معماری
خانه ---> فقه معاصر ---> حکم کار کردن زن در خارج خانه

حکم کار کردن زن در خارج خانه

                             حکم کار کردن زن در خارج خانه    

سوال : حکم شرع در مورد کار کردن زن چیست؟ منظور من کار کردن خارج از منزل است (مانند مرد ) آیا جایز است که ز ن  هم در تولید ، رشد و توسعه  جامعه سهیم باشد؟ یا اینکه محکوم به زندانی شدن در منزل است و نباید جز در چهار دیوار منزل خود کار کند ؟ بارها شنیده ایم که دین اسلام ، احترام خاصی نسبت به زن دارد قرنها قبل از ادعای غرب در رابطه با حقوق زن ، اسلام حقوق انسانیت را به او ، عطا نموده است . آیا کار کردن که به وسیله آن ا ز تحقیر شخصیت  خود و از اینکه  آبرویش به کالای تجارتی تبدیل شود که نیاز و ضرورت آن را کم قیمت و ارزان کنند جلو گیری کند ، جزو حقوق او شمرده نمی شود ؟

چرا زن مسلمان هم مانند زن غربی در عرصه زندگی وارد نشود تا صفای شخصیت خود را دریابد و حقوق خود را کسب کند، روی پای خودش بایستد و در ترقی و پیشرفت جامعه خود سهیم گردد ؟

ما می خواهیم حکم و حدود شرعی کار زن مسلمانی را که بدون ضرر و زیان  به دین خود ، برای دنیایش کار می کند  بدانیم . البته حکمی که ا ز نظریه  تند روها  و سختگیرانی که می خواهند زن در س نخواند و کار نکند و از خانه خود حتی برای مسجد هم خارج نگردد و همچنین از نظریه کسانی که می خواهند زن را ا زهر قیدی آزاد کرده و او را بی بند و بار بار آورند و چون کالای بی ارزشی در بازار عرضه گردد کاملا" دور باشد . آنچه ما می خواهیم حکم شرعی صحیح و عاری از هر گونه افراط و تفریط است .

                                                                   یک دانشجوی دختر مسلمان

 

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

جواب: زن همچون مرد ، یک  انسان است و همانطور که قرآن بیان می دارد زن از مرد  و مرد از زن است .

((بعضکم من بعض )) [ آ ل عمران/ 195.]

انسان هم موجود زنده ای است  که فکر و عمل جزو سرشت او است و گرنه انسان نیست. خداوند متعال انسان را به خاطر کار کردن آفرید و اصلا" آنها را جز برای اینکه آنان را بیازماید که چه کسی نیکو کار تر است نیا فریده است .

پس زن هم همچون مرد مکلف به کار کردن  و به ویژه کارهای نیک است . لذا زن هم مانند مرد بر طبق عمل خودش مستوجب اجر و ثواب از طرف پروردگار است .همانطور که خداوند متعال می فرماید :[ پس  خداوند دعاهای  ایشان را اجابت کرد و فرمود البته من عمل هیچ کسی از مرد وزن را بی مزد نمی گذارم ] (آ ل عمران / 195.)

زیرا همه در نظر خداوند یکسا نند و بعضی بر بعضی دیگر برتری ندارند .

زن در مقابل اعمال نیکش در قیامت جزای نیک ، و در دنیا هم پاداش داده می شود .[هر کسی از مرد وزن کار نیکی به شرط ایمان به خدا به جای آورد ما او را در زندگی خوش و با سعادت ابدی قرار خوا هیم داد ] ( النحل/ 97.)

باز همانطور که همواره گفته می شود ، زن نصف جامعه انسانی است . از اسلا م بعید است که نصف جامعه خود را نادیده بگیرد و او را به جمود و فلج بکشاند . به طوری که این دسته از زندگی دنیا فقط گیرنده باشد نه بخشنده ، مصرف کننده نعمتهای آن باشد ، اما چیزی  را برای آن تولید نکند .

البته نباید فراموش کرد که نخستین و مهم ترین کار زن که درآن هیچگونه شک و تردیدی  نیست همانا تربیت و پرورش فرزندان است که خداوند او را از لحاظ جسمی ، روانی و عاطفی برای آن مهیا کرده است و لازم است که هیچ نوع فعالیت مادی و دنیوی دیگری او را از این رسالت مهم باز ندارد ؛ زیرا در این کار بزرگ ( تربیت اولاد ) که آینده امت وابسته به آن است و عظیم ترین ذخائر بشری از آن منبعث می گردد هیچ کسی جای زن را نمی گیرد . خداوند شاعر نیل ، حافظ ابراهیم را بیا مرزد که فرموده است :« مادر مدرسه ای است که اگر او را خوب آماده کنی ، ماتی نیک نهاد را آماده ساخته ای .»

مراقبت و سرپرستی خانه ، سعادتمندی همسر ، و ایجاد یک خانواده خوشبخت ، بر پایه آسایش، آرامش، الفت و مهربانی نمونه هایی از کار ساختن آن مدرسه به شمار می آید . روایت است که رفتار و کردار نیک زن ، با شوهر به عنوان جهاد در راه خدا به حساب می آید . و این بدان معنی  نیست که کار زن در خارج از منزل خود ،شرعا" حرام باشد . هیچ کس نمی تواند بدون نص  شرعی ای ، که صحت و صراحت آن به اثبات رسیده باشد ، چیزی را حرام گرداند . در حالی که اصل در اشیا و رفتارها و کارهای معمولی ( همانطور که معلوم است ) بر اباحه است .

بر این اساس می توان گفت کار زن در حد ذات خود جایز است و گاهی در صورت نیاز به مطلوب استحبابی و یا وجوبی  انتقال می یابد . مانند اینکه زن بی سرپرستی و یا مطلقه ای که فاقد هیچ گونه درامدی است به خاطر اجتناب از مذ لت و گدائی و منت دیگران ، در صورت توانا ئی ، کار کند .

گاهی هم خود خانواده نیازمند کار و کوشش است . مانند تعاون همکاری با  شوهر خود ، یا تربیت فرزندان ، یا تربیت برادران و خواهران کوچک خود و یا کمک به پدر کهنسال خود (همچون کار دو دختر حضرت شعیب که در قرآن در سوره قصص داستان آنان را بیان می کند که چگونه به چوپانی گوسفندان پدرشان اقدام می نمودند .

((قالتا لانسقی حتی یصدر الرعا ء و ابونا شیخ کبیر )) [ القصص/ 23.]

آمده است که اسماء دختر ابوبکر (مشهور به ذات النطاقین) شوهر خود ، زبیر ابن عوام را در پرورش و رام کردن  در اعمال مربوط به اسبها و خرد کردن هسته های خرما برای شتران آبکش ، کمک و یاری می کرد تا جایی که ایشان از باغ بسیار دور شوهرش از مدینه ، هسته های خرما را بر روی سر حمل می نمود و به شهر می آورد .

گاهی جامعه خود نیاز مبرم به کار زن پیدا  میکند . مانند طبابت و پرستاری زنان، آموزش دختران و کارهای دیگر که مخصوص زنان هستند . پس بهتر است ( در صورت کار خارج از منزل به هر علتی که باشد ) با زنان رابطه کاری داشته باشد تا مردان .

پذیرش مرد در همکاری با زن در بعضی حالات به خاطر ضرورت است و باید به مقدار آن ضرورت از آن استفاده گردد و نباید به عنوان یک قانون ثابت قلمداد شود . اگر چه کار زن را در خارج از منزل روا و مجاز دانسته ایم ، اما واجب است که آن اجازه مقید به چند شرط باشد از جمله :

1-  باید آن کاری  که زن انجام می دهد ، ذاتا" خود مشروع باشد . یعنی فی نفسه حرام و یا منجر به ارتکاب حرام نگردد . مانند خدمت کردن به یک مرد مجرد ، یا کار منشی گری مخصوص  ،برای مدیرانی که حرفه اش خلوت با مدیر را اقتضا نماید ، یا رقاصه ای که موجب تحریک شهوات و غرائز دنیوی گردد ، یا گارسون … رستوران که برای مهمانان ساقی شراب باشد . در حالی که رسول خدا (ص) ساقی ، حامل و فروشنده آن را لعنت کرده است ، یا میهمان دار هواپیما باشد  که به حکم وظیفه شغلی مسکرات را به مسافران تقدیم نماید و یا کار در سفرهای طولانی بدون محرم که  مجبور شود در شهرها و کشورهای تنها و غریب  بماند و امثال این نوع کارها ی دیگر که اسلام آنها را مخصوصا" نسبت به زنان و یا بر زنان و مردان به طور عموم حرام کرده است .

2-  زن باید هنگام خارج شدن از منزل در لباس ، راه رفتن ، سخن گفتن و حرکات دیگر آداب یک زن مسلمان را رعایت کند .(( به زنان با ایمان بگو : دیدگان خود را از هر نامحرمی فرو ببندند و پاکدامنی ورزند و زیورهای خود را آشکار نگردانند مگر آنچه که طبعا" ار آن پیداست .))[النور/31.]

(( و پاهای خود را به گونه ای به زمین نکوبند تا آنچه از زینتشان  نهفته می دارند معلوم گردد .)) [ النور /31]

3-کار زن نباید موجب ترک و یا اهمال در وظایف مهم دیگر او گردد مانند وظایف او در قبال همسر و فرزندانش که وظیفه نخستین و کار اصلی او شمرده می شود .

                                             و بالله التوفیق

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پاسخ دادن معادله امنیتی الزامی است . *

تلگرام نوگرا »»» مطالب سایت + عکس + کلیپ + نوشته های کوتاه متنوع + با ما همراه باشید . eslahe@

قالب وردپرس