معماری
خانه ---> جهان آخرت ---> منکران زندگی بعد از مرگ و پوچی پندارشان
aks-2

منکران زندگی بعد از مرگ و پوچی پندارشان

منکران زندگی بعد از مرگ و پوچی پندارشان

نوینسده : محمد غزالی / مترجم: دکتر محمود ابراهیمی

از گذشته بسیار دور و قرون گذشته همواره گروه هایی از مردم بر روی این کره خاکی بوده اند و خواهند بود که پنداشته اند و می پندارند که به سختی های زندگی این دنیا بسته شده اند، آن گونه که خر را به چرخ دولاب آب می بندند که همواره به دور خود می چرخد تا این که بر اثر خستگی مفرط یا بر اثر پیری جان می دهد یا این که با گلوله ای به زندگیش خاتمه می دهند، سپس بعد از آن، دیگر چیزی نیست و همه چیز تمام می شود!! اینان می گویند سرنوشت انسان، تنها این است که از مادر می زاید و در دل خاک مدفون می شود و خاک همه را می بلعد و تنها روزگار است که ما را هلاک می کند و دیگر چیزی نیست.

بسیار پیش می آید که اینان مؤمنان را دچار آشوب و هیاهو می سازند و به باطل مجادله می کنند و با قسمت های دروغین، به چیزی که بدان ایمان ندارند و با اصرار لجوجانه می کوشند رأی نادرست و اندیشه پوچشان را تأکید بخشند:

(‏ وَأَقْسَمُواْ بِاللّهِ جَهْدَ أَيْمَانِهِمْ لاَ يَبْعَثُ اللّهُ مَن يَمُوتُ بَلَى وَعْداً عَلَيْهِ حَقّاً وَلكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لاَ يَعْلَمُونَ‏ لِيُبَيِّنَ لَهُمُ الَّذِي يَخْتَلِفُونَ فِيهِ وَلِيَعْلَمَ الَّذِينَ كَفَرُواْ أَنَّهُمْ كَانُواْ كَاذِبِينَ‏ إِنَّمَا قَوْلُنَا لِشَيْءٍ إِذَا أَرَدْنَاهُ أَن نَّقُولَ لَهُ كُن فَيَكُونُ) النحل: 40- 38

«( كافران علاوه بر شِرْكشان ) مؤكّدانه به خدا سوگند ياد مي‌كنند كه خداوند هرگز كسي را كه مي‌ميرد زنده نمي‌گرداند . خير ! ( چنين نيست كه مي‌گويند ، بلكه خداوند همه مردگان را دوباره زنده مي‌كند ، و اين ) وعده قطعي خدا است ، و ليكن بيشتر مردمان نمي‌دانند ( كه زنده‌گرداندن براي قدرت خدا چيزي نيست و همان گونه كه قبلاً به انسانها جان بخشيده است ، پس از مرگ نيز دوباره جان به پيكرشان مي‌دمد). ( خداوند همگان را زنده مي‌گرداند ) تا اين كه براي ايشان روشن گرداند چيزي را كه درباره آن اختلاف مي‌ورزند ( كه به طور خاصّ رستاخيز و به طور عام همه اموري است كه پيغمبران با خود آورده‌اند ) و اين كه كافران بدانند كه ايشان ( در آنچه راجع به شرك و رستاخيز مي‌گويند ) دروغگويند. ‏ ( زنده‌گرداندن مردمان در روز قيامت براي ما مشكل نيست همان گونه كه كافران گمان مي‌برند ) . ما هرگاه چيزي را بخواهيم ( پديد آوريم ) كافي است كه ( خطاب ) بدان بگوئيم : باش ! پس فوراً مي‌شود.»

ابوالعلاء المعرّی شاعر بلند آوازه – اگر چه متهم به بدبینی است- درباره ترجیح زندگی مؤمنان به روز آخرت و تقبیح زندگی ملحدان و فسادی که بر زندگیشان مترتب است چنین می گوید:

قال المنجّم و الطّبیب کلاهما                                   لا تحشر الأجساد قلت الیکما

إنّ صحّ قولکما فلست بخاسر                                  أو صحّ قولی فالخسار علیکما

طهّرت ثوبی للصّـــلاة و قبـلــه                                  طهر فأین الطّهر من جسدیکما

و ذکرت ­ربّی ­فی الضّمائرمؤنسا                                خلدی بذلک فأوحشا خلدیکما

و بکرت فی البر دین أبغی رحمة       ‏ ‏‏‏ ‏                     منه و لا ترعان من بردیکـــما!!

ان لم تعد بیدی منافــع بالـّذی                                 اتی، فهل من عائد بیـدکـــما؟

بـرد التّقی و ان تهلهل نسـجه                                 خیر بعلم الله من بردیـکـــما!

«منجم و طبیب طبیعی هر دو گفتند: حشر اجساد در کار نیست، گفتم دور شوید. اگر بر فرض این که این سخن درست باشد، من که معتقد به حشر اجسادم زیانمند نخواهم شد و اگر سخن من درست باشد، شما زیانمندید، من جامه خویش را برای نماز پاکیزه کردم و پیش از آن نیز پا ک بود، پس پاکی و پاکیزگی تن شما کجا است و من پروردگار خویش را در دل یاد کردم و دلم بدان آرامش و انس گرفت، و لیکن شما دل خویش را به وحشت انداختید. و من در هر دو جامه خویش در جستجوی رحمت خدایم و شما از آن سودی نمی برید. اگر من از آنچه می کنم سودی و نفعی نبرم، پس آیا شما از آنچه نمی کنید سودی می برید؟! جامه پرهیزکار و جامه تقوی، اگر چه نازک بافته شده باشد در علم خدا نیکو و بهتر است از جامه ی شما.»

این سخن معرّی تنها یک ناحیه جنبی موضوع را توصیف می کند. بدون شک دین و عمل بدان، دل ها را از بیماری های قلبی مصون می دارد و نمی گذارد که مخدوش شوند. بلکه دین با شیوه رفتاری نظیفانه اش، بدن ها را نیز از بیماری های مسری شهوت های لجام گسیخته و گرد بادهای هواها، سالم نگه می دارد.

لیکن این ثمرات نیکو، تنها دلیل انتخاب دین نیستند، چنین به نظر می رسد که فقط به منظور بستن در مجادله با سفیهان و نادانان ذکر شده اند. روایت شده است که یکی از این منکران نادان به خدمت پیامبر (ص) آمد و استخوان پوسیده ای با خویش آورده بود و آن را بر پیامبر (ص) عرضه کرد و این نادان به گمان خویش می پنداشت که چون آن را به وی نشان دهد و سپس سؤال کند که چگونه این استخوان پوسیده دوباره یک بشر کامل و تمام خلقت خواهد شد، پیامبر (ص) را مجاب و مغلوب خواهد ساخت زهی خیال باطل: (وَضَرَبَ لَنَا مَثَلاً وَنَسِيَ خَلْقَهُ …) «برای ما مثالی می زند که آفرینش خود را (از خاک) فراموش می کند …» این آیه برای سؤال کننده ای که زنده شدن را بعید می داند، پس گردنی محکمی است برای او که خویشتن را بالاتر از منزلت خویش می پندارد، به جایگاه خود برمی گرداند. پاسخ کاملی است برای پرسش هر فرد بی خبری که قدرت خدا را با قدرت مردم همسان بداند و درباره آفرینش خود از خاک نیندیشند.

(…قَالَ مَنْ يُحْيِي الْعِظَامَ وَهِيَ رَمِيمٌ ‏ قُلْ يُحْيِيهَا الَّذِي أَنشَأَهَا أَوَّلَ مَرَّةٍ وَهُوَ بِكُلِّ خَلْقٍ عَلِيمٌ‏ الَّذِي جَعَلَ لَكُم مِّنَ الشَّجَرِ الْأَخْضَرِ نَاراً فَإِذَا أَنتُم مِّنْهُ تُوقِدُونَ‏ أَوَلَيْسَ الَّذِي خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ بِقَادِرٍ عَلَى أَنْ يَخْلُقَ مِثْلَهُم بَلَى وَهُوَ الْخَلَّاقُ الْعَلِيمُ ‏) یس: 81- 78 «مي‌گويد : چه كسي مي‌تواند اين استخوانهائي را كه پوسيده و فرسوده‌اند زنده گرداند ؟!‏ بگو : كسي آنها را زنده مي‌گرداند كه آنها را نخستين بار ( از نيستي به هستي آورده است و آنها را بدون الگو و مدل ) آفريده است ، و او بس آگاه از ( احوال و اوضاع و چگونگي و ويژگي ) همه آفريدگان است.‏ آن كسي كه از درخت سبز ، براي شما آتش بيافريده است ، و شما با آن ، آتش روشن مي‌كنيد . ( او كه قادر بر رستاخيز انرژيها است ، قادر بر برانگيختن مردگان و بازگرداندن به زندگي دوباره ايشان است ). ‏ آيا كسي كه آسمانها و زمين را آفريده است ، قدرت ندارد ( انسانهاي خاك شده را دوباره ) به گونه خودشان بيافريند ؟ آري ! ( مي‌تواند چنين كند ) چرا كه او آفريدگار بس آگاه و دانا است.»

آری آن ها را کسی زنده می گرداند که یگانه مبدع منفرد درباره آفرینش و ایجاد و تصویر است. به طور اجمال دلائل زندگی دوباره پس از مرگ بیشتر بدین برمی گردد که نظرها را به حقایق مسلّم بدیهی متوجه سازد، پس کسی که آفرینش را آغاز کرده است، وقتی که آن را نیست گرداند می تواند دوباره آن را بازگرداند.

(‏ وَيَقُولُ الْإِنسَانُ أَئِذَا مَا مِتُّ لَسَوْفَ أُخْرَجُ حَيّاً‏ أَوَلَا يَذْكُرُ الْإِنسَانُ أَنَّا خَلَقْنَاهُ مِن قَبْلُ وَلَمْ يَكُ شَيْئاً ‏) مریم: 67- 66

«‏ انسان مي‌گويد : آيا هنگامي كه مُردَم ( و فاني شدم ، از گور ) زنده بيرون آورده خواهم شد ؟ ! ‏ آيا انسان به خاطر نمي‌آورد كه ما او را پيش از اين آفريديم و او اصلاً چيزي نبود ؟ ! ( مگر اين واقعيّت را فراموش كرده است كه بازآفريني از نوآفريني ، و اعاده خلق به وجود در زمان آينده ، از هستي بخشيدن او از عدم در زمان گذشته ، ساده‌تر است‌ ؟ ).»

ما هر روز و هر لحظه شاهد هستیم که این بازآفرینی و آفرینش دوباره به صورت های گوناگون در جلو چشمان ما صورت می گیرد. هر مردی بدون این که خود بداند و احساس کند غده های جنسی او هزاران هزار موجودات ذره بینی در «منی» را می سازد که در هر یک از آن ها اساس و بنیاد یک بشر کامل موجود است.

شاید به خاطر همین فراوانی اصول حیات و زندگی در ایجاد نطفه باشد که آن را دلیل می گیرد بر این که آفریننده آن، از آفرینش اسباب زندگی بی نیاز است و آفرینش انسان نسبت به قدرت او کار پیش پا افتاده و بسیار آسان است. زیرا کسی که این همه استعداد زندگی را در یک نطفه قرار دهد، ایجاد و آفرینش انسان برای او کار دشواری نیست.

(‏ أَفَرَأَيْتُم مَّا تُمْنُونَ‏ أَأَنتُمْ تَخْلُقُونَهُ أَمْ نَحْنُ الْخَالِقُونَ‏ نَحْنُ قَدَّرْنَا بَيْنَكُمُ الْمَوْتَ وَمَا نَحْنُ بِمَسْبُوقِينَ‏ عَلَى أَن نُّبَدِّلَ أَمْثَالَكُمْ وَنُنشِئَكُمْ فِي مَا لَا تَعْلَمُونَ‏ وَلَقَدْ عَلِمْتُمُ النَّشْأَةَ الْأُولَى فَلَوْلَا تَذكَّرُونَ) الواقعه: 62- 58

«آيا درباره نطفه‌اي كه ( به رحم زنان ) مي‌جهانيد ، انديشيده‌ايد و دقت كرده‌ايد ؟‏ آيا شما آن را مي‌آفرينيد ، و يا ما آن را مي‌آفرينيم‌ ؟‏ ما در ميان شما مرگ را مقدر و معين ساخته‌ايم ، و هرگز بر ما پيشي گرفته نمي‌شود ( و كسي بر ما چيره نمي‌گردد و از دست ما بدر نمي‌رود ).هدف ( از قانون مرگ ) اين است كه گروهي از شما را ببريم و گروه ديگري را جاي آنان بياوريم ، و ( سرانجام ) شما را در جهاني كه نمي‌دانيد آفرينش تازه ببخشيم. ‏ شما كه پيدايش نخستين ( اين جهان را ديده‌ايد ، و آن را لمس و اوضاع آن را ) دانسته‌ايد ، پس چرا يادآور نمي‌گرديد ( و آفرينش جهان ديگر را بر آفرينش اين جهان قياس نمي‌كنيد ؟ ).»

از ابورزین عقیلی روایت شده است که گفت: گفتم ای رسول خدا (ص) چگونه خداوند مردم را دوباره زنده می گرداند و نشانه آن چیست؟ پیامبر (ص) فرمود:

(أما مررت بوادی قومک جدبا ثمّ مررت به یهتزّ خضراً؟ قال نعم، قال فتلک آیة الله فی خلقه، کذلک یحیی الله الموتی!)

«آیا از وادی که قوم تو در آن جا است گذر نکرده ای که خشک شده باشد، سپس از آنجا نگذشته ای که سبز و شاداب گردیده باشد؟ گفت: آری، هر دو را دیده ام. پیامبر (ص) فرمود: این است نشانه و آیت خداوند درباره مخلوقاتش، همچنین مردگان را دوباره زنده می گرداند.»در واقع نباید از منظره گیاهانی که روی زمین را می پوشانند و حیات تازه و رشد و نمو جدید می یابند، غافل بود و دلالت گویای آن ها را نادیده گرفت. کشاورز یک دانه واحده را در دل تیره و تاریک خاک به امانت می نهد، یا ساقه واحده ای را می نشاند، سپس درمی یابد که باذن و به نام خداوند مزرعه اش به باغ ثمربخش و میوه های لذت بخش و انبار غله پربرکت تبدیل گردیده است، چگونه این خاک تیره و آلوده و گل به میوه ها و شاخه ها و گل های خوشبو تغییر صورت داده است؟!

(وَتَرَى الْأَرْضَ هَامِدَةً فَإِذَا أَنزَلْنَا عَلَيْهَا الْمَاء اهْتَزَّتْ وَرَبَتْ وَأَنبَتَتْ مِن كُلِّ زَوْجٍ بَهِيجٍ‏ ذَلِكَ بِأَنَّ اللَّهَ هُوَ الْحَقُّ وَأَنَّهُ يُحْيِي الْمَوْتَى وَأَنَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ ‏ وَأَنَّ السَّاعَةَ آتِيَةٌ لَّا رَيْبَ فِيهَا وَأَنَّ اللَّهَ يَبْعَثُ مَن فِي الْقُبُورِ ‏) حج: 7- 5 «‏ تو زمين را خشك و خاموش مي‌بيني ، امّا هنگامي كه ( فصل بهار در مي‌رسد و ) بر آن آب مي‌بارانيم ، حركت و جنبش بدان مي‌افتد و رشد و نمو مي‌كند و انواع گياهان زيبا و شادي‌بخش را مي‌روياند. ‏ آن ( چيزهائي كه در آيات پيشين درباره مراحل مختلف آفرينش انسان و جهان گياهان بازگو شد ) بدان خاطر است كه ( بدانيد ) خدا حق است و ( لذا نظامي را كه آفريده نيز حق بوده و بيهوده و بي‌هدف نيست ، و به زبان حال به شما مي‌گويد : ) او مردگان را زنده مي‌گرداند ، و وي بر هر چيزي توانا است. ‏ و ( اين كه بدانيد ) بدون شكّ قيامت فرا مي‌رسد و جاي هيچ گونه ترديدي نيست ، و خداوند تمام كساني را كه در گورها آرميده‌اند دوباره زنده مي‌گرداند.»

و ما خود شاهدیم که ماده مرده در غذاهایی که می خوریم در اندام ما به سلول های زنده تغییر صورت می دهد و شعور و احساس در آن پدید می آید و حرکت و جنب و جوش می نماید. پس چه معنی دارد چیزی را که شبیه به آن هر روز اتفاق می افتد و ما خود آن را می بینیم، انکار کنیم. آیا حشر و زندگی بعد از مرگ چیزی جز اینست؟!

آیا انسان درباره خود چه می اندیشد و پندارش درباره خودش چیست؟

در برابر هستی عظیمی که فضاهای بی انتهای کرات دیگر و جهان را مملو ساخته است و ملکوت گسترده از آن لب ریز است به حقیقت کره زمین و موجوداتی که بر روی آن هستند، مخلوق کوچکی بیش نیست و حال و شأن انسان نسبت به عالم های دیگر بسیار ناچیز است: (‏لَخَلْقُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ أَكْبَرُ مِنْ خَلْقِ النَّاسِ وَلَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ) غافر: 57 «‏ قطعاً آفرينش آسمانها و زمين ( از عدم در آغاز خلقت ) بسي دشوارتر است از آفرينش مردمان ( در پايان اين جهان براي شروع زندگي در آن جهان ) و ليكن بيشتر مردمان ( كه كفّار و مشركانند چنين چيزي را درست ) نمي‌دانند.»

آیا کسی که کاخ بسیار عظیم و آسمان خراشی را با ستون های مستحکمی ساخته است از وی بعید می دانید که قدرت داشته باشد کوخ و کلبه ویرانه ای را دوباره بازسازی کند؟؟!! بدون شک دوباره زنده شدن پس از مرگ برتر از شبهه ها است و در آن شبهه ای نیست و قطعاً آمدنی است.

پس باید برای آن توشه پاک و پاکیزه اندوخت و این توشه هدایت و تقوی و پاکدامنی و عفاف است، پیامبر عظیم الشأن اسلام (ص) در آغاز بعثت خود به ایراد این خطابه پرداخت:

«إنّ الرّائد لا یکذب أهله، و الله لو کذبت النّاس جمیعاً ما کذبتم و لو غششت النّاس جمیعا ما غششتکم، و الله لتموتنّ کما تنامون و لتبعثن کما تستیقظون و لتجزون بالاحسان أحساناً و بالسوء سوء و إنّها لجنّة أبداً أو النّار أبدا» «بی گمان پیشرو کاروان با اهل و قوم خود دروغ نمی گوید. به خدای سوگند اگر با همه مردم دروغ می گفتم، هرگز به شما دروغ نمی گفتم و اگر با همه مردم غش و خیانت می کردم، هرگز با شما غش و خیانت نمی کردم، به خدای سوگند هر آینه خواهید مرد، همان گونه که می خوابید و بعد از مرگ دوباره در جهان دیگر زنده می شوید، همان گونه که پس از خواب بیدار می گردید و در آن دنیا و سرای آخرت در برابر نیکی، پاداش نیک و در برابر بدی پاداش بد می بینید و در آن جهان بهشت ابدی یا دوزخ ابدی است.»

پس هرگاه بعد از یک خواب طولانی، در یک روز از روزهای دنیایی، یقین داری که بیداری هست، به یاد داشته باش که پس از خواب موقت گور، نیز بیداری حتمی وجود دارد که پس از آن بیداری، تبهکاران و شریران را به دوزخ می رانند و اهل خیر و نیکی و صدیقان را به جایگاه نشستنگاه راستان در پیشگاه پادشاه مقتدر راهنمایی می نمایند.

(‏ فِي مَقْعَدِ صِدْقٍ عِندَ مَلِيكٍ مُّقْتَدِرٍ ‏) القمر: 55

———————————————————-

منبع: باور راستین اسلامی / مؤلف: محمد غزالی / مترجم: دکتر محمود ابراهیمی / انتشارات: مترجم 1385

‏ ‏ ‏‏ ‏ ‏ ‏ ‏ ‏‏ ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ ‏ ‏‏ ‏ ‏

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پاسخ دادن معادله امنیتی الزامی است . *

قالب وردپرس