رويكردها و راهكارهای جماعت دعوت و اصلاح /
رويكردها و راهكارهای جماعت دعوت و اصلاح /
همبستگي
همبستگي
همبستگي،ا حساس تعلق متقابل آگاهانه و ارادي
بين افراد ، گروه ها وجوامع است كه ناشي ازمصالح مشترك آن ها و لازمهي زندگي جمعي
بوده ، در آن هر يك از افراد وگرو ه ها در يك شبكه ي مبادلات متقابل، نيازمند
ديگري است.
بيگمان انسا ن ها خواهان سعادت هستند و
سعادتشان در گرو پيشرفت و دست يابي به آرزوهاي ممكن و معقولشان مي باشد . از طرف
ديگر تمام فعاليت هاي هدفمند انسان براي دست يابي به دو مقصود اساسي جلب نفع و دفع
ضرر است؛ چرا كه نفع طلبي و زيان گريزي ويژگي ذاتي بشر است ؛ اما آيا انسان ها به
تنهايي و بدون همكاري و كمك ديگران قادر به شكوفا ساختن استعدادها و دفع زيان از
خود هستند؟
به طور كلي جامعه شناسان بر اين باورند كه
انسا ن ها براي دستيابي به اهداف خويش نيازمند ياري ديگران هستند و در عين حال به
منظور دستيابي افراد به اهدافشان ، لازم است كه بخشي از آزاديهاي خويش را محدود
كنند.
از طرف ديگر اگر در جوامع ابتدايي ، انسانها
توانسته اند به تنهايي به حداقل امكانات لازم براي گذران يك زندگي ابتدايي دست
يابند ، امروزه با اين همه پيچيدگي حاكم بر زندگي انسان ها ديگر چنين امري
امكانپذير نيست و انسان ها ناگزير از برقراري روابط مبتني بر همكاري با ديگران
هستند.
دين مبين اسلام با تعاليم اجتماعي حيات بخش
خويش ، مسلمانان را به همبستگي، وحدت ، تكافل و تعاون فرا مي خواند و تفرق، جمع
گريزي و تنازع را منشأ شكست و نابودي مي داند. فراتر از اين، تمام انسا نها را
در برخورداري از حقوق انساني ، يكسان و برابر و همه ي آنها را متعلق به يك اصل مي
داند. بر اين اساس ، ضمن تأكيد بر تعامل مبتني بر “بِرّ” و
“قسط”، كه مقدمه ي تحقق همبستگي در جامعه ي بشري است، ارتباط و شناخت
متقابل با ساير تمدن ها و فرهنگ ها را توصيه مي نمايد. مسلمانان با التزام به چنين
مفاهيمي، هم خود در آرامش زندگي مي كنند و هم در فرايند تحقق صلح جهاني، نقش و
وظيفه ي خود را ايفا مينمايند.
ما بر اين باوريم كه علم و فرهنگ كنوني جهان
از آن تمام ملت هايي است كه هزاران سال براي پرورش آن رنج كشيده و آن را بارور
ساخته اند و بر اساس سنت تداول، در ميان تمدن ها دست به دست گشته است ؛ بنابراين فخرفروشي
در برابر همديگر و استفاده ي ابزاري از تكنولوژي، به منظور سيطره بر ساير ملت ها،
قبل از هر چيز به علم و پيشرفتي آسيب مي رساند كه دستاورد مشترك همهي انسان هاست.
معتقديم كه تلاش براي از بين بردن تمامي
تمدنها، اديان و فرهنگها از طرف يك دين يا فرهنگ يا تمدن خاص، به فرض تحقق، تنها
منجر به تشنج و ناآرامي جهان خواهد شد و نتيجه اي جز عقب ماندگي براي دسته اي و
پيشرفت نامتوازن براي دست هاي ديگر به بار نخواهد آورد.
بر اساس آموزه هاي قرآن و سنت، بر اين
باوريم كه رابطه ي مسلمانان با غيرمسلمانان مبتني بر صلح است، مگر با كساني كه
پيمان شكسته اند و مسلمانان را آواره و دربدر كردهاند و نخستين بار آغازگر جنگ
بودهاند.
راهكارها
ما براي دستيابي هر چه بيشتر ملت ها، احزاب
و گروه هاي مختلف به همبستگي مطلوب، راهكار هاي زير را مناسب ميدانيم:
مشاركت عادلانه
با اندك تاملي در احوال كنوني حاكم بر جهان
در مييابيم كه علت بسياري از تنش ها به حذف گروه ها وكساني از صحنه بر مي گردد كه
نه به حقوق خويش دست يافته اند و نه اجازه دفاع از خود و تلاش براي دستيابي به
حقوق و اهدافشان به ايشان داده مي شود. ما براين باوريم كه حتي بخش عمدهي علل تشنج
موجود در روابط اسلام و غرب نه به اختلاف عقيده و دين بلكه به عدم توازن در نظام
حاكم بر روابط ميان آنها بر مي گردد و اگر بستر مشاركت فعال تر مسلمانان درعرصه
بين الملل، با برقراري مساوات در اطلاع رساني و عدم تحريف حقايق و واقعيات و…
فراهم شود، بخشي از آن عدم توازن جبران مي شود و بي ترديد روحيه تفاهم و همكاري و
احساس مسؤوليت متقابل بيشتري حكم فرما خواهد شد.
در عرصه داخلي كشورها هم معتقديم كه تكروي
احزاب و گروه ها ، طرح ادعاي نمايندگي همه ي مردم و تلاش براي خاموش كردن و يا كم
اثر كردن صداي منتقداني كه آنها هم در راه تلاش براي سعادت مردم گام بر مي دارند،
باعث مه آلود و تيره و تار شدن فضاي روابط ميان احزاب و در نتيجه قشرهاي مختلف
مردم است.
ما معتقديم خدمت كردن به مردم زماني براي
تمام احزاب و تشكل ها به طور مطلوب ميسر مي شود كه در حد امكا ن از حق موجوديت و
مشاركت فعال همديگر در تمام عرصه ها دفاع كنند ، كه بي ترديد با اين كار علاوه بر
تقويت روحيه خدمتگذاري در ديگران ، جايگاه خود را نيز تثبيت خواهند كرد و دلسوزي و
صداقت ايشان بيشتر براي مردم اثبات ميشود.
تاكيد بر منافع مشترك
هم فكري و هم عقيده بودن بي شك يكي از
موثرترين عوامل همبستگي است و تلاش براي حفظ انديشه و عقيده مشترك ميان يك گروه هم
تلاش براي حفظ يك مصلحت مشترك به شمار مي رود؛ اما براي حفظ وجود چندصدايي و تكثر در جامعه و تكامل گروه هاي
متعدد فعال در عرصه هاي مختلف لازم ا ست، گاهي اختلاف نظرهاي موجود در ابعاد مختلف
ديني ، ايدئولوژيك، سياسي، اقتصادي و … ناديده گرفته شده و روي وجوه مشتركي تاكيد
شود كه سود و منفعت همه يا اكثريت افراد جامعه و گروه هاي فعال را دربردارد. براي
دستيابي به همبستگي مطلوب، بهتر است نقاط مورد اختلاف كمتر برجسته شود ؛ چون در
اين صورت مردم هم نقاط اشتراك موجود ميان خود را فراموش مي كنند و هم به سبب
درگيري برسر نقاط اختلاف از دست يابي به اهداف خود باز مي مانند و در يك جمله مي
توان گفت كه همه زيان مي بينند.
*************
جماعت دعوت و اصلاح ايران، از آنجا كه
برنامه ي خود را تنها تفسير درست از اسلام نميداند، از پيشنهادها و انتقادات همهي
انديشوران و دلسوزان دين و جامعه استقبال ميكند و آرزومند روزي است كه توحيد
در جهان بيني، اخلاق در رفتار فردي و آزادي و عدالت در تعاملات اجتماعي
در حد مطلوب برقرار شود تا آدميان بتوانند با خرسندي و آسودگي، در دنيايي آباد، به
عبادت خالق و خدمت خلق بپردازند. و ما ذلك علي الله بعزيز.
منبع ” جزوه رويكردها و
راهكارهای جماعت دعوت و اصلاح ایران
