معماری
خانه ---> مقالات ---> «اصحاب پیامبر (ص) »

«اصحاب پیامبر (ص) »

«اصحاب
پیامبر (ص) »

نویسنده : دكتر احمد علي الإمام

ترجمه :جهانگير ولدبيگي

«الصحبه»يعني دوستي و معاشرت و رفاقت و مصاحبت با كسي به
خاطر خدا و محبت پيامبر خدا(ص).[1]

و«اصحاب»به كساني گفته مي شود كه به خاطر خدا با پيامبر او
حضرت محمد(ص)همنشيني و مجالست داشته اند و از آن بزرگوار چيزهايي شنيده و دين
اسلام را از او گرفته و با سنّت او مؤنوس بوده و او را در اجرا و استقرار دين خدا
ياري داده و در اين راه با مال و جان در راه خداي متعال جهاد و مبارزه كرده اند.

منهج و برنامه ي پيامبر بر پايه ي ارتباط و همراهي وهم رزمي
با او و براساس تبعيّت و محبّت وصداقت و اخلاص بنا شده است.

 

«صحابي»از ديدگاهي محدثين:

ابن كثير گويد:«هر كس پيامبر(ص) را در حالي كه نسبت به او
مسلمان بوده ديده باشد(در حالت مسلماني پيامبر را ديده باشد)،اگر چه همراهي و
مجالستش با آن حضرت زياد نبوده باشد و هر چند از او چيزي را روايت نكرده
باشد،«صحابي»است».[2]

واين تعريف قول جمهور علمايان خلف و سلف است.

از ديدگاه بخاري و ابوزرعه و كساني كه اسماء صحابي را نوشته
اند،مجرد رؤيت پيامبر (ص)بر «صحابي» بودن فرد كافي است.[3]

قاضي ابوبكر باقلاني مي گويد:«هيچ اختلافي نزد اهل لغت مبني
بر مشتق بودن كلمه ي«صحابي»از كلمه ي«الصحبه»نيست و اين كلمه به كسي اطلاق مي شود
كه با ديگري، كم يا زياد،همنشين و همراه بوده باشد؛مثلاً گفته مي شود:صحبه شهراً و
يوماً و ساعهً.يعني با او يك ماه و يك روز و لحظه اي همنشين و همراه شد.بنابراين و
بر اساس لغت،هر كسي،اگر چه لحظه اي،با پيامبر (ص) همنشين و همراه بوده باشد،صحابي
است و به او «صحابي»گفته مي شود.[4]

 

 

 

 

 

 

«تعداد اصحاب و آنان كه احوالشان به ما رسيده است»

 

بسياري از افراد پيامبر(ص)را ديده و با او همراه و همنشين
بوده و در اين مجالست سخنان و پندها و موعظه هايي از او شنيده و بر اساس منهج او
تربيت يافته اند.تعداد چنين افرادي بيش از صدهزار،مرد و زن،مي باشند.

ابوزرعه رازي(ره)گويد:«پيامبر خدا(ص)وفات فرمود در حالي كه
تعداد كساني كه او را ديده و از او سخناني 
شنيده اند[و زير نظر او تربيت يافته اند]بيش از صد هزار،زن و مرد،بوده
اند.همه ي آن ها يا به صورت مستقيم يا غير مستقيم از آن حضرت حديث روايت كرده
اند».[5]

در«تبوك»سي يا چهل يا هفتاد هزار صحابي حاضر بوده و در حجه
الوداع تا جايي كه چشم كار مي كرد،از تمام جوانب،صحابي ديده مي شد.امام
شافعي(ره)مي فرمايد:«سي هزار صحابي در مدينه و سي هزار صحابي خارج از مدينه وجود
داشتند». 

از معاذ(رض)روايت است كه تعداد اصحاب سي هزار نفر بوده اند.

اما اصحابي كه نام و خبرشان به ما رسيده است تعدادشان به
اين شماره نمي رسد.

در«الاصابه في تمييز الصحابه»تعداد دوازد هزار و دويست و
هفتاد وهفت نفر ذكر شده اند.

نزد حاكم تعداد راويان حديث چهار هزار صحابه و نزد ذهبي دو
هزار و در مُسند امام احمد هفتصد و هشتاد نفر بوده اند.[6]

بر اساس آنچه ميمني گفته است،راويان احاديث صحيح مسلم و
بخاري به بيش از دويست و بيست و هشت مرد و زن نمي رسد.[7]

ابن حجر عسقلاني علت گمنام بودن و عدم ذكر بسياري از اصحاب
را اعرابي(باديه نشين بودن ) بودن آن ها دانسته است و اين در حالي است كه بيشتر آن
ها در حجه الوداع حاضر بوده اند.[8] علت
ديگر اين كه در آن زمان به چيزي غير از تدوين قرآن و بعد از آن تدوين سنت
پيامبر(ص) اهتمام داده نمي شد.

در آن زمان كسي مسؤل جمع آوري نام هاي اصحاب نبوده است،دليل
اين امر همان حديث كعب بن مالك (رض)در غزوه تبوك است[كه ذكر شد].[9]

——————————–

منبع : عدالت اصحاب پيامبر(ص)و ذكر فضايل آن ها(رض)

مولف : استاد دكتر احمد علي الإمام

ترجمه :جهانگير ولدبيگي

 

 



[1] فتح
المغيث.السخاوي(3/92)

[2] الباعث الحثيث.ابن
كثير(ص174)

[3] فتح
المغيث.السخاوي(3/93) و الباعث الحثيث.ابن كثير(ص174)

[4] فتح
المغيث.السخاوي(3/94)

البته چنين به نظر مي رسد در تعريف صحابي بيش از حد تسامح به خرج داده شده
است.[مترجم]

[5] الإصابه في تمييز الصحابه.ابن
حجر عسقلاني(1/2)

[6] البدايه و النهايه.ابن
كثير دمشقي(5/365)

[7] الرياض
المستطابه….يحيي بن ابي بكر اليمني مشهور به العامري.

[8] الإصابه في تمييز
الصحابه(1/3)

[9] صحيح بخاري(4/2125)

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پاسخ دادن معادله امنیتی الزامی است . *

تلگرام نوگرا »»» مطالب سایت + عکس + کلیپ + نوشته های کوتاه متنوع + با ما همراه باشید . eslahe@

قالب وردپرس