راز موفقيت مسلمانان دموكرات در تركيه

راز موفقيت مسلمانان دموكرات در تركيه

نويسنده: حجت‌الله جودكي

تحليل‌گران مسايل تركيه تقريبا مي‌توانند گمانه‌زني مناسبي در مورد پيروزي انتخابات در تركيه داشته باشند؛ زيرا همه جناح‌هاي سياسي در اين كشور شفاف هستند و وزن‌كشي آنها قبل از انتخابات ميسر است. اين شفافيت به گونه‌اي است كه مثل كشورهاي استبدادي امكان تقلب در انتخابات ميسر نيست. به نظر مي‌رسد حزب اسلام‌گراي عدالت و توسعه در انتخابات آتي از توان مردمي خوبي برخوردار است كه او را قادر مي‌سازد تا در انتخابات اكثريت آرا را به دست آورد. اين توان مردمي از كجا حاصل شده است؟ قطعا توان مردمي حاصل عملكرد حزب عدالت و توسعه است. براي روشن شدن ادعاي يادشده به برخي از مسايل اشاره مي‌شود: تا 10 سال پيش سكولارها در تركيه دست بالا را داشتند، به ويژه كه ارتش هم سكولار بود و در همه امور دخالت مي‌كرد و به شكل‌هاي مختلف قدرت خود را به رخ مردم و احزاب مي‌كشيد. با روي كار آمدن حزب عدالت و توسعه و راهكارهاي عميق و تعريف‌شده آن، كم‌كم از نفوذ ارتش در صحنه سياسي كشور كاسته شد.

 قبل از آن هرگاه دولتمردي از ارتش فاصله مي‌گرفت، سايه كودتاي ارتش او را به راه راست برمي‌گرداند يا اينكه او را بركنار مي‌كردند. حزب عدالت و توسعه با راهكارهاي مدني و دموكراتيك، توانست تمامي توطئه‌هاي ارتش را در صحنه سياست داخلي خنثي كرده و به ارتش بقبولاند كه وظيفه او دفاع از كشور در مقابل هجوم خارجي است و نبايد در سياست دخالت كند. اين مساله تا آنجا ادامه يافت كه برخي از سران بلندپايه ارتش به اتهام توطئه براي سرنگوني دولت تركيه دستگير و دادگاهي شدند. اين نخستين دستاورد حزب عدالت و توسعه است كه انصافا كار نسبتا مهم و دشواري است و قطعا هر حزبي كه بر سر كار بيايد، بايد از اين دستاورد محافظت كند. سكولارها در تركيه با نظم آهنين، مانع از ورود زنان محجبه به دانشگاه‌ها و دبيرستان‌ها بودند. بنابراين زنان اسلام‌گرا از تحصيلات عاليه و به تبع آن از مشاركت در مشاغل بالا بازمي‌ماندند. اين حزب با حوصله و عقل‌گرايي اين مانع را برطرف كرد.

 در زمينه اقتصادي حزب عدالت و توسعه اقدامات مهمي انجام داد. اكنون تركيه يكي از معدود كشورهايي است كه كالاي چيني در آنجا بازاري ندارد و خود تركيه يكي از رقباي معتبر چين در صادرات به حساب مي‌آيد. معمار اقتصاد اين كشور اكنون يكي از نامزدهاي مديريت صندوق بين‌المللي پول به حساب مي‌آيد. رفتار حزب عدالت و توسعه در مورد كردهاي اين كشور قابل قياس با دولت‌هاي پيشين نيست، به دليل نگرش منطقي به مساله كردها، اين مشكل تا حد زيادي كاهش پيدا كرده است.

در زمينه سياسي اين حزب روابط خود را با همه كشورها بسط و توسعه داد و چون نگرش ايدئولوژيك و آرماني در مسايل سياسي ندارد، به راحتي توانسته است پله‌هاي ترقي را يكي پس از ديگر طي كند.از يك طرف با اسراييل روابط سياسي دارد و از سوي ديگر نزد فلسطيني‌ها به‌مثابه قهرمان تلقي مي‌شود. همگان به ياد دارند كه در اجلاسي كه اردوغان و شيمون پرز در آن حضور داشتند، چگونه اردوغان، شيمون پرز را در انظار جهاني خفيف و اجلاس را ترك كرد و همانند يك قهرمان به تركيه بازگشت و مردم در همان نيمه‌شب چه استقبال باشكوهي از او كردند و وي در ميان مسلمانان و فلسطيني‌ها قهرمان شد. اعزام كشتي آزادي به غزه و كشته شدن تعدادي از جوانان ترك در حمله اسراييل به كشتي باعث شد تا اردوغان بهانه خوبي براي تحت فشار گذاشتن اسراييل به دست آورده و از اين طريق نيز امتيازات زيادي كسب كرد. اردوغان در سفري كه به عراق داشت با آيت‌الله سيستاني ديدار كرد و در جواب سوال يكي از خبرنگاران در مورد شيعه و سني اظهار داشت: من نه شيعه هستم و نه سني، بلكه يك مسلمانم. اسلام قبل از مذاهب بوده است. وي بار ديگر با چنين نگرش تقريبي و توحيدي، بسياري از موانع را از سر راه برداشت و بار ديگر به عنوان چهره‌اي محبوب و شايسته در جهان اسلام درخشيد.

هنر ديگر اردوغان تغيير نگرش اروپاييان نسبت به تركان بود. تا قبل از وي آنها همواره از ترك‌هراسي و اسلام‌هراسي سخن مي‌گفتند و برخي از كشورهاي اروپايي مانع جدي براي پيوستن تركيه به اتحاديه اروپا بودند. اردوغان به اروپا و جهانيان ثابت كرد كه اسلام اساسا مايع هراس نيست. اسلام دين آزادي و عدالت است و به همه موازين حقوق بشر احترام مي‌گذارد و اسلام آمده است تا انسان‌ها را به كرامت برساند. اين رفتار تا حد زيادي ذهنيت موجود اروپاييان را دگرگون كرد. در رابطه با آمريكا هم با اينكه تركيه هم‌پيمان آمريكا و عضو ناتو است و آمريكا در اين كشور پايگاه نظامي دارد، اما اردوغان چشم‌بسته از سياست‌هاي آمريكا پيروي نكرده است و همين مساله باعث شده تا در بسياري از مواقع، نقش ميانجي را بازي كند. موارد فوق نشان مي‌دهد به احتمال قوي حزب عدالت و توسعه پيروز انتخابات آتي تركيه است.

منبع: روزنامه شرق