دعوت و داعی

چالش و راهکارهای ، علماء و طلّاب دعوتگر

چالش و راهکارهای ، علماء و طلّاب دعوتگر

نویسنده : بهزاد شینه جانی

بسم الله الرحمان الرحیم

الحمد لله رب العالمین و الصلاه و السلام علی محمد و علی آله و اصحابه اجمعین.

حمد وثنای بی پایان برای خالق کائنات و صلاه و رحمت بر روح مبارک رسول و داعی مخلوقات محمد .ص.

برداشتن هر قدمی جهت ایجاد داعی ناصح و امین، یکی از بزرگترین خدمتی است که به عالم بشریت می شود که ان شاءالله خداوند این اعمال را بوسیله ثبات و دوام آراسته گرداند و اهداف عالی را در میدان عمل به اهتزاز در آورد.( أَنَّ أَحَبَّ الْأَعْمَالِ إِلَى اللَّهِ أَدْوَمُهَا وَإِنْ قَلَّ/ بخاری)

اکنون به عده ای از چالشهایی اشاره می کنیم که احتمالا داعی را در مسیر دعوت ناموفق و نا امید می گرداند:

۱- چالش :عدم تخصص در زمینه دعوت و برنامه دینی و تطبیقی .

راهکار : ظاهرا خداوند لفظ عالم را برای کسی بکار برده که آگاهی و فهم کاملی را از شئ مورد نظر داشته و دارای بینش سالمی بوده باشد پس در زمینه دعوت اسلامی نیز باید شخص داعی آگاهی کافی داشته باشد و در زمینه کاری اش تخصص داشته باشد. (قُلْ هَذِهِ سَبِیلِی أَدْعُو إِلَى اللَّهِ عَلَى بَصِیرَهٍ أَنَا وَمَنِ اتَّبَعَنِی – یوسف /۱۰۸ )

به نظر من باید ما در هر زمینه ای افرادی متخصص داشته باشیم تا در موقع نیاز بدون هیچ نوع دغدغه و تاخیری به افراد متخصص مورد نظر مراجعه نماییم مثلا سعی کنیم که در مدت زمان معینی افرادی را در تفسیر وافرادی را در فقه یا حدیث و … بحد تخصص برسانیم ، البته باید زمینه مناسب و امکانات لازمه را نیز برای آنان فراهم نمود. (وَأَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّهٍ- انفال/ ۶۰ )

۲- چالش: عدم فهم یا غفلت از اهداف عالی اسلام

راهکار: اهداف خداوند و دعوت را بصورت تحریر درآورده ودرصفحه درون و در پیش روی داعیان قرار داده تا به باد فراموشی سپرده نشود ، البته تعیین اهداف باید طبق آیات و احادیث صحیح همراه با فقه دقیق باشد.( قَالَ النَّبِیُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ مَنْ یُرِدْ اللَّهُ بِهِ خَیْرًا یُفَقِّهْهُ فِی الدِّینِ وَإِنَّمَا الْعِلْمُ بِالتَّعَلُّمِ /بخاری )

۳- چالش : ضعف معنوی

راهکار : همانا که خداوند برای تثبیت و تسکین قلب پیامبر (ص) ،قران را بصورت تدریجی نازل فرموده  و در مواقع حساس از آیات و قصصهای بسیار  دلنشین و عاطفی  استفاده نموده است پس باید همان آیات و احادیث تقویت کننده روح و روان را در جزوه ای مختصر در مقابل چشمان هر داعی قرار داده شود و هر سال سوالاتی در مورد محاسبه نفس ، اعمال و اهداف به داعیان عرضه گردد. (وَیُرْوَى عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ قَالَ حَاسِبُوا أَنْفُسَکُمْ قَبْلَ أَنْ تُحَاسَبُوا وَتَزَیَّنُوا لِلْعَرْضِ الْأَکْبَرِ /ترمذی )

۴- چالش : کمبود مالی

همانگونه که آیات قران برای ما به تصویر می کشند مساله اقتصاد یکی از نیاز های بشریت بوده و خصوصا در جامعه امروزی ، زندگی بدون آن غیر ممکن می باشد ، پس کمبود مسائل اقتصادی ضربه ای به درون و بیرون وارد آورده و انسان را در زمینه کاری تحت تاثیر قرار داده و او را ناموفق می گرداند، و هرگاه انسان در مقابل افراد نامتعهد  زانوی مادی را خم کند ستون فقرات معنوی وی نیز دچار لرزش و رکود و رماتیسم می شود، و نتیجه این می شود که داعی مورد نظر از لحاظ مادی و معنوی ناقص می گردد و دو بال پروا ز در آسمان اجتماع و عزت را از دست می دهد .

راهکار : ایجاد صندوق تعاونی ، همکاری با ثروتمندان ، ایجاد شرکتهای تعاونی با استفاده از بودجه آنان، فراهم کردن مشاغل جزئی برای هر داعیی که خواهان آن باشد .( وَلَا تَنْسَ نَصِیبَکَ مِنَ الدُّنْیَا- قصص / ۷۷ )

۵- چالش: عدم تطبیق اعمال با اقوال

مثلا مردم می گویند: که علماء همیشه بحث قربانی را به میدان می آورند ولی خودشان اهل قربانی نیستند .

راهکار : باید علماء  خود را به این ملزم کرده که تمام اعمال ظاهری را قبل از گفتار به الگوی عمل در آورند ، چون آنچه که در قانون الهی اصل و معیار می باشد احسن عملا است وان قل.( آیه ۲/ ملک +حدیث ۵۹۸۳/ بخاری )

 

۶- چالش : انتظار نابجای مردم ، مثلا انتظار دارند که علماء در تمام مجالس سنتی و بدعتی  آنان شرکت نماید و …

راهکار : کنترل و توجیه مردم در رابطه با کارهای مشروع و نامشروع  وبیان وظیفه و کار علماء در مقابل محیط و اجتماع طبق دستور اسلام. ( قُلْ أَطِیعُوا اللَّهَ وَالرَّسُولَ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَإِنَّ اللَّهَ لَا یُحِبُّ الْکَافِرِینَ ۳۲/ آل عمران)

۷- چالش : بحثها و موعظه ها ضعیف بوده و پایه علمی ندارند .

راهکار : استفاده از بحثهای عاطفی ، حماسی ،علمی و تحقیقی ، البته هر کدام در جای خود.

معرفی کتابها و منابعهای مفید خصوصا در زمینه کاری و علمی  علماء . (قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ طَلَبُ الْعِلْمِ فَرِیضَهٌ عَلَى کُلِّ مُسْلِمٍ/ ابن ماجه )

۸- چالش :عدم آگاهی از مسائل مستحدثه

راهکار : مشخص نمودن افرادی مشخص برای بررسی کردن جزئیات موارد مستحدثه از لحاظ وقوع ، فقه ، اجتماعی و نوع برخورد با آنها .

۹- چالش :عدم انگیزه و شوق علماء به کار خودشان.

راهکار : نوشتن مقاله ای مستند در رابطه با کار ماموستایان از نظر اسلام ، که آیا کار آنان چه حکمی از احکام خمسه را دارا می باشد ، و جزوه ای مختصر در مورد زندگی و روش بعضی از انبیاء و علمایان موفق. (وَلْتَکُنْ مِنْکُمْ أُمَّهٌ یَدْعُونَ إِلَى الْخَیْرِ وَیَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَیَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْکَرِ وَأُولَئِکَ هُمُ الْمُفْلِحُون-َ ۱۰۴/ آل عمران)

۱۰- چالش : دلسرد بودن همسران علماء ، که این هم تاثیر کاملا مستقیمی بر روحیه و افعال آنان دارد.

راهکار : حداقل سالی یک بار جلساتی برای دلگرم کردن ، روحیه بخشیدن ، فهم مشکلات و رفع آنها مقرر گردد. (وَلَا تَهِنُوا وَلَا تَحْزَنُوا وَأَنْتُمُ الْأَعْلَوْنَ إِنْ کُنْتُمْ مُؤْمِنِینَ- ۱۳۹/آل عمران)

۱۱- چالش : ضعف پایه های علمی و اصلی ازجمله اصول ، فقه ، ادبیات عرب و …

راهکار : برگزار کردن امتحانات در طول هر سال یک بار از چند کتاب محدود و کم حجم اما علمی ، همراه با جوایز جهت انگیزه بیشتر برای شرکت در آن برای ماموستایان.

۱۲- چالش : عدم آگاهی یا سهل انگاری در نوع برخورد با قشرهای مختلف جامعه .

راهکار : برنامه ریزی جهت همکاری با روانشناسان وجامعه شناسان و فراهم کردن تالیفاتی در زمینه مذکور. ( فَاسْأَلُوا أَهْلَ الذِّکْرِ إِنْ کُنْتُمْ لَا تَعْلَمُونَ- ۴۳/ نحل )

رَبَّنَا اغْفِرْ لَنَا وَلِإِخْوَانِنَا الَّذِینَ سَبَقُونَا بِالْإِیمَانِ وَلَا تَجْعَلْ فِی قُلُوبِنَا غِلًّا لِلَّذِینَ آمَنُوا   رَبَّنَا إِنَّکَ رَءُوفٌ رَحِیمٌ

یک دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

پاسخ دادن معادله امنیتی الزامی است . *

دکمه بازگشت به بالا