معماری
خانه ---> تربیت فرزندان ---> پيامدها و انتخاب ها به جاي مجازات در تربيت كودك
نويسنده: دكتر ديل جاكوبس و رني گوردون جاكوبس هر كاري در زندگي ما پيامدي دارد.اگر پول برق را نپردازيم، اداره برق برقمان را قطع مي كند. اگر كارمان را خوب انجام ندهيم يا سركارمان حاضر نشويم اخراج مي شويم. پدر و مادر بايد بگذارند كه بچه ها پيامد كارشان را تجربه كنند تا مسئوليت رابياموزند.توجه داشته باشيد كه پيامد همان مجازات نيست. مفهوم مجازات روحيه ي خوبي ايجاد نمي كند.توليد خصومت مي كند و ميل به تلافي را در شخص به وجود مي آورد

پيامدها و انتخاب ها به جاي مجازات در تربيت كودك

مجازات كودكپيامدها و انتخاب ها به جاي مجازات در تربيت كودك

نويسنده: دكتر ديل جاكوبس و رني گوردون جاكوبس

هر كاري در زندگي ما پيامدي دارد.اگر پول برق را نپردازيم، اداره برق برقمان را قطع مي كند. اگر كارمان را خوب انجام ندهيم يا سركارمان حاضر نشويم اخراج مي شويم. پدر و مادر بايد بگذارند كه بچه ها پيامد كارشان را تجربه كنند تا مسئوليت رابياموزند.

توجه داشته باشيد كه پيامد همان مجازات نيست. مفهوم مجازات روحيه ي خوبي ايجاد نمي كند.توليد خصومت مي كند و ميل به تلافي را در شخص به وجود مي آورد. از اين ها كه بگذريم رفتار درست را هم آموزش نمي دهد.

پيامدها مي توانند دردناك باشند اما در ضمن مي توانند مثبت و خوشايند باشند.با توجه به برسيهاي به عمل آمده،پاداش بيش از نتيجه ناخوشايند به يادگيري كمك مي كند. اما در مجموع از هر دو فرصتي كه پيش مي آيد مطلبي مي آموزيم.

ما،پدر و مادر ، موثرترين آموزگار فرزندانمان هستيم. بسيار كار درستي است كه كارهاي ارزشمند و معني دار را به فرزندانمان آموزش دهيم و در ضمن بگذاريم فرزندانمان پيامدهاي كارشان را تجربه كنند. بايد بدانيم كه تجربه هاي دردناك نيز راهي براي رسيدن به رشد و بالندگي هستند. وقتي دردي در بدن داريم از خود مي پرسيم كه اين درد به من چه مي گويد؟ چه بايد بكنم؟ به همين شكل وقتي تجربه ي ناراحت كننده اي داريم، وقتي نوميد و مايوس مي شويم، به جاي اينكه در مقام تحقير خود حرف بزنيم مي توانيم همين سوال را بكنيم:اين به من چه مي گويد؟ از اين چه مي آموزم؟

والدين اغلب در كار تعيين پيامدها با دشواري روبه رو مي شوند. به نظرمان مي رسد كه آنقدرها خلاق نيستم. اما همه ما مي توانيم براي درس دادن هاي خود اعمالي را در نظر بگيريم. البته بهتر اين است كه پيامد با عملي كه درباره اش صحبت مي كنيم مربوط باشد. مثلا" (اگر به موقع به رختخواب نروي فرصتي براي گفتن قصه باقي نمي ماند.)(اگر شما دو نفر درباره اينكه كدام كانال تلويزيون را ببينيد به توافق نرسيد، هيچ كدام حق تماشا كردن تلويزيون را نخواهيد داشت.)

گاه انتخاب پيامد نمي تواند با نوع رفتار در ارتباط باشد و با اين حال پيامدي براي رفتار نامناسب در نظر گرفته مي شود تا خويشتن داري را به فرزند آموزش دهد.هدف اين است كه فرزندتان را به همكاري با خود متقاعد سازيد. مثلا" ميندي نه ساله عاشق بازي با كامپيوتر است. او علاقه اي به انجام دادن تكليف هاي مدرسه ندارد. يكي از روزها كه بيش از هميشه با كامپيوترش بازي كرده بود مادرش را ناراحت كرد. مادرش گفت: (گوش كن ميندي اگر درسهاي مدرسه ات را نخواني اجازه ي بازي با كامپيوتر را به تو نمي دهم.) از آنجايي كه ميندي به شدت به بازي با كامپيوتر علاقه داشت نشست و درس و مشقش را تمام كرد.

سرانجام، گاه اتفاق مي افتد كه پدر و مادر لزوما" نبايد به پيامد فكر كنند. در اين زمان كافي است اتفاق طبيعي را كه ممكن است بيفتد به او گوش زد كنيم: (اگر بخواهي مرتب به دوستانت دستور بدهي و امر و نهي كني، ممكن است كه ديگر به خانه ي تو نيايند)(اگر در انجام دادن كارهاي منزل به من كمك نكني فرصتي براي اينكه تو را به منزل دوستت ببرم پيدا نمي كنم).

بعضي اوقات ممكن است فرزند شما بگوييد: (برايم مهم نيست كه با من چه مي كنيد). حرف او را باور نكنيد. از سوي ديگر ممكن است پدر و مادر به اين نتيجه برسند كه تحميل يك پيامد موثر نيست زيرا مي بينند كه بارها و بارها بايد آن را تكرار كنند. توجه داشته باشيد كه در بسياري از مواقع، بچه ها مي خواهند پدر و مادرشان را امتحان كنند. چه بهتر كه شما ثابت قدم باشيد و روي حرفتان وايستيد. در ادامه توصيه هاي براي تدوين پيامدها ارائه داده ايم.

  1. براي تعيين پيامد وقتي بگذاريد و درباره اش فكر كنيد. وقتي عصباني هستيد فرصت مناسبي براي تعيين پيامد نداريد. مي توانيد به فرزندتان بگوييد در اين باره فكر مي كنم و جوابش را به تو مي دهم اين گونه پاسخ شما درس آموزنده تري را منتقل مي سازد.
  2. در صورت نياز با همسرتان مشورت كنيد. بخصوص در برخورد با بدرفتاري هاي مهم و عمده اين كار را بكنيد. مهم است كه پدر و مادر هر دو از پيامد كار ناخوشايند فرزندشان حمايت كنند. پيامدي را كه مي دانيد همسرتان با آن مخالف است در نظر نگيريد. اين كار از ميزان اختيار و اقتدار شما در مراحل بعدي نيز مي كاهد.
  3. در صورت لزوم برخي از پيامدها را مكتوب كنيد.
  4. پيامدها را براي مدت كوتاهي در نظر بگيريد. زمان تحمل پيامد اگر از حدي بيشتر باشد اثر بخشي خود را از دست مي دهد.اجازه ي خروج از منزل ندادن به يك فرزند بزرگتر اگر محدود به يك روز باشد بسيار موثر تر از اين است كه به او بگوييد يك ماه حق خروج از خانه را نداريد.
  5. مي توانيد براي بعضي از رفتارها كودكان كم سال را به اتاق خودشان بفرستيد. با اين كار مي خواهيد كنترل خود و خويشتن داري را به آنها آموزش دهيد. ممكن است در مجازات بيش از اين حد احتياج نباشد. در زمينه مدتي كه كودك را به اتاق خودش مي فرستيد براي هر سال تقويمي از سن او  يك دقيقه در نظر بگيريد اما بعضي از بچه ها براي اينكه به آرامش برسند به زمان طولاني تري احتياج دارند. بعضي از بچه ها هم نمي توانند تنها بودن را بيشتر از حد معيني تحمل كنند.
  6. پيشنهاد انتخاب بدهيد. امكان انتخاب داشتن، توليد قدرت و توانمندي مي كند. وقتي به فرزند خود امكان انتخاب مي دهيد به او فرصت فكر كردن هم بدهيد. به دو نمونه ي زير توجه كنيد.

الف) مي خواهم اتاق بازي ات را فبل از صرف نهار تمييز كني. مي تواني يا همين حالا اين كار را بكني يا وقتي بازي با كامپيوتر را تمام كردي. اگر فبل از نهار اتاقت تميز نشود بعد از نهار اجازه ي تماشاي تلويزيون نخواهي داشت تصميمش با خودت است.

ب) بعد از عذر خواهي از خواهرت مي تواني يك صفحه درباره ي رفتار درست با خواهر كوچكتر مطلب بنويسي. يكي از بازي هاي مورد علاقه ي او را با او بازي كني تصميمش با خودت است.

اين گونه و با اين سياست، ميزان همكاري كودك با شما افزايش مي يابد.در مورد بچه هاي بزرگتر مي توانيد پيامد را از خود آنها سوال كنيد. بچه ها  اغلب بيش از حدي كه شما تصور كنيد به خودشان سخت مي گيرند. در ضمن وقتي به فرزندانتان مي گوييد تصميم با توست، خودت انتخاب كن، مسئوليت اصلاح تا تعمق را بر دوش او مي گذاريد در واقع به او كمك مي كنيد تا پاسخگو باشد.

در هر زمان تنها براي اصلاح يك رفتار ناپسند اقدام كنيد، وقتي در آن واحد مي خواهيد چند رفتار ناپسند فرزندتان را برطرف كنيد او را كلافه مي كنيد و به نتيجه ي دلخواه نمي رسيد. از آن گذشته مشخص حرف بزنيد. اين گونه بگوييد، بچه ي خوبي باش، بچه ي با ادبي باش، لزوما" مشخص كننده نيست.

اما چرا به پيامدها احتياج داريم؟ چرا بچه ها نمي توانند هميشه كار درست انجام بدهند. آيا هر بار بچه ها مطابق ميل و خواسته ي ما كاري را انجام مي دهند بايد تشويق شوند؟ توجه داشته باشيد كه انسان به حكم طبيعت خود اگر بتواند از كنار كاري فرار كند اين كار را مي كند. بسياري از رانندگان اگر بدانند كه در جاده ها مامور پليس راهنمايي نيست، از سرعت مجاز سريعتر حركت مي كنند. اگر مجبور نباشيم ممكن است قبوض آب و برق و تلفن را با دير كرد بپردازيم و شايد هم اصلا" نپردازيم . همه ما محدوديت هايمان را به شكلي آزمايش مي كنيم. اما وقتي محدوديت ها را بدانيم، وقتي از حد و حدود آگاه شويم رفتارمان بهتر مي شود.

وظيفه ما كه پدر و مادر هستيم اين است كه فرزندانمان را به گونه اي تربيت كنيم تا بتوانند در دنياي بالغها به خوبي عمل كنند. استفاده از پيامدهاي مثبت و منفي براي رسيدن به رفتارهاي مطلوب به فرزندمان كمك مي كند تا درست تربيت شود و در آينده بهتر بتواند با وظايف دشوار و گاه ناخوشايند مواجه شود. در خواست ها و قوانين ما اين امكان را فراهم مي سازند تا خانه اي آرام تر داشته باشيم و بچه ها به مهارتهاي مورد نيازشان دست پيدا كنند.

_____________________________________________________

منبع: حرف اضافي ممنوع! (راهنماي پدران و مادران در مختصر و مفيد صحبت كردن با فرزندان ) / مولف: دكتر ديل جاكوبس و رني گوردون جاكوبس / ناشر: انتشارات پيك بهار 1381.

تنظيم براي نوگرا: باران.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پاسخ دادن معادله امنیتی الزامی است . *

تلگرام نوگرا »»» مطالب سایت + عکس + کلیپ + نوشته های کوتاه متنوع + با ما همراه باشید . eslahe@

قالب وردپرس