ـ خواست و داواکارییەکەى عەرزى خواى میهرەبان بکات، بۆیە دەڵێ:

ئەى مێواندار و مێوان نەواز! کە بە ڕەحم و بەزەییت و بەردەوام و وەک تاوى باران ڕەحمەتت دەبارێنى بەسەر مێوانەکانەکانتدا، ئەوا منیش مێوانى سفرە و خوانى پڕ بەرەکەتى مانگى پڕ ڕەحمەتى ڕەمەزانى تۆم، کە بەزەیى و ڕەحمەتى هەمیشەییتى تێدا دەبارێنى.

دواى ئەم وەسف و سەنایە و خستنە ڕووى چاکەکانى خوا، کاک ئەحمەد دێتە سەر باسى کەم و کورتى و ناتەواوییەکانى خۆى و لاپەڕەکانى ژیانى ڕابردووى هەڵدەداتەوە، بۆیە بە ئاهو حەسرەتەوە پەشیمانى دەردەبڕێ و دەڵێ:

عومرێ هەر تەنیا بۆ سفرەى تەن بو

وا پەشیمانى عومرى بەفیڕۆم.

واتە: تەمەنێک و و ساڵانێکى دورودرێژ، هەرچى هەوڵ و تێکۆشان و ماندووبوونم بوو، بۆ ڕازاندنەوە و قەرەباڵقکردنى سفرە و خوانى جەستەم بوو، بۆیە وا ئەمڕۆ پاش ئەو هەوڵە بێ ئاکامانە، پەشیمانى ئەو تەمەنە بەفیڕۆ چووەى خۆمم، کە هەموو هەوڵێکم بۆ پێداویستییەکانى جەستە و تێر کردنى هەوا و نەفسم بووە.

ئەڵبەت (کاک ئەحمەد) ئەوەشى باش لەپێش چاوە و دڵنیایە لەوەى کە: هەموو کەسێک ناتوانێت لەم سفرە و خوانە پڕ لە ڕەحم و ڕەحمەتە، بەشى خۆى ببات و ببێتە یەکێک لە مێوانەکانى ئەم مێواندارییە پڕ لە بەرەکەت و بەزەییە، چونکە کەسى وا هەیە لەم مانگەدا و لە کاتى ئەم مێواندارییەدا، دەپەشۆکێ و شپرز دەبێت و حاڵى ئەشێوێ، چونکە ئەهل نییە و جێى خۆى نابینێتەوە لەسەر ئەم سفرە و خوانە، یەکێکى دیکەش بەناو چۆم و چەم و چخوڕ و ڕووباردا ژیان ئەباتە سەر، وەک دەڵێ:

هەرچەن لەم سفرە گش کەس بەش ناوا

یەکێ ئەگژیێ یەک ئەژیێ بە چۆم.

لەبەر ئەوەى کە (کاک ئەحمەد)یش ناتوانێ پاکانە بۆ خۆى بکات و خۆى بە بێ کەم و کورتى و گوناه ناوینێ، ترسى ئەوەشى هەیە شایانى ئەو مێواندارییە مەزنە نەوێ، بۆیە بە کزۆڵى و بە شێوازێک لە کڕوزانەوەى عابیدانەوە، ڕوو دەکاتە خواى میهرەبانى مێواندارى (بەڕەحم و ڕەحمەت) و دەڵێ:

خوایەگیان! ئەوا منیش ـ هەر چەند خۆم پاک نیم لە گوناهو کەموکورتى ـ بەڵام بە چاولێگەرى لە کەسانى دڵپاک هاتم و خۆم خزاندە ناو ڕیزى مێوانە پاکەکانتەوە و خۆم خستە دیوەخانەکەتەوە، وەگەرنا خۆم تفاق و ڕووى ئەو مەجلیسى مێواندارییەم نییە، وەک چۆن کەسێکى مەلە نەزان ـ کاتێک کە هاوڕێ و دۆستەکانى خۆیان دەدەن لە گۆمێک و مەلە دەکەن و دەپەڕنەوە، بەو ئومێدەى ئەویش مەلە بزانێ و بتوانێ بپەڕێتەوە و بکاتە ئەوبەرى گۆمەکەوە ـ منیش هەر بەو چەشنە خۆم خزاندە ڕیزى دڵپاکان و بە چاولێگەرى لەوان، هاتم بۆ ئەم مێواندارییە، بەڵکو تۆش بە میهرەبانى خۆت لە ڕەحم و بەزەیى و ڕەحمەتى خۆت بەشم بدەیت و لەسەر سفرە و خوانەکەت جێم بکەیتەوە، ئاوا (کاک ئەحمەد گیان) ئەم حاڵە (بێ حاڵەى) خۆى بەیان دەکات و دەڵێ:

بە چاولێگەرى دڵپاکان هاتم

وەک مەلە نەزان بێ خوەى با لە گۆم

دواتر و هەر لە درێژەى دەربڕینى ئەم هەست و حاڵەیدا، زیاتر باسى حاڵى شڕۆڵى و موحتاجى خۆى دەکات و وێنەیەکى دیکە لە حاڵى پەرێشانى خۆى نیشان دەدات، حاڵى خۆى دەچوێنێ بە حاڵى کەسێکەوە کە لەسەر سەختى و ناڕەحەتییەکانى تاوێرە بەردەکانى چیایەکەوە، بە خۆکێشکردن خۆى دەگەیەنێتە لوتکەى چیاکە و پشوو دەدات و هەناسەیەکى قوڵ هەڵدەمژێ و ماندوویەتى و شەکەتى دەردەچێ و دەحەوێتەوە، دواجار توێشەبەرەکەى دەکاتەوە و سفرە و خوانەکەى ڕادەخات و نان و ئاوێک و ئەو خواردنەى کە پێیەتى دەیخوات، یاخود حاڵى خۆى دەچوێنى بە کەسێکى دەوارنشینەوە کە لە کەنار گوندێکدا دەوار و خێوەتەکەى هەڵدەدات و پشوو دەدات، ئەمیش بەم شێوەیە بە خۆکێشکردن خۆى گەیاندووەتە لاى سفرەى ڕەحمەتى خوا لە مانگى ڕەمەزاندا، داواى ئەوەشى لێدەکات کە (دڵەى دڵمردووى) کە لەژێر ئازار و مەینەت و ڕەنجەکانى ژیان و قورسى بارى گوناهدا کۆم بووە و چەمیوەتەوە، دەستى بگرێت و ئاوڕى ڕەحمەتى لێبداتەوە و هەڵیسێنێتەوە، بۆیە بەم حاڵەوە ڕوو لە قاپى ڕەحمەتى خوا دەکات و دەڵێ:

لە کەلێکەوە بە خۆکێش کردن

دڵەى دڵمردوى لە ژێر مەینەت کۆم

خۆى گەیانە لاى سفرەى ڕەحمەتت

هەر وەک لە قەراخ دەگایێکا دۆم.

پاش ئەم هەموو دەردەدڵ و پاڕانەوەیە لە خوا و دەربڕینى ملکەچى و موحتاجى خۆى بۆ خواى میهرەبانى خاوەن سفرەى ڕەحمەتى ڕەمەزان، کاک (ئەحمەدى موفتى زادە) هێشتا لە دڵى خۆى ڕازى نییە و ئەم ڕۆیشتنەى بۆ لاى سفرە و قاپى ڕەحمەتى ئیلاهى، بە ڕۆیشتنى ئەهلى دڵ نازانێت و بە ناتەواوى لەقەڵەم دەدات، بڕواى وایە ئەم چوونەى ئەو بۆ لاى خوا (بێ دڵ) و بە نەبوونى حزوورى قەلبى بە ڕۆیشتن هەژمار ناکات، بەڵام ئەگەرچى بێتاقەت و پەرێشانە لە بێ تفاقى و بێ دڵى خۆى لەم گەشتەیدا، بەڵام دڵى بە کەرەمى خوا خۆشە و ئومێدى بە ڕەحمەتى ئەو زۆرە، نەک بە (زۆرە بێ زات)ەکەى خۆى، ئەم دیمەنەشمان بەم شێوەیە بۆ دەنەخشێنێ و ئەم سۆزەى وا بەیان دەکا:

ئەزانم (بێ دڵ) ناوێ وە هاتن

هاتن، کفتەکەى (هات هاتەکەى ڕۆم)

تەنیا خاوەن ماڵ! دڵم دڵخۆشە

بە تۆ، نەک (زۆرە بێ زات)ەکەى خۆم.

دواجار و لە کۆتایى ئەم هۆنراوە عاشقانە و عاریفانەیدا، مامۆستا (ئەحمەدى موفتى زادە) تکا و پاڕانەوەى کۆتایى خۆى دەردەبڕێ و بە ئەدەبى کەسێکى خوادۆستەوە، ڕووى بەندەگى دەکاتە خواى میهرەبان و داواى لێدەکات و دەڵێ: خوایەگیان! لەم مێوانخانەیەتدا ـ کە سفرە و خوانى ڕەحمەتت ڕاخستووە و مێواننەوازى مێوانەکانى مانگى ڕەمەزان دەکەیت ـ منى نائەهلى کوڵۆڵ و بەستەزمان و دۆشداماو، لەم مێوانخانەیە نەکەنە دەرەوە و دەرگاکەم لێ داخەن و کوڵۆمى دەن و ڕێگە نەدەن بێمە ژوورەوە و لەسەر ئەو سفرە و خوانە لە ڕەحم و ڕەحمەت تێر ببم، خوایەگیان! لە شەوانى نوربارینى (لەیلەتولقەدر)تدا، کە ڕەهێڵەى (ڕەحمەت و لێبوردن و گەردن ئازادى)ت* دەبارێنى بەسەر بەندە و مێوانەکانى سفرەى ڕەحمەتى ڕەمەزاندا، چاوى دڵى ڕەنجەڕۆم بکەرەوە، تا منیش ئەو ڕەحمەتە ببینم و خۆم بخەمە ژێر ئەو ڕەهێڵەى ڕەحمەتەوە، بەڵکو منیش نورانى ببم و لە ژێر سایەى نورتدا بحەوێمەوە، ئاوا (کاک ئەحمەد) زمانى دڵى دەپژێ و نزاگۆیانە دێتەگۆ و دەڵێ:

لە مەیمانخانەت نائەهلى کوڵۆڵ

نەکەنە دەرەو لێ داخەن کوڵۆم

لە نوربارانى [لیلە القدر]ت

بکەرەو چاوى دڵى ڕەنجەڕۆم.

لە کۆتایى ئەم چەند دێڕە خاکى و تەپوتۆزاوییەدا، کە لەژێر سێبەرى ئەم هۆنراوەیەى ئەم مەردە مەزنە عاریف و خواناسەدا نووسیمانن، لە خواى میهرەبان داواکارین نزا و پاڕانەوەکانى (کاک ئەحمەدگیان) بۆ خۆى و بۆ ئێمەش قبوڵ بکات، ئێمەش بەم هەوڵە کەم و چکۆلانەیە خۆشەویستى و وەفادارى خۆمان بۆ ئەم پیاوەى کە تەمەنى لە خزمەتى (دین و ژین)ى گەل و نەتەوەکەیدا سەرف کرد، دەربڕیبێ.

پەراوێز:

* تێبینى: شیعرەکە لە کتێبى دیوانە شیعرى (دیاریێ بۆ یاران) چاپى یەکەم، زستانى (۱۳۸۶)ى هەتاوى، لاپەڕە(۱۹) لە بڵاوکراوەکانى (مەکتەب قورئانى کوردستان)ەوە وەرگیراوە.

* ئەم بڕگەیە (ڕەحمەت و لێبوردن و گەردن ئازادى) ئاماژەیە بۆ فەرموودەى پیرۆزى: (ڕۆلُهُ رَحْمَەٌ، ۆڕوْسَگُهُ مَغْفِرَەٌ، ۆآخِرُهُ عِتْقٌ مِنَ النَاڕ.)

یک نظر:

  1. ناشناس

    ده ستت خوش بی، تی بینییکی جوان بوو. به لام کاکه ئه حمه د، جه ماعه تیکی به نیوی " مه کته بی قورئانی کوردستان " دروست نه کردوه، به لکو نیوی ئه وانی ناوه ته " مه کته بی قورئان " بو ئه وه ش وای نیو ناوه، که له داهاتوو دا به شوین که وتنی به رنامه و یاسای ئه و بتوانن ببنه به دی هینه ری وه حده ت و یه کیه تی بو ته واوی موسولمانان و ته نانه ت ته واوی به شه ریه ت.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پاسخ دادن معادله امنیتی الزامی است . *

تلگرام نوگرا »»» مطالب سایت + عکس + کلیپ + نوشته های کوتاه متنوع + با ما همراه باشید . eslahe@

قالب وردپرس