معماری
خانه ---> دعوت و داعی ---> ویژگیهای لازم برای موفقیت دعوت
دعوت جمعی

ویژگیهای لازم برای موفقیت دعوت

ویژگیهای لازم برای
موفقیت دعوت

جهانگیر ولدبیگی

 

دعوتی به موفقیت مطلوب
دست خواهد یافت که علاوه بر رعایت موارد و روشهای مذکور در قرآن و سنت و تجارب
صحیح و مفید سلف صالح  دارای ویژگیهایی
باشد که از باب تذکر و یادآوری به بارزترین آنها اشاره خواهیم کرد:

1. دارای افرادی باشد که با صفات برجسته­ای  :

چون « 1. آگاهی و
شناخت از دعوت و راه آن 2. همّت والا 3. سابقین در انجام اعمال شایسته 4. تلاشگر
در جهت کسب علم و دانش 5. پذیرا و تسلیم دعوت حقّ 6. در فکر پیشبرد اهداف دعوت، 7.
توجه به هر آنچه برای دعوت و داعیان روی می­دهد و اهتمام بدان»، خود را آراسته
کرده باشند.

و نیز دارای افرادی
باشد که به پیروزی دعوت امیدوار باشند که تحقق چنین امیدی در گرو  « 1. شناخت راه و طبیعت آن 2. عدم یأس و ناامیدی
در تمامی مراحل دعوت 3. یقین به شکست پذیری باطل 4. یقین به نصرت الهی 5. تلاش و
کوشش مستمر و توکّل بر خدا»، می­باشد.

دارای افرادی باشد که
نسبت به دعوت چنین دیدی داشته باشند که «دعوت به عنوان شغل و صنعت (وسیله­ی امرار
معاش) در نظر گرفته نشود و در مسائلی چون خطابه و … خلاصه نشود؛ بلکه باید دعوت
هم عقیده و هم فکر باشد و هم ایمانی که دل و درون را فرا گرفته و تمام جوانب نفسی
را در برگیرد تا جایی که اگر داعی اراده کند که از آن غافل باشد، نتواند.

مسئله­ی دیگر این که
دعوت باید مجرد از مطامع باشد و داعی زاهد از دنیا، زاهدی واقعی نه نصرائی و نه
رهبانی.

دعوت باید بر مشاعر و
روح داعی مسلّط شود و در خون و روحش جاری و با درونش ممزوج گردد. تنها و تنها در
این صورت است که داعی به موفقیّت دست خواهد یافت 
و تنها در این صورت است که داعی و دعوتش مورد تأیید خداوند خواهند بود.»

 

2. روشهای مطلوب و
وسایل مشروع را به کار گیرد:

به­کارگیری روشهای
مطلوبی که ذکر آنها گذشت « یکی از عوامل مؤثر و مهمی هستند که نتیجه و ثمره­ی تلاش
داعی را دو جندان می­کنند. با آنها است که داعی به اهداف مطلوب خود با کمترین
هزینه و بهترین صورت ممکن خواهد رسید.»

محتوای روشهایی را که
داعی در دعوتش به کار می­گیرد، شایسته است که جدید و نو باشند، «دین اسلام مقتضی
این است که دعوت به سوی آن با وسایل و روشهایی انجام گیرد که مطابق عصر و هماهنگ
با زبان عصر باشند و با وسایل مشروعی صورت گیرند که اسلام را در بهترین شکل ممکن
به مردم نشان داده و معرفی کنند.»

منظور از ایجاد تنوع
در روشها، ارائه­ی مطالب مختلف و به روز در قالب روشهایی است که قبلاً ذکر آنها
گذشت.

 

3. تکامل در تربیت :

منظور از تکامل در
تربیت توجه لازم به تمامی جوانب فردی ـ اجتماعی، فکری اخلاقی، سیاسی ـ اقتصادی و
به طور خلاصه توجه به تک تک قسمتهای تربیت و عدم خلاصه شدن و محصور کردن کار تربیت
در یک جنبه از جوانب آن می­باشد.

«روش اسلام در تربیت
عبارت است از رسیدگی همه جانبه به سرشت و آفرینش بشر که هیچ چیز را در این میان به
جای نگذاشته و از هیچ چیزی غفلت نکرده است. هم به تربیت جسم می­پردازد و هم عقل و
هم روانش و هم شامل زندگی معنوی اوست و هم حیات مادی او و بالاخره همه­ی فعالیتهای
او را در بر می­گیرد.»

تربیت اسلامی عنایت
خود را بر یک جنبه از جوانب زندگی انسان محدود و کوتاه نکرده است چنانچه هر طبقه و
گروهی چنان می­کنند و به جنبه­ای خاص روی می­آورند و توجه  خود را معطوف آن می­کنند.

 

اسلام همه­ی سعی خود
را مصروف روح و یا خوی و خلق نکرده آن طوری که قصد صوفیان و اخلاقیّون می­باشد و
نیز تلاش خود را در بخش اندیشه محدود نکرده چنانکه فلاسفه و اندیشمندان می­کنند و
… این بدین سبب است که تربیت برای تمام جوانب انسان مطرح است؛ اعم از عقل و قلب و
روح او و نیز جسم و اخلاق و رفتار او و … بله، همین جنبه­ی تکاملی و عمومیّت همه
جانبه است که در مجال و مقام عقیده و عبادت، قانونگذاری و همچنین تربیت، اسلام را
ممتاز می­گرداند.»

 

4. توجه به جوانان :

توجه به جوانان در کار
تربیت و به کارگیری آنها در امر دعوت، یکی از ویژگیهای دعوت است که قبلاً در این
زمینه نکاتی را عرض کرده­ایم.

«جوانان در هر امتی
رمز قوت و حیات و فکر و شعور و عاطفه­ی آن امّت می­باشند.»

در دوره­ی جوانی است
که «روح عرفان، اخلاق و معنویت بیشتر متجلّی می­گردد. جوانان هستند که آمادگی
زیادی برای پذیرش فضیلت­های انسانی و ارزش­های اخلاقی و معنوی دارند و در آنها است
که احساسات کمال طلبی بروز می­کند.»

«در منطق اسلام هر
انسانی دارای جایگاه خاص به خود است و هر جایگاهی نیز شایسته است که حقّش به طور
شایسته ادا شود. در حقیقت دوران جوانی دورانی مهم است. سنّ جوانی سنّ عطا و بخشش و
فداکاری است. سنّ تأثیرپذیری است. به همین خاطر است که چنین سنّی در منطق اسلام
دارای ارزش خاصّی است.»

عدم وجود جوانان در هر
دعوتی رمز کهولت دعوت و سرانجام کنار رفتن یا کنار زدن آن در عرصه­ی وجود و حیات
است.

عدم وجود جوانان در هر
دعوتی رمز کهولت دعوت و سر انجام کنار رفتن یا کنار زدن آن در عرصه­ی وجود و حیات
است.

 

5. تنظیم در دعوت :

منظور از تنظیم در
دعوت، وجود برنامه­ریزی دقیق و تقسیم کار در تمامی زمینه­های دعوتی می­باشد.

به منظور استفاده از
«تجارب گذشته و تصویر واقعی بخشیدن به امور نظری و تئوری، پیش از پیش نقش و اهمیت
قابل ملاحظه­ی تنظیم را در به وجود آوردن انسجام و هماهنگی میان عاملین در میدان
دعوت اسلامی جلوه­گر می­سازد. هماهنگی ـ در قالب تنظیم ـ عامل بسیار سازنده­ای در
جهت بهره­گیری درست از تواناییهای دینی و دعوی افراد و استفاده از این
تواناییها در راستای پیشبرد اهداف ایمانی می­باشد.»

 

«وجود ضعف در این
زمینه عامل ضعف در تمام زمینه­ها و در نتیجه عقب­گرد دعوت اسلامی و در نهایت رکود
و ارتجاع حرکت را به دنبال خواهد داشت؛ زیرا عمل اسلامی زمانی قادر به پا نهادن در
راه و مرحله­ی مطلوب است و زمانی می­تواند اهداف از پیش طرح ریزی شده­ی خود را
محقق نماید که در همه­ی زمینه­های تربیتی، حرکتی، سیاسی، و … بر اصول تنظیمی عمل
نموده باشد.»

آنچه تجربه نشان داده
است این است که «هر عملی چه کوچک و چه بزرگ و اگر هم در کمال اخلاص نیز انجام
گیرد، به موفقیّت نمی­رسد مگر این که در یک چارچوب منظم و حساب شده­ای انجام گیرد.
چه بسا در اثر نبود نظم و تنظیم در کار، نیروهای قابل ملاحظه­ای از بین رود و ضایع
شود… وقتی که ساختن بنایی نیاز به تنظیم و تنظیماتی دارد، آیا امر بزرگی چون
دعوت با آن همه حساسیتی که دارد و با آن همه اهداف والایی که دنبال می­کند،
نیازمند تنظیم نخواهد بود؟»

 

«خـدایا چنان کن
سرانجام کار             که تو خشنود باشی
و ما رستگار»

———————————————-

منبع: اصول دعوت از
دیدگاه قرآن و سنت

مؤلف : جهانگیر
ولدبیگی

انتشارات : نشر احسان

 

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پاسخ دادن معادله امنیتی الزامی است . *

تلگرام نوگرا »»» مطالب سایت + عکس + کلیپ + نوشته های کوتاه متنوع + با ما همراه باشید . eslahe@

قالب وردپرس