كوشتنی ژنان لهسهر شهرهف تاچ
كوشتنی ژنان لهسهر شهرهف تاچهند له رووی
شهرعهوه دروسته ؟
مامۆستا مهلا عهبدوڵخالق
وهڵامدانهوهی مامۆستا مهلا عهبدوڵخالق
وتارخوێنی مزگهوتی ڕوناكی له شاری ههولێر .
لهفهرموودهیپێغهمبهر ( د.خ ) دا
هاتووه دهفهرموێت دروست نیه ڕشتنیخوێنیموسڵمان تهنها بهم هۆیانهوه نهبێت
ئافرهتێك ئهگهر زینایكرد مێردی ههبێ یان پیاوێك هاوسهری ههبێ و زینا بكات
، دیارهئهوانهبهرد باران دهكرێن لهشهریعهتیئیسلام دا ، یان ( قیصاص )كهسێك
یهكێكی كوشتوه، یان كهسێك له دین ههڵگهرێتهوه ، كهواته ئافرهت بههیچ
بڕ و بیانوێك ناكوژرێ تهنها لهحالهتێك كهچوار شاهیدی لهسهر بێت یان ئافرهته
كه خۆی دانبنێ بهتاوانهكهی خۆی و شاهیدی بدات لهسهر خۆی كهزینایكردووه،
یان مێردهكهی ژنهكهی خۆی بینی كهزینا دهكات ، دواتر لهئیسلام ئهگهر
كچ بێت ناكوژرێت بهڵكو حهدی لێدهردهكرێت و بۆماوهی ساڵێك دووردهخرێتهوه،
دهربارهی پیاو له ئیسلام هیچ جیاوازیان نیه له حوكم .
ئیسلام پهیك: ئایا كهئافرهت بهو تاوانه تاوانبار
دهكرێت و سزادهدرێت بۆچیپیاو ههمان سزانادرێت و بهو شێوهیهلۆمهناكرێت ئایا
ئهمهدیاردهیه ، عورفه یان سهرچاوهی گرتووه لهدین و بهرنامهی ئیسلامهوه
كهتهنها ئافرهتهكه دهبێته قوربانی ئهو دیاردهیه؟
مامۆستا عهبدولخالق : خوای گهوره دهفهرموێت
ئافرهتی زیناكهر و پیاوی زیناكهر یان پیاویدزیكهر و ژنی دزی كهر ، كهواته
ئهو سزایانهی خوایگهوره جیاوازی نهكردووه لهما بهینی پیاو ئافرهت ،
ههروهكو چۆن ههردووكیان خواپهرستیبكهن پاداشتیان بۆههیهو ئهگهر ههردووكیشیان
سهرپێچیبكهن سزایان بۆههیه، لهئاینیئیسلام پیاو ئافرهت هیچ جیاوازیان پێنهكراوهتهنها
لهو ڕووهوهئهوهئافرهتهئهوهپیاوه، وهكو خوایگهورهدهفهرموێ بهڕێزترین
كهستان ئهوكهسهیه كهبهتهقهوا بێت ، ئافرهتێكی له خواترس لهههزار پیاویلهخوانهترس
باشترهوهپیاوێكیخواترس لهههزار ئافرهتیلهخوانهترس باشتره، واتا لهڕویئاینهوههیچ
جیاوازیناكرێبهلاَم ئهوهیئهمرۆ دهكرێلهناوخهڵك دوورهلهئاینیئیسلام ،
چونكهههردووكیان تاوانینان كردووهو نابێجیاوازیبكرێو ئافرهتهكهبكوژرێوپیاوهكهدهست
بهسمێریدابینیو بڕوات ، بهڵكو سزاكهبۆ ههردووكیانه، ئهوسزایانهیلهئاینیئیسلام
هاتوهبۆ پاراستنی نهسهبی مرۆڤه بۆ ئهوهی كۆمهڵگایهكی پاك و دووربێ لهو
نهخۆشیانهی كهخهڵكی پێوهیدهناڵێنن .
ئیسلام پهیك: ئایا هۆكاری وروژاندنی ئهم
مهسهلهیه كوشتنی ژنان چیه لهم كاتهدا ؟ ئایا پێشتر ههمان رێژهی ئافرهتان
نهكوژراوه؟
مامۆستا عهبدولخالق : نهخێر ، پێشتر ههبووهناڵێم
نهبووه، بهلاَم بهم شێوهیئێستا نهبووه، ئێستاكهسهیریرۆژنامهكان دهكهیفلانهئافرهت
كوژرا فلانهئافرهت خۆیسوتاند ئهوهدیاردهیهكیههنوكهیهئێستا سهری ههڵداوه،
ئهم دیاردهیهبۆ ئهوهدهگرێنمهوهكهدیاردهیهكیرۆژئاوایهنهك ههرئهم دیاردهیهبهڵكو
شتیتریشمان بۆ هاتووهكو ئهومادهسڕكهرانهو بێهۆشكهرانههاتوونه، بهداخهوهكهئهو
دیاردهیهزۆر بووه، بۆیهلهكۆمهڵگایئێمهدا ئافرهتیبهستهزمان وهكو نێچیریلێهاتووهبۆ
بهردهمیئهو گورگانه، ئهو ئافرهتاتهپهیوهندیهكیلهگهڵ پیاوێك دهبهستیئهوپیاوهبهناویهێنان
ئابڕویدهبات و دوایش نایهێنێت ، لهئهنجامدا یان ئهوپیاوهدهیكوژێت یان خۆیدهسوتێنێت
، ژمارهیهكیكهم لهلایهن كهس وكاریان دهكوژرێن ، كهواتهدهتوانین ڕێلهودیاردهیهبگرین
بهجێبهجێكردنیئهو بنهما شهرعیانهی كهخوای گهوره بۆ ئێمهی داناوهكه
هاوسهر گیری بریتیه لهچارهسهر ، بههۆی ئهو ئازادیه رههایهی ناویدهبێ
و بهتێكهڵاویهی ئێستا ههیه ماڵ وێرانی لهدواوهیه، بۆیه دهتوانم بڵێم
ئهم دیاردهیهی ئێستا دیاردهیهكی ههنوكهیه، پێشتر ئهو شتانهبوونینهبووه.
ئیسلام پهیك: چۆنیهتیچارهسهر و ڕێگهچارهیهك
بۆئهم دیاردهیه؟ نهك تهنها بۆئهوهی ژن نهكوژرێت بهڵكو بۆئهوهش ئافرهت
نهگاتهئهوحالهتهو توشیئهوتاوان و خراپهیهنهبێت ؟
مامۆستا عهبدولخالق : مرۆڤ دوولایهنیههیهبریتیه
له جهستهو رووح ، ئێمه لهلایهنی جهستهوهگرنگیبهمناڵهكانمان دهدهین
، پهروهرده ڕۆلێكیكاریگهری ههیه به ههموو بهشهكانییهكهم دایك وباوك
كهدوو پێشهنگیباشن دوایمزگهوت دوایی قوتابخانهدوایی ڕاگهیاندن بهههمووبهشهكانی
، ژینگهش زۆر كاریگهریههیهلهپاراستنیكچ وكورهكانمان تاوهكو نهبنهقوربانیئهم
دیاردهیه، چارهسهریئهم دیاردهیهبهپهروهردهیهكیجوان چارهسهردهبێ،چۆن
ئێمهگرنگیبهجهستهیمنالهكانمان ددهین كهخواردن و جل وبهرگیان بۆ دابین دهكهین
بهههمان شێوهدهبێلهلایهنیرووحانبیش گرنگیپێبدهین و فێریكهین حهلال چیهحهرام
چیهچاكهچیهخراپهچیه، ئهگهر ئێمهبهر چاومان ڕوونكردنهوهئهوهبهئاسانینابنهنێچیر
و سوتهمهنیكهسانینهفس نزم .
ئامادهكردنی : شێڕزاد عبدالله – / ههولێر
.ئیسلام پیک
