معماری
خانه ---> دعوت و داعی ---> تربيت اسره اي نزد اخوان المسلمين
دعوت جمعی

تربيت اسره اي نزد اخوان المسلمين

تربيت اسره اي نزد
اخوان المسلمين

ابراهيم ساعدي

اسره در جماعت اخوان
المسلمين خشت اول ساختار اين نهضت است ؛چنان كه حلقه مناسب -ترين راهكار براي
تربيت متكامل فرد مي باشد از آن رو كه تربيت تمام ابعاد شخصيت فرد را پوشش داده و
او را در ساختاري اسلامي منطبق با آموخته هاي و سنت مي پروراند .

از اين جهت حلقه در
تاريخ اين جماعت از اهميت بس شاياني برخوردار است تا آنجا كه يكي از محوري ترين
اهرم هاي را تشكيل مي داده كه اين جماعت با اتكا به آن قامت افراشته است .

در بحث تربيت حلقوي در
جماعت اخوان المسلمين عمدتاً با مواد آتي روبرو مي شويم :

1-تاريخ نظام حلقات در
جماعت اخوان

2-اهداف عمومي و خصوصي
حلقات .

3-اركان حلقه .

4-شروط حلقه .

5-آداب و مسؤليت هاي
حلقه .

6-برنامه ي حلقه .

7-وسايل و ابزارهاي
تربيتي در حلقه .

8-اداره ي حلقه .

9-مدير حلقه .

و قبل از آن كه راجع
به نخستين ماده از اين مواد بحث كنيم بايد به طور فشرده تعريفي از حلقه ارائه داده
و مبناي شرعي آن را در اسلام باز گوييم .

تعريف
حلقه :

حلقه واحد اوليه  تربيتي است كه بر مبناي تعهد آرماني و ارزشي
ميان چند عضو هوادار اخوان به وجود آمده و از آنها خانواده ي كوچك عقيدتي مي سازد
.اين خانواده بر اساس پيمان ارتباط فكري ميان چند برادر يا چند خواهر تشكيل گرديده
و به آنها امكان داده تا در بعد تئوري و عملي به سوي ارزشهاي متعالي اسلام حركت
كنند .

حلقه سپر مستحكمي براي
هر يك از اعضاي منتسب به آن بوده و حكم دز پولاديني را دارد كه عضو با قرار گرفتن
در پناه آن از آسيب هاي فكري رواني و اجتماعي محفوظ و مسون مي گردد و با سلامت و
قوت كامل در ابعاد روحي و جسمي به سوي هدف هاي متعالي خود در زندگي گام بر مي دارد
.

حلقه بر سه ركن مبتني
است .

1-تعارف :يعني شناخت
اعضاء نسبت به هم .

2-تفاهم اعضاء نسبت به
همديگر بر اساس اخوت اسلامي .

3-همبستگي و همياري
ميان اعضاء.

 

دومين مرشد اخوان
مرحوم حسن الهضيبي در مورد نظام حلقات مي گويد :

«نظام حلقه هدفي جز
برآوردن عملي معاني اسلام در ميان اعضاء اخوان را دنبال نمي كند پس هر گاه ايشان
اسلام را در درون خود پياده كردند در اين هنگام انتظار وعده ي الهي به پيروزي بر
ايشان معني دارد »

مرشد اول امام حسن
البناء «رح»در باره ي نظام اسره مي گويد :

«اين نظام
به ياري خدا براي ما تماماً مفيد و سودمند است نظام حلقات چون تصفيه خانه اي براي
دعوت اسلامي است كه برادران با اخلاص را به اين جماعت تحويل مي دهد و آنان را از
هر نظر پاكسازي مي كند نظام حلقات به جماعت اخوان امكان مي دهد تا به ساده ترين
روش به تمام اعضاي خود دسترسي داشته و ايشان را به سوي ارزشهاي برين رهبري نمايد
.نظام حلقات ارتباط ميان اخوان را از سطح سخن پردازي  به سطح عمل ارتقا مي بخشد پس اخوان بايد براي
موفقيت اين نظام سخت تلاش نمايند .»

با آنچه گفتيم مهمترين
شاخص هاي نظام حلقات به نحو آتي آشكار مي شود :

 

1-نظام حلقات نظام
اسلامي اي است كه اعضاي اخوان را به سوي ارزشهاي برتر رهنمون مي گردد .

2-اين نظام روابط
اسلامي ميان اعضاء به عالي ترين شكل آن نمايان مي گرداند

3-اين نظام برادري
اسلامي ميان اعضا را از سطح تئوري به ميدان عملي گذر مي دهد .

4-اين نظام به لحاظ
اتكا به جمع آوري حق العضويت ها بنياد سرمايه ي مالي اخوان را نيز تشكيل مي دهد .

5-اين نظام وسيله ي
است براي دسترسي آسان تشكيلات به اعضا

6-پيوستن به اين نظام
بر هر كسي كه به جماعت اخوان وابسته است الزامي است .

7-اين نظام حكم عصب
حياتي جماعت اخوان را در بعد تربيت فردي و سازمان مالي و اجتماعي دارا مي باشد .

مشروعيت
نظام حلقات در اسلام :

نظام حلقات به معني اي
شرعي كه از آن سخن خواهيم گفت ابتكار جماعت اخوان نبوده بلكه عمق استراتژيك دعوت
اسلامي مي باشد كه مرحله ي دعوت «دار ارقم بن ابي 
الارقم » در مكه را تمثيل مي كند .

اصالت شرعي حلقات را
مي توانيم از خلال اهداف اركان و آداب آن درك كنيم و قعاً ما در همه ي اين ابعاد
اصول شرعي را كه پشتيبان نظام حلقات است مي توانيم بيابيم .

زيرا نخستين هدف حلقه
كار در جهت ساختن شخصيت اسلامي متكامل براي فرد 
و تربيه و بناي او بر طبق آداب و ارزشهاي اسلامي است .

شكي نيست كه مهمترين
پهلو هاي اين شخصيت ابعاد عقيدتي ،عبادي ،اخلاقي و فرهنگي آن مي باشد و اين نظام
حلقات است كه كه چون كوره اي براي تبلور اين ارزشها و پرورش آنها مي باشد .

اگر تأمل كنيم به خوبي
در مي يابيم كه اسلام به ساختن همه ي اين ابعاد دعوت نموده آنگاه كه به سوي ايمان
،احسان ، عدالت ،امر به معروف و نهي از منكر و جهاد در راه خدا فرا مي خواند و
اينها همه اصول مسلم شرعي هستند كه قرآن و سنت در آيات و احاديث بسياري مباني آنها
را روشن ساخته اند .

پس نظام حلقات در واقع
ايجاد يك ساز وكال مناسب براي تحقق بخشيدن ذهني و عيني به اصول اسلامي است و چون
اين امر يك وسيله ي كار آمد در راه تحقق اين مأمول است .بنا بر اين از نظر شرعي
واجب مي باشد به مفهوم قاعده ي «ما لم يتم الواجب الامابه فهو واجب –هر آنچه كه
واجب –جز با آن تحقق نپذيرد خود واجب مي باشد

تاريخ
نظام حلقات در جماعت اخوان :

تاريخ نظام حلقات در
نظام حلقات در جماعت اخوان با شرايط و تحولات سياسي كه اين جماعت با آن روبرو بوده
است گره خورده است .

در اوايل اكتبر 1941م
امام بناء «رح»  اجتماعاتي را در شهر
دمنهور داير نمود كه در آن سياست بريتانيا در قبال مصر و جهان اسلام را به باد
انتقاد گرفت و بعد از آن جماعت اخوان با چلنج هاي جدي از ناحيه ي حكومت دست نشانده
و نيروهاي انگليس كه در بحبوحه جنگ جهاني دوم در حال اشغال دلتاي نيل بو دند قرار
گرفت در اين هنگام بود كه امام بنا جزوه اي به نام «رساله النبي الا مين »نوشت و
در آن برنامه اي براي نظام حلقات تدوين نمود اهم بند هاي اين برنامه قرار ذيل است
:

1-توضيح و تبيين رسالت
رسول اكرم و توصيه به اخوان در به كار بستن دقيق آن .

2-توضيح و تبيين
برنامه ي قرآن در اصلاح اجتماعي .

3-ارائه ي راهكار عملي
برنامه ي قرآن در اصلاح اجتماعي

4-تبيين نحوه يايجاد
دولت اسلامي

5-تشريح اسباب ضعف و
فروپاشي دولت واحد اسلامي و تبديل آن به دولت هاي كوچك

6-تبيين چالشهاي
اساسي  اي كه امت اسلامي با آن روبرو بوده
است

7-بيان آثار سوء تسلط
مادي گراي در كشور هاي اسلامي

8-برنامه ي اخوان براي
روياروي با شرايط حاكم بر كشور هاي اسلامي

9-تبيين موضع اخوان در
قبال جريانهاي سياسي و نظامي معاصر

10-تبيين مسؤليت هاي
اخوان در حوزه ي ايمان و اخلاق و دعوت و غيره .

 

در اين مرحله بود كه
نظام حلقات در جماعت اخوان بنيان گذاشته شد امري كه در واقع به معناي ساختن دقيق
اين جماعت از داخل تلقي مي شد

در خلال يك دوره كار
علمي آزمايشي نظام خلقات در گسترش دعوت اخوان توفيق چشمگيري داشت و به دنبال آن
قوائد اساسي نظام اسره بر اساس اصول ذيل استوار گرديد :

1-فهم درست دين با
اهداف و وسايل آن

2-ايمان عميق به دين و
و افتخار نمودن به وابستگي به آن

3-تنظيم صفوف جماعت
اخوان و تقويت روابط در ميان افراد آن

4-تعاون و همياري در
ميان اعضا در هر امري كه به اسلام خدمت مي كند

5-تعارف و شناخت كامل
در ميان اعضا

6-سفارش و توصيه ي
همديگر به حق و خير و شكيباي و و پايداري

7-اين كه فرد بايد بار
جمع را بر دوش گيرد و جمع بار فرد را

8-اينكه جماعت و اعضا
و افراد آن بار دين را بر دوش گيرند

9-اين كه ايمان در
ميدان عمل مورد تطبيق قرار گيرد

10-اين اسلام در حوزه
ي عبادت معاملات و رفتار ها و اخلاق عملاً مورد تطبيق قرار گيرد

نظام حلقات تمام اين
اصول را از ساخته ي تئوري به عرصه ي تطبيق در آورد و در ساختار داخلي جماعت علملاً
و عملاً آن را به كار گرفت .

منبع : مجله امت

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پاسخ دادن معادله امنیتی الزامی است . *

تلگرام نوگرا »»» مطالب سایت + عکس + کلیپ + نوشته های کوتاه متنوع + با ما همراه باشید . eslahe@

قالب وردپرس