معماری
خانه ---> تربیت، اخلاق و تزکیه ---> نمّامی و سخن چینی عاملی متداول در روابط اداری و اجتماعی
نمّامی و سخن چینی

نمّامی و سخن چینی عاملی متداول در روابط اداری و اجتماعی

نمّامی و سخن چینی عاملی متداول در روابط اداری و اجتماعی

نویسنده: : خلیل کریمی

یکی از زشت ترین و بزرگترین آفت زبان(نمامی و سخن چینی) است.(نمامی) این است که انسان مطلبی را بین دو نفر بازگو کند که بخاطر بیان آن مطلب دوستی دو نفر یا دو خانواده به دشمنی تبدیل شود.

در نمامی گاهی فردی غیبت کسی را از کس دیگر می شنود و بعد از آن همان غیبت را به گوش غیبت شونده می رساند که در این صورت اگر بدون کم و کاست و مطابق با واقع هر آنچه شنیده است را بازگو کند در این صورت تنها مرتکب یک گناه نمامی شده است و گاهی مخالف با واقع سخنانی می گوید که در این صورت مرتکب دو گناه شده است یکی خود نمامی دوم تهمت و افتراء .

آیات و روایاتی از حضرت رسول اکرم (ص) در مورد مذمت نمامی ذکر شده است که در این جا به برخی از آنان اشاره خواهیم کرد: (رعد 25 )(وکسانی که عهدی را که با خداوند بسته اند می شکنند و در مقام قطع آنچه را خداوند امر به وصل آن نموده می باشند و در زمین فساد می کنند لعنت الهی برایشان است و عاقبت بدی خواهند داشت)

« ‏وَلَا تُطِعْ كُلَّ حَلَّافٍ مَهِينٍ‏  ‏هَمَّازٍ مَشَّاءٍ بِنَمِيمٍ‏ ‏مَنَّاعٍ لِلْخَيْرِ مُعْتَدٍ أَثِيمٍ‏ ‏عُتُلٍّ بَعْدَ ذَلِكَ زَنِيمٍ‏»(قلم 13-10 )

« ‏ از فرومايه‌اي كه بسيار سوگند مي‌خورد ، پيروي مكن . ‏‏ بسيار عيبجوئي كه دائماً سخن‌چيني مي‌كند . ‏‏ بسيار مانع كار خير ، و تجاوز پيشه ، و بزهكار است . ‏ علاوه بر اينها درشتخوي و سنگين دل ، و انگشت نما به بديها است . ‏‏ »

خداوند در این آیه به پیامبر(ص) می فرماید: ای پیامبر! از 9 گروه اطاعت و پیروی مکن؛ زیرا اینان افرادی نیستند که قابل اعتنا و اعتماد باشند بلکه این گروه افراد باید از جامعه اسلامی طرد شوند و احدی از احاد جامعه نباید به سخن آنان گوش فرا دهند و از آنان پیروی کند. این 9 گروه عبارتند از :

1.         (حلاف). یعنی کسی که بسیار سوگند می خورد و برای سوگند خویش ارزشی قائل نیست.

2.         (مهین).یعنی کسی که بسیار حقیر و پست است.

3.         (هماز). یعنی کسی که بسیار عیب جو و طعنه زننده است. این قسمت شامل فرد غیبت کننده نیز می شود.

4.         (مشاء بنمیم). یعنی کسی که بین مردم به قصد آنکه با سخن چینی بین آنان  ایجاد فتنه و فساد کند و روابط بین آنان را تیره سازد رفت و آمد می کند.

5.         (مناع للخیر). یعنی از رسیدن خیری به مردم و یا به اهلش بسیار منع کننده است.

6.         (معتد). کسی که از حدود الهی تجاوز می کند.

7.         (اثیم). کسی که گناه فراوان مرتکب می شود.

8.         (عتل). یعنی کسی که بسیار خشن و درشت خو است.

9.         (زنیم). کسی که دارای اصل و نصب نیست در این جا کنایه از زنا زاده است.

و در آیه ی دیگر در ذم نمامی و سخن چینی چنین می فرماید:

« ‏وَيْلٌ لِكُلِّ هُمَزَةٍ لُمَزَةٍ‏ »(همزه 1 )

« ‏ واي به حال هر كه عيبجو و طعنه‌زن باشد ! ‏ »

در تفسیر کلمات (همزه لمزه) و اینکه به چه کسانی گفته می شود نظرات مختلفی آمده است از جمله گفته اند:

1.         (همزه) شخصی نمام و سخن چین و (لمزه) شخصی غیبت کننده است.

2.         (همزه)شخصی است که عیب انسان را در غیاب او می گوید و (لمزه) کسی که عیب انسان را در حضور او می گوید.

3.         (همزه) شخصی است که همنشین خود را با سخنان زشت و درشت آزار می دهد، اما (لمزه) کسی است که با چشم و سر و دست و سایر اعضاء و به طور ایماء و اشاره او را اذیت و آزار می دهد.

«‏يَا أَيُّهَا الرَّسُولُ لَا يَحْزُنْكَ الَّذِينَ يُسَارِعُونَ فِي الْكُفْرِ مِنَ الَّذِينَ قَالُوا آمَنَّا بِأَفْوَاهِهِمْ وَلَمْ تُؤْمِنْ قُلُوبُهُمْ وَمِنَ الَّذِينَ هَادُوا سَمَّاعُونَ لِلْكَذِبِ سَمَّاعُونَ لِقَوْمٍ آخَرِينَ لَمْ يَأْتُوكَ يُحَرِّفُونَ الْكَلِمَ مِنْ بَعْدِ مَوَاضِعِهِ يَقُولُونَ إِنْ أُوتِيتُمْ هَذَا فَخُذُوهُ وَإِنْ لَمْ تُؤْتَوْهُ فَاحْذَرُوا وَمَنْ يُرِدِ اللَّهُ فِتْنَتَهُ فَلَنْ تَمْلِكَ لَهُ مِنَ اللَّهِ شَيْئًا أُولَئِكَ الَّذِينَ لَمْ يُرِدِ اللَّهُ أَنْ يُطَهِّرَ قُلُوبَهُمْ لَهُمْ فِي الدُّنْيَا خِزْيٌ وَلَهُمْ فِي الْآخِرَةِ عَذَابٌ عَظِيمٌ‏  »(مائده 41 )

« ‏ اي پيغمبر ! مايه‌ي اندوه تو نشود ( كار كافراني كه ) در كفر بر يكديگر سبقت مي‌گيرند . كساني ( از منافقان گول‌خورده‌اي ) كه به زبان مي‌گويند مؤمن هستيم ، ولي از دل مؤمن نمي‌باشند ( و گفتارشان با كردارشان و بيرونشان با درونشان همخواني ندارد ) ، و كساني كه خويشتن را يهودي مي‌دانند و پيوسته گوش به دروغ فرا مي‌دارند ( و اكاذيب و اباطيل اَحبار را باور مي‌نمايند و سخنان ياوه‌ي ) گروه ديگري ( از خود ) را مي‌پذيرند كه ( به سبب كبر و غرور و بغض و حسد ) به پيش تو نمي‌آيند و سخنان ( آسماني تورات ) را از جاهاي خود به دور و تحريف مي‌كنند ( و به پيروان خود ) مي‌گويند : اگر اين ( چيزهائي را كه ما مي‌گوئيم ، توسّط محمّد ) به شما گفته شد ، آن را بپذيريد ، و اگر چنين به شما گفته نشد ( از پذيرش هرگونه سخن ديگري ) خويشتن را برحذر داريد . اگر خداوند ( بر اثر گناهان پي در پي ) بلاي كسي را بخواهد ، تو نمي‌تواني اصلاً ازطرف خدا براي او كاري بكني . آنان كسانيند كه ( در ضلال و عناد اسراف كرده‌اند و ) خداوند نمي‌خواهد دلهايشان را ( از كثافت كفر و شرك ) پاك گرداند . بهره‌ي ايشان در دنيا خواري و رسوائي ، و در آخرت عذاب بزرگي است .  ‏ ‏ ‏ »

خداوند در این آیه پیامبر خود (ص) را از وجود جاسوسان دشمن سرسخت اسلام یعنی یهودیان آگاه می سازد و می فرماید: ای پیامبر! برخی از یهودیان به خدمت شما می آیند و در مجالس شما شرکت می کنند و به سخنان تو خوب گوش می دهند؛ اما باید توجه داشته باشی که گوش دادن آنان به این خاطر نیست که سخن تو را بپذیرند و حق را بفهمند و ایمان بیاورند و به مقتضای علم و ایمان خود عمل کنند، بلکه به آن گوش می دهند تا با سخن چینی و جاسوسی کردن آن سخنان ایجاد فتنه کنند.

از پیامبر(ص) چنین روایت است که فرمود:

1.         نمام داخل بهشت نمی رود.

2.         هر کس در راه سخن چینی بین دو نفر گام بردارد خداوند آتشی در قبر او مسلط خواهد نمود که او را بسوزاند و هرگاه از قبر بیرون آید خداوند یک جانور درنده ی سیاه بر او مسلط خواهد کرد که گوشت او را بخورد تا داخل جهنم شود.

3.         روزی خطاب به اصحاب فرمود: (آیا شما را به بدترین انسان ها آگاه سازم ؟ عرض کردند: بله یا رسول الله. فرمود: کسانی که در میان مردم به سخن چینی گام بر می دارند و بین دوستان تفرقه می اندازند و روابط صمیمانه ی آنها را تبدیل به روابط خصمانه و کینه توزانه می کنند.)

4.         ( مبغوض ترین شما نزد خدا کسانی هستند که بین دوستان به نمامی رفت و آمد می کنند و گروه های مسلمان را دچار پراکندگی می کنند).

———————————————-

منبع: غیبت و نمامی دو عامل متداول در روابط اداری و اجتماعی / مولف: خلیل کریمی / ناشر: سنندج، تافگه 1387

تنظیم برای نوگرا: باران.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پاسخ دادن معادله امنیتی الزامی است . *

تلگرام نوگرا »»» مطالب سایت + عکس + کلیپ + نوشته های کوتاه متنوع + با ما همراه باشید . eslahe@

قالب وردپرس