چالش و راهكارهاي ، علماء و طلّاب دعوتگر

چالش و راهكارهاي ، علماء و طلّاب دعوتگر

نویسنده : بهزاد شینه جانی

بسم الله الرحمان الرحيم

الحمد لله رب العالمين و الصلاة و السلام علي محمد و علي آله و اصحابه اجمعين.

حمد وثناي بي پايان براي خالق كائنات و صلاة و رحمت بر روح مبارك رسول و داعي مخلوقات محمد .ص.

برداشتن هر قدمي جهت ايجاد داعي ناصح و امين، يكي از بزرگترين خدمتي است كه به عالم بشريت مي شود كه ان شاءالله خداوند اين اعمال را بوسيله ثبات و دوام آراسته گرداند و اهداف عالي را در ميدان عمل به اهتزاز در آورد.( أَنَّ أَحَبَّ الْأَعْمَالِ إِلَى اللَّهِ أَدْوَمُهَا وَإِنْ قَلَّ/ بخاري)

اكنون به عده اي از چالشهايي اشاره مي كنيم كه احتمالا داعي را در مسير دعوت ناموفق و نا اميد مي گرداند:

1- چالش :عدم تخصص در زمينه دعوت و برنامه ديني و تطبيقي .

راهكار : ظاهرا خداوند لفظ عالم را براي كسي بكار برده كه آگاهي و فهم كاملي را از شئ مورد نظر داشته و داراي بينش سالمي بوده باشد پس در زمينه دعوت اسلامي نيز بايد شخص داعي آگاهي كافي داشته باشد و در زمينه كاري اش تخصص داشته باشد. (قُلْ هَذِهِ سَبِيلِي أَدْعُو إِلَى اللَّهِ عَلَى بَصِيرَةٍ أَنَا وَمَنِ اتَّبَعَنِي – يوسف /108 )

به نظر من بايد ما در هر زمينه اي افرادي متخصص داشته باشيم تا در موقع نياز بدون هيچ نوع دغدغه و تاخيري به افراد متخصص مورد نظر مراجعه نماييم مثلا سعي كنيم كه در مدت زمان معيني افرادي را در تفسير وافرادي را در فقه يا حديث و … بحد تخصص برسانيم ، البته بايد زمينه مناسب و امكانات لازمه را نيز براي آنان فراهم نمود. (وَأَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ- انفال/ 60 )

2- چالش: عدم فهم يا غفلت از اهداف عالي اسلام

راهكار: اهداف خداوند و دعوت را بصورت تحرير درآورده ودرصفحه درون و در پيش روي داعيان قرار داده تا به باد فراموشي سپرده نشود ، البته تعيين اهداف بايد طبق آيات و احاديث صحيح همراه با فقه دقيق باشد.( قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ يُرِدْ اللَّهُ بِهِ خَيْرًا يُفَقِّهْهُ فِي الدِّينِ وَإِنَّمَا الْعِلْمُ بِالتَّعَلُّمِ /بخاري )

3- چالش : ضعف معنوي

راهكار : همانا كه خداوند براي تثبيت و تسكين قلب پيامبر (ص) ،قران را بصورت تدريجي نازل فرموده  و در مواقع حساس از آيات و قصصهاي بسيار  دلنشين و عاطفي  استفاده نموده است پس بايد همان آيات و احاديث تقويت كننده روح و روان را در جزوه اي مختصر در مقابل چشمان هر داعي قرار داده شود و هر سال سوالاتي در مورد محاسبه نفس ، اعمال و اهداف به داعيان عرضه گردد. (وَيُرْوَى عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ قَالَ حَاسِبُوا أَنْفُسَكُمْ قَبْلَ أَنْ تُحَاسَبُوا وَتَزَيَّنُوا لِلْعَرْضِ الْأَكْبَرِ /ترمذي )

4- چالش : كمبود مالي

همانگونه كه آيات قران براي ما به تصوير مي كشند مساله اقتصاد يكي از نياز هاي بشريت بوده و خصوصا در جامعه امروزي ، زندگي بدون آن غير ممكن مي باشد ، پس كمبود مسائل اقتصادي ضربه اي به درون و بيرون وارد آورده و انسان را در زمينه كاري تحت تاثير قرار داده و او را ناموفق مي گرداند، و هرگاه انسان در مقابل افراد نامتعهد  زانوي مادي را خم كند ستون فقرات معنوي وي نيز دچار لرزش و ركود و رماتيسم مي شود، و نتيجه اين مي شود كه داعي مورد نظر از لحاظ مادي و معنوي ناقص مي گردد و دو بال پروا ز در آسمان اجتماع و عزت را از دست مي دهد .

راهكار : ايجاد صندوق تعاوني ، همكاري با ثروتمندان ، ايجاد شركتهاي تعاوني با استفاده از بودجه آنان، فراهم كردن مشاغل جزئي براي هر داعيي كه خواهان آن باشد .( وَلَا تَنْسَ نَصِيبَكَ مِنَ الدُّنْيَا- قصص / 77 )

5- چالش: عدم تطبيق اعمال با اقوال

مثلا مردم مي گويند: كه علماء هميشه بحث قرباني را به ميدان مي آورند ولي خودشان اهل قرباني نيستند .

راهكار : بايد علماء  خود را به اين ملزم كرده كه تمام اعمال ظاهري را قبل از گفتار به الگوي عمل در آورند ، چون آنچه كه در قانون الهي اصل و معيار مي باشد احسن عملا است وان قل.( آيه 2/ ملك +حديث 5983/ بخاري )

6- چالش : انتظار نابجاي مردم ، مثلا انتظار دارند كه علماء در تمام مجالس سنتي و بدعتي  آنان شركت نمايد و …

راهكار : كنترل و توجيه مردم در رابطه با كارهاي مشروع و نامشروع  وبيان وظيفه و كار علماء در مقابل محيط و اجتماع طبق دستور اسلام. ( قُلْ أَطِيعُوا اللَّهَ وَالرَّسُولَ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَإِنَّ اللَّهَ لَا يُحِبُّ الْكَافِرِينَ 32/ آل عمران)

7- چالش : بحثها و موعظه ها ضعيف بوده و پايه علمي ندارند .

راهكار : استفاده از بحثهاي عاطفي ، حماسي ،علمي و تحقيقي ، البته هر كدام در جاي خود.

معرفي كتابها و منابعهاي مفيد خصوصا در زمينه كاري و علمي  علماء . (قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ طَلَبُ الْعِلْمِ فَرِيضَةٌ عَلَى كُلِّ مُسْلِمٍ/ ابن ماجه )

8- چالش :عدم آگاهي از مسائل مستحدثه

راهكار : مشخص نمودن افرادي مشخص براي بررسي كردن جزئيات موارد مستحدثه از لحاظ وقوع ، فقه ، اجتماعی و نوع برخورد با آنها .

9- چالش :عدم انگيزه و شوق علماء به كار خودشان.

راهكار : نوشتن مقاله اي مستند در رابطه با كار ماموستايان از نظر اسلام ، كه آيا كار آنان چه حكمي از احكام خمسه را دارا مي باشد ، و جزوه اي مختصر در مورد زندگي و روش بعضي از انبياء و علمايان موفق. (وَلْتَكُنْ مِنْكُمْ أُمَّةٌ يَدْعُونَ إِلَى الْخَيْرِ وَيَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَأُولَئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُون-َ 104/ آل عمران)

10- چالش : دلسرد بودن همسران علماء ، كه اين هم تاثير كاملا مستقيمي بر روحيه و افعال آنان دارد.

راهكار : حداقل سالي يك بار جلساتي براي دلگرم كردن ، روحيه بخشيدن ، فهم مشكلات و رفع آنها مقرر گردد. (وَلَا تَهِنُوا وَلَا تَحْزَنُوا وَأَنْتُمُ الْأَعْلَوْنَ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ- 139/آل عمران)

11- چالش : ضعف پايه هاي علمي و اصلي ازجمله اصول ، فقه ، ادبيات عرب و …

راهكار : برگزار كردن امتحانات در طول هر سال يك بار از چند كتاب محدود و كم حجم اما علمي ، همراه با جوايز جهت انگيزه بيشتر براي شركت در آن براي ماموستايان.

12- چالش : عدم آگاهي يا سهل انگاري در نوع برخورد با قشرهاي مختلف جامعه .

راهكار : برنامه ريزي جهت همكاري با روانشناسان وجامعه شناسان و فراهم كردن تاليفاتي در زمينه مذكور. ( فَاسْأَلُوا أَهْلَ الذِّكْرِ إِنْ كُنْتُمْ لَا تَعْلَمُونَ- 43/ نحل )

رَبَّنَا اغْفِرْ لَنَا وَلِإِخْوَانِنَا الَّذِينَ سَبَقُونَا بِالْإِيمَانِ وَلَا تَجْعَلْ فِي قُلُوبِنَا غِلًّا لِلَّذِينَ آمَنُوا   رَبَّنَا إِنَّكَ رَءُوفٌ رَحِيمٌ