معماری
خانه ---> اندیشه ---> تکفیر کردن مسلمانان بخاطر ارتکاب گناه

تکفیر کردن مسلمانان بخاطر ارتکاب گناه

تکفیر کردن مسلمانان بخاطر ارتکاب گناه

شیخ الاسلام ابن تیمیه

درست نیست مسلمان را به خاطر
ارتکاب گناه تکفیر نمود مادامکه گناه کوچکتر از شرک
اکبر باشد و آن
گناه مورد اختلاف باشد، و نیز بخاطر خطایی که انجام داده تکفیر نمی‌گردد.

شیخ الاسلام می‌گوید[1]:

او در حالی که قاعده اهل سنت و
جماعت را دربارة اهل اهواء و بدعت را بیان می‌کرد گفت: جایز نیست مسلمان را بخاطر
گناهی که انجام داده و یا خطایی که مرتکب شده، تکفیر نمود مانند مسایلی که اهل
قبله بر آن به اختلاف و تنازع افتاده‌اند. خداوند می‌فرماید:

 

«پيامبر، به آنچه از سوى پروردگارش بر او نازل شده، ايمان
آورده است. (و او، به تمام سخنان خود، كاملا مؤمن مى‏باشد) و همه مؤمنان (نيز)، به
خدا و فرشتگان او و كتابها و فرستادگانش، ايمان آورده‏اند; (و مى‏گويند:) ما در
ميان هيچ يك از پيامبران او، فرق نمى‏گذاريم (و به همه ايمان داريم). و (مؤمنان)
گفتند: ما شنيديم و اطاعت كرديم. پروردگارا! (انتظار) آمرزش تو را (داريم); و
بازگشت (ما) به سوى توست
».  (بقره: 285)

 

و در حدیث صحیح آمده که خداوند
جواب این دعا را داده و از خطای مؤمنان در گذشته است
[2].

خوارج که از
دین برگشته بودند و در دین بدعت گذاری می‌کردند، پیامبر ص که قبلاً دستور کشتن
آنان را داده بود، علی، امیر المؤمنین یکی از خلفای راشدین ن با آنان جنگید، و
تمام أئمه از صحابه گرفته تا تابعین بر کشتن آنها متفق القول هستند، با وجود این،
علی بن ابی‌طالب، سعد بن أبی و قاص و دیگر صحابه آنان را کافر نمی‌دانستند بلکه
آنان را مسلمان می‌دانستند، علی هم با آنان نجنگید تا وقتی که خون حرام را ریختند
و اموال مسلمانان را به غارت بردند، بنابراین بخاطر دفع ظلم و تجاوزشان با آنان
جنگید نه به خاطر اینکه معتقد باشد که آنان کافر هستند، و به همین علت زنان آنان
را به اسارت نگرفت و اموال و دارایی آنان را هم به غنیمت نبرد.

وقتی اینها
که گمراهیشان توسط نص و اجماع ثابت شده، و خدا و رسولش دستور قتل آنان را صادر
نموده، ولی تکفیر نمی‌شوند، چگونه است بعضیها که دچار سردرگمی شده‌اند و در بسیاری
از مسایل حق را اشتباه گرفته‌اند، مسایلی که حتی آنان که عالمتر هم هستند به غلط
می‌افتند!!

پس جایز نیست که این گروهها و
طوایف همدیگر را تکفیر نمایند و یا خون و مالش را حلال نمایند، اگر چه دارای
بدعتهای روشنی هم باشند، تازه اگر تکفیر کننده هم بدعت‌گذار باشد چه خواهد شد!! چه
بسا بدعت آنان خیلی بزرگتر خواهد بود و غالباً اینان تماماً به حقایق جاهل هستند.

اصل این است که خون مسلمانان،
اموالشان و ناموس آنان بر همدیگر حرام است مگر با إذن خدا و رسولش.

پیامبر ص هنگامی که در حجه الوداع
خطبه خواند، فرمود: «إنَّ دماءکم وأموالکم وأعراضکم علیکم حرامٌ، کحرمة یومکم هذا،
في بلدکم هذا، في شهرکم هذا»
[3].

«خون و مال و ناموس مسلمان بر
مسلمان حرام است همچون حرمت این روز در این شهر و در این ماه».

و باز هم می‌‌فرماید: «کل المسلم
على المسلم حرامٌ: دمُهُ ومالُه وعرضُه»
[4].

«خون، مال و ناموس هر مسلمانی بر
مسلمانان حرام است».

 

و باز هم می‌فرماید: «مَنْ صَلَّى صَلاتَنَا، وَاسْتَقْبَلَ
قِبْلَتَنَا، وَأَكَلَ ذَبِيحَتَنَا، فَذَلِكَ الْمُسْلِمُ الَّذِي لَهُ ذِمَّةُ
الله وَذِمَّةُ رَسُولِهِ، فَلا تُخْفِرُوا الله فِي ذِمَّتِه»
[5].

«هر كس مانند ما نماز بخواند و به قبلة ما رو
نمايد و ذبيحة ما را بخورد، مسلمان است. و چنين شخصي را خدا و رسول،‏ امان داده
اند.
پس به كسي كه در امان خدا است خيانت نكنيد
».

 

و در جایی دیگر می‌فرماید: «إذا
التقى المسلمان بسیفیهما فالقاتل والمقتول فی النار»
[6].

«اگر دو مسلمان با شمشیرهایشان ‌با
یکدیگر بجنگند، هر دوی آنها در آتش هستند». گفتند یا رسول الله آنکه قاتل است، حقش
هست، مقتول چرا؟ فرمود: چون او هم می‌خواست قاتل را بکشد.

 

همچنین می‌فرماید:
«لا ترجعوا بعدي کفاراً یضرب بعضکم رقاب بعضٍ»
[7].

«بعد از من کافر نشوید که برخی از
شما برخی دیگر را گردن بزند».

باز هم می‌فرماید: «أیما رجل قال لأخیه، یا کافر، فقد باء بها أحدهما»[8].

«هر کسی به
برادر دینی خود بگوید: کافر، یکی از آنان کافر خواهد بود».

تمامی این احادیث در صحاح هستند.

اگر شخص مسلمان در زمینه قتال و یا
در زمینه تکفیر تأویل نماید، با این کار کافر نمی‌شود همانطور که عمر بن خطاب در
مورد حاطب بن أبی بلتعه گفت: ای رسول خدا بگذار که گردن این منافق را بزنم، پیامبر
ص فرمود: این مرد در بدر شرکت نموده، چه بسا خداوند به اهل بدر اطلاع داده است که
فرمود: هر چه دلتان می‌خواهد انجام دهید زیرا که از شماها در گذشته‌ام. و این حدیث
نیز در صحیحین آمده است
[9].

 

همچنین در
صحیحین دربارة داستان إفک آمده که می‌فرماید: أسید بن حضیر به سعد بن عباده گفت:
تو منافق هستی زیرا كه از منافقین دفاع می‌کنى، دو طرف به مخاصمه پرداختند، که
پیامبر ص میان آنان صلح نمود
[10]‌.

 

در اینجا می‌بینیم افرادی از اهل
بدر به همدیگر نسبت نفاق داده ولی پیامبر ص هیچکدام را کافر نخوانده است، نه این و
نه آن را، بلکه به تمامی آنان مژده بهشت داده است.

همچنین در صحیحین آمده[11] که اسامه بن زید گفته مردی را بعد از اینکه کلمه شهادتین را گفت کشته است، و
پیامبر ص این امر را خیلی بزرگ دانست و گفت: ای اسامه آیا بعد از اینکه گفت: لا
اله إلا الله، او را کشتی!!؟ و پیامبر ص آن را آنقدر تکرار کرد که اسامه می‌گوید:
آرزو می‌کردم که ای کاش امروز ایمان آورده بودم.

با این وجود پیامبر ص نه قصاص را
بر او واجب کرد، نه دیه، و نه کفاره را، زیرا اسامه فکر می‌کرد که او بخاطر اینکه
کشته نشود، کلمه شهادتین را گفته است و گمان می‌برد که در این صورت جایز است آن را
تأویل کرده و آن شخص را کشت.

 

و در میان سلف این چنین بوده که
برخی از آنان همدیگر را کشته‌اند مانند آنچه در جنگ جمل، صفین و امثال آنان رخ
داده، در حالی که همه آنان مسلمان بوده‌اند، همانطور که خداوند می‌فرماید:

«و هرگاه دو گروه از مؤمنان با هم به نزاع و جنگ پردازند، آنها
را آشتى دهيد; و اگر يكى از آن دو بر ديگرى تجاوز كند، با گروه متجاوز پيكار كنيد
تا به فرمان خدا بازگردد; و هرگاه بازگشت (و زمينه صلح فراهم شد)، در ميان آن دو
به عدالت صلح برقرار سازيد; و عدالت پيشه كنيد كه خداوند عدالت پيشگان را دوست
مى‏دارد
».  (حجرات: 9)

 

خداوند در این آیه به روشنی بیان نموده است که آنان با وجود اینکه با همدیگر
جنگیده‌اند و به همدیگر تجاوز کرده‌اند، ولی همچنان برادر و مؤمن هستند و دستور
فرموده که میان آنان به عدل صلح برقرار کنید، به همین علت است که سلف با وجود
اینکه میانشان جنگ در می‌گرفت ولی همواره یار و یاور همدیگر بودند و همچون کفار
دشمن یکدیگر نبودند، شهادت یکدیگر را می‌پذیرفتند، از همدیگر کسب علم می‌نمودند،
ارث می‌بردند، از یکدیگر زن می‌گرفتند، با هم همچون مسلمانان معامله می‌کردند با
وجود جنگ و جدایی که میانشان وجود داشت.

—————————————

منبع : گزيده‌ای از اعتقادات سلف (مجمل اعتقاد أئمة السلف)

تهيه و تنظيم: دکتر عبدالله بن عبدالمحسن الترکی

ترجمه:اسحاق بن عبدالله العوضي

سال چاپ 1429/1378هـ



[1]
«مجموع الفتاوی» ابن تیمیه، (3/282-285).

[2]
مسلم در صحیح در کتاب الإیمان، باب بیان أنه تعالی لم یکلف إلا ما یطاق (126) و
ترمذی در کتاب تفسیر القرآن، باب «ومن سوره البقره» (2992) عن ابن عباس م قال: لما
نزلت هذه الآیه: «وإن تبدوا ما فی انفسکم أو تخفوه یحاسبکم به الله»
البقره: 284 قال دخل قلوبهم منها شيء لم یدخل قلوبهم من شيءٍ فقال النبی ص:
«قولوا: سمعنا وأطعنا وسلمنا» قال: فالقى الله الایمان في قلوبهم فأنزل الله عز
وجل: «لا یکلف الله نفساً إلاَّ وسعها لها ما کسبت وعلیها ما اکتسبت ربنا لا
تؤاخذنا إن نسینا أو أخطأنا»
قال: قد فعلت، «ربنا ولا تحمل علینا إصراً کما
حملته علی الذین من قبلنا» قال: قد فعلت، «و اغفر لنا وارحمنا أنت مولانا» قال: قد
فعلت. الآیه من سوره البقره: 286. مسلم هم از طریقی دیگر این حدیث را از ابوهریره
نقل نموده است: (125).

[3]
بخاری در کتاب العلم باب قول النبی ص: «رب مبلغ اوعی من سامع»: (67). و مسلم در
کتاب القسامه، باب تغلیظ تحریم الدماء والأعراض والأموال: (1679) و ترمذی در کتاب
الفتن، باب ما جاء دماؤکم وأموالکم ….. الخ: (2159) وابن ماجه در کتاب المناسک
باب الخطبه یوم النحر: (3058،3057،3055). و امام احمد در مسندش: (1/230) این حدیث
را نقل نموده‌اند.

[4]
مسلم در کتاب البر والصله، باب تحریم ظلم المسلم … الخ: (2564) وابو داود در
کتاب الأدب، باب فی الغیبه: (4882)، و ترمذی در کتاب البر والصله، باب ما جاء فی
شفقه المسلم علی المسلم: (1927) و ابن ماجه در کتاب الفتن، باب حرمه دم المؤمن
وماله: (3933)، و امام احمد در مسندش: (2/277، 360)، این حدیث را نقل نموده‌اند.

[5]
بخاری در کتاب الصلاه، باب فضل استقبال القبله …. الخ: (391) و نسائی در کتاب
الایمان وشرائعه، باب صفه المسلم: (4997)، این حدیث را نقل کرده‌اند.

[6]
قبلاً ترجمه و تخریج شده است.

[7]
قبلا ترجمه و تخریج شده است.

[8]
قبلا ترجمه و تخریج شده است.

[9]
بخاری در کتاب المغازی، باب من شهد بدراً: (3983)، و مسلم در کتاب فضائل الصحابه،
باب من فضائل اهل بدر ….. الخ: (2494) این حدیث را نقل کرده‌اند.

[10]
بخاری در کتاب المغازی باب حدیث الافک: (4141) و مسلم در کتاب التوبه، باب فی حدیث
الإفک …. الخ: (2770)، این حدیث را نقل کرده‌اند.

[11]– بخاری در کتاب الدیات، باب
قول الله تعالی: «ومن أحیاها»: (6872) ومسلم در کتاب الایمان، باب تحریم قتل
الکافر بعد أن قال: لا اله الا الله: (97،96) این حدیث را نقل نموده است.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پاسخ دادن معادله امنیتی الزامی است . *

تلگرام نوگرا »»» مطالب سایت + عکس + کلیپ + نوشته های کوتاه متنوع + با ما همراه باشید . eslahe@

قالب وردپرس