معماری
خانه ---> زن خانواده ---> مرد دو برابر زن ارث نمي برد !!!
خانواده

مرد دو برابر زن ارث نمي برد !!!

مرد دو برابر زن ارث نمي برد !!!

رئوف اصلاح جو / كارشناس علوم اسلامي

 

واضح ومبرهن است كه مبارزه با آداب ورسوم اجتماعي مشكل ترين نوع مبارزه است كه صبر زيادي را مي طلبد ودر واقع مبارزه با افكار وعقايد آسانتر از مبارزه با عرف و آداب و رسوم جامعه است و تغيير كلي آداب و رسوم جامعه در عصر رسا لت یکی از شاهکارهای نبی رحمت است .

 قبل از اسلام زن ، نه تنها صاحب ارثي از دارايي متوفي نمي شد بلكه خود ارثي بود كه  بجاي مي ماند و ديگران آن را تصاحب مي كردند، اما خا لق هستي  با كشيدن خط بطلان بر این رسومات جاهلي چنین مي فرمايند :

 للرجال نصيب مما ترك ا لولدان وا لا قربون و للنساء نصيب مما ترك ا لوا لدان و ا لا قربون»

 براي مردان و براي زنان از آنچه پدر و مادر و خويشا وندان از خود به جاي مي گذارند سهمي است كه خداوند آن را مشخص و واجب گردانيده است .

 بدينگونه سنتها شكسته شدند و زنان صاحب ارث شدند. ممكن است پيرامون آيه "للذكر مثل حظ  الا نثيين"  شبهاتي وجود داشته باشد كه چرا اسلام سهم مرد را در ارث دو برابر سهم زن قرار داده است ؟ كه اگر به ابتداي همين آيه رجوع كنيم اينگونه مي فرمايد:

« یوصيكم الله في اولادكم للذكر مثل خط ا لانثيين» «خداوند در ارث بردن فرزندانتان به شما فرمان مي دهد كه  سهم يك مرد به اندازه سهم دو زن است »

در  ادامه ي همين آيه مي فرمايند اگر متوفی داراي فرزند نباشد پدر و مادر از دارايي متوفي  هر كدام يك ششم سهم مي برند. پس در اينجا مشخص شد كه به طور مساوي سهیم هستند و آن قاعده كه  مرد  دو سهم و زن يك سهم دريافت مي نمايد امري كلي نيست بلكه موردي است ( و گاهي زن دو بربر يا بيشتر از مرد ارث مي برد ) اما وقتي شبهات درباره ي ارث مطرح مي شود آنرا به صورت كلي مطرح مي كنند  و در واقع اينگونه قضاوت نمودن ، ناشي از نداشتن آگاهي كامل نسبت به مسأله است آنچه در اين جا قابل ملاحظه است اين است كه دين مفهومی سيستماتيك است و تنها زماني حق مطلب را می توان ادا مي کرد كه  تمام جوانب وجزئیات آن در كنارهم و به اندازه ي اهميت هر كدام از آنها توجه شود. مثلا  نفقه ، مهريه ، ومسئوليتي كه خداوند نسبت به زنان ، برمردان واجب نموده اند واگر حكمت خداوند بر اين استوار است كه سهم پسر را در بعضي موارد بيشتر از  سهم خواهرش قرار دهد …مثلا در صورتي كه هيچكدام متأهل نباشد … مسئوليت امرار معاش خواهر اعم از خوراك ، مسكن ، پوشاك و بهداشت بر عهده ي برادر  مي باشد لذا عادلانه است كه سهم او بيشتر باشد تا پسر به راحتي بتواند از عهده ي اين مخارج  بر آيد به عنوان ؛ مثا ل اگر پدر بعد از فوت خود يك ميليون و پانصد هزار تومان از خود به جاي بگذارد طبق آيه اي كه اشاره شد مبلغ پانصد هزار تومان از آن به خواهر و يك ميليون تومان به برادر مي رسد در حا لي كه اسلام ، خواهر را مكلف ننموده است كه از سهم ارثي كه به او رسيده حتي براي امرار معاش خود هزينه نمايد، پس تمام مسئوليت هاي زندگي خواهر به عهده ي برادر مي باشد .و هنگامي كه آنها ازدواج مي نمايند خواهر مهريه اي را زا شوهر مي گيرد و آن را به سهم ا لارث خود اضافه مي نمايد و نفقه اش را نيز شوهرش به عهده مي گيرد اما برادر در موقع ازدواج ملزم به پرداخت مهريه و تأمين نفقه ي همسرش نیز مي باشد. حال قضاوت را به شما واگذار مي نماييم آيا اسلام در مسآله ي ارث ميان زن و مرد عدا لت را رعايت نموده است يا خير ؟ اما با وجود اين همه اعتراض كه در مورد حقوق زن بر اسلام وارد مي كنند که سهم ا لارث او به نسبت مرد كمتر است. چرا در جامعه ي ما و بسياري از جوامع ديگر آن سهم به اصطلاح كم و همچنين مهريه ی او را نمي دهند؟

 

لذا این که سهم ارث ، زن در بعضی از این حالات کمتر از سهم مرد است بدان علت است که مرد مسؤ لیت ها و تکالیفی دارد که تنها او باید انجام دهد و زن از انجام آنها معاف است ،پس اضافه سهمی که مرد در آن حالات می گیرد ، اگر اضافه هزینه ها و مخارج تکالیف و مسؤ لیت های مرد را از آن کم کنیم ،سهم زن بیشتر از سهم مرد می شود .

البته ادعای کم بودن سهم زن نسبت به مرد ، به طور مطلق صحیح نیست ، بلکه تنها حالتی که به طور مطلق سهم مرد دو برابر سهم زن است ، حالتی است که خواهر با برادری ابوینی یا برادری پدری باشد . امّا حالاتی  وجود دارد که سهم زن و مرد مساوی است ، یا اینکه زن بیشتر از مرد می گیرد ، بلکه گاهی پیش می آید که زن ارث می گیرد و مرد در درجه او ارث نمی گیرد . بنابر این چنانکه مخالفین بی منطق و کور دل اسلام می گویند « زن با توجه به مؤنث بودن به طور مطلق نصف سهم مرد را می گیرد » یک سخن بی دلیل و کذب محض می باشد . چون نظام ارث در اسلام برمبنای غنیمت در برابر خسارت و تحمل مشقات و مسؤ و لیات وضع شده است ،در حالی که مرد موظف است مهریه ی زن ،هدایای هنگام خواستگاری آنگونه که در جهان اسلام مرسوم است،هزینه ی زندگی و مسکن و فرزندانش از وی و حتی هزینه دایه اطفال ،در صورت امتناع از شیر دادن بچه اش را بپردازد و قبل از ازدواج و بعد از آن حق کفالت بر پدر یا یا شوهر یا برادر دارد ،حتی زن اگر ثروتمند هم باشد و خویشاوندانش تنگ دست باشند از تمام این هزینه ها و مخارج معاف است .با توجه به همه ی این مسائل و مسؤ لیات ،شریعت اسلامی در پاره ای از حالات ارث سهم مرد را دو برابر سهم زن مقرر داشته است .

 

اما اگر با دیده ی دقت و اعتبار بنگریم با توجه به مهریه و نفقات و ممتلکات ویژه ای که زن دارد ،به علاوه سهم الارسش که در بعضی حالات کمتر از سهم مرد است و با وجود اینکه از تما م هزینه ها و خسارات معاف است ،چنان چه با سهم مر د که تمام این هزینه ها را باید پرداخت کند ،به خوبی  واضح می گردد که عکس ادعای منتقدان ثابت می شود و در واقع سهم مالی زن در مجموع بیش از سهم مرد است .هر انسان با انصافی که بی طرفانه دقت کند ،خواه مرد باشد یا زن ،با توجه به حکمتهای مذکور ،در می یابد که سهم زن نصف سهم مرد نیست بلکه خیلی بیشتر از سهم مرد است و نه تنها زن با مرد مساوی است بلکه بالاتر از مرد است .

 

لذا اساساً چنين فهمي كه اسلام به زن ظلم كرده و سهم او را كمتر قرار داده غلط و بي پايه و اساس بوده ، كه كوردلان و  كم خردان از نا آگاهي مردم سوء استفاده نموده و ان را حربه اي براي حمله به دين قرار داده اند .

 

—————————————

براي آگاهي بيشتر در اين زمينه به كتاب هاي زير مراجعه شود.

1 – زن در انديشه اسلامي  مؤلف : جمال محمد فقي رسول  مترجم : دكتر محمود ابراهيمي   انتشارات : نشر احسان  1383

2 – نگرشي نو در فهم احاديث نبوي  مؤلف : استاد محمد غزالي  مترجم : داود ناروئي    انتشارات : نشر احسان  1381

3 – ديدگاههاي فقهي معاصر  مؤلف : دكتر يوسف قرضاوي   مترجم : دكتر احمد نعمتي   انتشارات : نشر احسان  1383  ( 3 جلد )

4 – نوارهاي « ماف ئافره ت » « حقوق زن » استاد ناصر سبحاني ( 4 كاست به زبان كردي )

یک نظر:

  1. ناشناس

    ممنون از توضيحات خوبتان موفق باشيد

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پاسخ دادن معادله امنیتی الزامی است . *

تلگرام نوگرا »»» مطالب سایت + عکس + کلیپ + نوشته های کوتاه متنوع + با ما همراه باشید . eslahe@

قالب وردپرس