معماری
خانه ---> جوانان ---> نگرشى در زندگانى امام بخارى رحمه الله تعالى و نکاتی ارزشمند از زندگی ایشان
جوانان
جوانان

نگرشى در زندگانى امام بخارى رحمه الله تعالى و نکاتی ارزشمند از زندگی ایشان

نگرشى در زندگانى امام بخارى رحمه الله تعالى و نکاتی ارزشمند از زندگی ایشان

نویسنده : استاد مصطفی اربابی

یكى از الطاف خداوند بر بندگانش، این بوده كه بوسیله ى پیامبران علیهم السلام و بوسیله كتب آسمانى، زمینه ى تفكر و اندیشیدن و تحقیق را براى مردم فراهم نموده است.

اسلام ملت هاى مختلف را بر انگیخت و به آنان انگیزه ى تحرك و شور و شوق ارزانى فرمود. به طورى كه در مدت زمانى كوتاه از میان مردم عادى، بزرگترین شخصیتهاى محقق و دانشمند، برانگیخته شد كه تلاش و كوشش بیدریغ آنان، در میان توده هاى مردم در طى سالیان متمادى پایدار و ماندگار باقى مانده و پایدار خواهد ماند.

تلاش و كوشش مسلمانان در بخشهاى مختلف علمى، كه با طلوع خورشید رسالت محمد مصطفی صلى الله علیه و آله و سلم آغاز شد، در طى قرنهاى اول و دوم و سوم هجرى به ثمر نشست، و محققان اسلامى در بخشهاى مختلف تفسیر، حدیث، فقه، كلام و … از خود آثار گرانبهایى را به یادگار گذاشتند، و بدین سان راه تعالى و عزت را براى بشریت همواره ساختند.

امام محمد بن اسماعیل بخارى رحمه الله تعالى، یكى از بزرگترین شخصیت هاى علمى تاریخ جهان است، كه در پرتو اسلام و قرآن و سنت به چنان مقام علمى والایى دست یافته است.

بدون تردید او یكى از معجزات اسلام است، كه در صحنه زندگى اجتماعى و علمى پدیدار گرده است.

نكاتى را لازم مى دانم یادآورى نمایم تا انشاءالله زمینه ى ارتباط نسل جوان حاضر با گذشته ى پرافتخار برقرار گردد، اما نكات مورد تذكر بشرح ذیل است:

1- امام بخارى در دوران كودكى پدرش را از دست داد و یتیم شد، گویا ارتباط عمیقى بین زندگانى او و پیغمبر اسلام حضرت محمد صلى الله علیه و آله و سلم برقرار بوده است.

این نكته این پیام را در پى دارد، كه در میان یتیمان و طبقات نیازمند جامعه، استعدادهاى بسیار بزرگى وجود دارد كه مسئولین امور نباید از آن غافل بمانند. بلكه مى باید هر چه بیشتر در جهت شكوفایى این استعدادها و شناسایى آنها اقدام جدى صورت گیرد و خود یتیمان و نیازمندان را در برابر حوادث خود را ببازند و از طى مدارج كمال باز مانند.

2- مادر امام بخارى یك مادر نمونه است زیرا او در جهت تربیت فرزند یتیم خود را از هیچ كوششى دریغ نورزید، و بلكه تلاشهاى عاشقانه ى مادرش براى رشد امام بخارى سنگ زیر بناى شخصیت این انسان بزرگ شمرده مى شود. پس مادران مى باید این نكته را همواره مورد توجه قرار دهند.

3- امام براى كسب علم و فضیلت علاوه بر مسافرتهاى طاقت فرسا، رنجهاى بسیارى را تحمل كرد پس باید دانست كه:

نابرده رنج گنج میسر نمى شود مزد آن گرفت جان برادر كه كار كرد

4- دقت و هوشیارى از صفات بارز امام بخارى بوده است، به طورى كه دقت ظریف و دور نگرى و توجه دقیق او به امور بوده است كه زمینه ى كمال او را فراهم ساخته است، و بدیهى است كه انسانهاى كم دقت در زندگى كمتر موفق مى شوند.

5- ایمان عمیق به خدا و قرآن و پیغمبر صلى الله علیه و آله و سلم یكى از اركان مهم موفقیت این رادمرد میدان علم و تحقیق بوده است، و بجا است كه در سرلوحه ى كار بیدارى اسلامى ایمان عمیق ذكر شود.

6- امام بخارى علاوه بر پركارى و تلاش براى كسب علم و فضیلت، در میدان عمل و تقوا و پرهیزگارى نیز نمونه و الگو بوده است، بطورى كه ارتباط محكم او با خدا هرگز قطع نمى شد و لحظه اى از یاد خدا غافل نبود و قبل از هر تحقیقى وضو مى گرفت و نماز بجاى مى آورد و…

7- یكى از خصوصیات امام بخارى نرفتن به دربار حكام و شاهان بوده است، اگر چه به این خاطر مورد بى مهرى قرار گرفته و حتى مورد آزار و اذیت نیز قرار گرفته است.

8- ترك شبهات و موارد مشكوك از جمله صفات آشكار امام بخارى است زیرا او از میان صدها هزار حدیث جمع آورى شده فقط هفت هزار و اندى را به رشته تحریر در آورده است آن هم بخاطر ترك به شبهات.

9- بى اعتنایى به مادیات و توجه به كار و تلاش علمى و تحقیقى، او را از بدگویى دیگران بازداشته به طورى كه هرگز از كسى به بدى یاد نكرده است.

10- در بذل و بخشش و مردانگى سر آمد روزگار بود، بطورى كه جامه اش را به فقیرى بخشیده، و بخاطر نداشتن جامه مدتى در منزل محبوس مانده است.

11- از قرآن و تلاوت قرآن سیر نمى شده و همواره از آن احساس حلاوت و لذت مى نموده و بهترین اوقات او با قرآن سپرى مى شده است.

12- در سماحت و بلند نظرى و وسعت دید سرآمد بود، به طورى كه مقابل مخالفانش كه بر علیه او توطئه مى كردند چنان ظاهر مى شد كه گویا هرگز به او بدى نكرده اند و بدى را با نیكى پاسخ مى داد.

13- همواره در مناجات با خداى به سر مى برد، و از مناجات خسته نمى شد، و بلكه بدین وسیله به آرامش و آسایش دست مى یافت.

14- خلاصه آنكه او نمونه ى انسان كامل و مسلمان در پایدارى و تحقق، و كار و تلاش، ایمان و دانش اندوزى، تقوا، ارتباط با مردم، فهم و دقت و . . . بود

خدایش رحمت فرماید كه راه تحقیق و تلاش را براى آیندگان باز كرد، و امت را از فیض قدسى احادیث، پیغمبر كریم صلى الله علیه و آله و سلم بهره مند ساخت. و روزانه اى از فضیلت را براى انسانیت باز كرد، و به عهد خود با خدا و رسول وفا نمود.

به راستى او نمونه اى از ایمان عمیق، فهم دقیق و اتصال وثیق بود، كه هرگز امت بدون آنها نمى تواند سیادت و عزت گذشته را بدست آورد. خداوند از جانب امت به او پاداش خیر ارزانى فرماید و ما را از اجر او محروم نفرماید.

انه نعم المولى و نعم النصیر

برگرفته از مقدمه زندگینامه امام بخاری

ترجمه ی محمد صدیق دهواری

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پاسخ دادن معادله امنیتی الزامی است . *

قالب وردپرس