فهم و درک نماز ، او ميشنود و ميپذيرد!
فهم و درک نماز ، او ميشنود و ميپذيرد!
نویسنده : اسماعيل كسنزاني
ميشنود و ميپذيرد!
«سَمِعَ اللهُ لِمَن حَمِدَهُ رَبَّنَا وَ لَكَ الْحَمد». «خداوند ميشنود (صداي) كسي كه وي را سپاس ميگويد، پروردگارا شكر و سپاس از آن توست».
خداوندگار ما معبوديست كه همهي صفات خوب را داراست، او پروردگاريست كه به كار و بار بندگانش آگاه بوده و بينندهي كارها و دانندهي فكرها و شنوندهي سخنهاي ايشان در آشكار و نهان است! برخي شايد گمان كنند خداوند فقط در پي آن است كه اگر كسي راه كجي رفت و يا خطايي كرد، بلافاصله از او كينه گرفته و در انديشهي انتقام از او باشد! اما بدون ترديد اين يكي از گمانهاي ناروايي است كه بايد از آن به خداوند پناه برد، هرگز چنين نيست!
خداوند متعال انسان را براي عبادت و خدمت و رحمت آفريده است، پس ميخواهد از ما اعمال نيكو و پسنديده ببيند، او انتظار دارد اگر كار خطايي از ما سر زد، اگر راهي را اشتباه رفتيم، اگر پايمان لغزيد، بلافاصله از كردهي خود پشيمان شده و به جبران برخيزيم، ساده اما از ته دل توبه نموده و مسير صحيح را در پيش گيريم و در اين صورت است كه بخشش و آمرزش پروردگار، هستي را در برميگيرد!
آري! خداوند صداي تو را ميشنود، پس به آرامي فرياد بزن، در سكوتت فرياد برآور: «سپاس و ستايش شايستهي خداوندي است كه صداي بندگانش را ميشنود و به آنان گوش فرا ميدهد»؛ براي بنده چه زيبا و شيرين است كه مولايش صداي وي را ميشنود، بدون هيچ محدوديتي در زمان و مكان، بدون هيچ تفاوتي در رنگ و زبان، بدون هيچ تمايزي در ثروت و مقام.
با دانستن اين موضوع فرد مؤمن بايستي جز نيكي به زبان نياورد و در هر فرصتي پروردگارش را حمد و سپاس گويد! پس هميشه مراقب گفتههايت باش، چرا كه خداوند صداي تو را ميشنود؛ به چيزهايي كه گفتهاي فكر كن! الفاظ و سخنان نيكو و زيبايت را افزايش ده و بر سخنان زشت و ناروا خط قرمز بكش، براي اين كار ميتواني هر بار كه سخن زشتي بر زبانت جاري شد، يك «استغفرالله» بگويي و با اين كار در
مدت كوتاهي الفاظ زشتي را كه به آنها عادت كردهاي، ترك خواهي كرد! علاوه بر «شنيدن»، «سمع» به معناي «اجابت كردن و پذيرفتن» نيز ميآيد؛ «سَمِعَ لَهُ الله». «خداوند او را اجابت نمود»؛[1] كه در اين صورت معناي «سمع الله لمن حمده» ميشود: «خداوند ميپذيرد (عمل) كسي را كه او را سپاس و ستايش گويد». ديگر چه چيزي از اين بالاتر وجود دارد؟ خداوند وعده داده است كه علاوه بر شنيدن صداي شكر و ستايش بندهاش، آن را پذيرفته و در رديف اعمال نيكويش قرار دهد!
نكتهي جالب توجه اين است كه اين وعده در هر ركعت، از زبان خود بنده گفته ميشود، تا براي نمازگزار ثابت شود و با جانش در آميزد كه پروردگار صداي ايمانش را ميشنود و آن را ميپذيرد!
خداوند متعال با اين وعده ميخواهد بندهي مؤمنش دغدغهاي براي پذيرفته نشدن نداشته باشد! به همين دليل در هر ركعت از نمازش به او اطمينان ميدهد كه پروردگار صداي سپاس و ستايشش را شنيده و ميپذيرد؛ پس بنده فقط بايد به يك چيز فكر كند «اخلاص در عبادتش».
ذهنت را بر اعمال و عباداتت متمركز كن، هرگونه ريا و غير خداجستني را پاك كن و نياتت را براي خدا خالص ساز، جز براي كسب رضايت خداوند عبادت و خدمت مكن؛ عبادتي كه از سر ريا بوده و هدفي غير از رضايت پروردگار داشته باشد، نه تنها سبب رحمت و مغفرت نيست، بلكه موجب عذاب و نكبت است![2]
بعد از اين كه پروردگار مژدهي شنيدن و پذيرفتن «شكر و حمد» را به بندهاش ميدهد، اين بار نوبت بنده است كه خود را نشان دهد، اين بار بنده بايد قدم جلو گذاشته و حق و وظيفهي خود را ادا كند، در اين هنگام است كه ميگويد: «ربنا و لك الحمد». «پروردگارا و سپاس و ستايش از آنِ توست».
يك نكتهي مهم و زيبا در اين جمله نهفته است و آن «خودباوري» ميباشد! خودباوري يعني باور داشتن به خود براي اين كه در كاري توانا بوده و ميتوانيم در آن موفق باشيم؛ شايد بگوييد چه ارتباطي بين خودباوري و اين جمله وجود دارد!؟ هنگامي كه در جملهي اول خداوند وعدهي شنيدن و پذيرفتن ميدهد، نمازگزار با اين باور به سخن ميآيد كه ميتواند «حمد و شكر» پروردگارش را به جا آورد، «سپاس و ستايشي» كه شنيده و پذيرفته خواهد شد! به همين دليل گويي خود را باور كرده تا پروردگارش را ندا دهد، پس با «ربنا» صدايش ميزند و سپس سپاس و ستايشش ميگويد، اين راهي است كه بنده خود را به پروردگارش نشان ميدهد، عشق خود را با «شكر و سپاس» بيان ميكند و باور دارد كه ميتواند از مقرباني باشد كه به تسبيح و تقديس پروردگارشان مشغولند![3]
آري! خود را باور كنيد كه ميتوانيد بهتر باشيد، باور كنيد كه هيچ لحظهاي براي بهتر شدن دير نيست و هر گاه شما اراده نموده و بازگرديد، خداوند ميشنود و ميپذيرد!
————————————-
منبع : مهم است بدانيم چگونه نماز بخوانيم /نویسنده : اسماعيل كسنزاني
[1] . المنجدالابجدي، ج2، ص986.
[2] . «پس واي به حال نمازگزاران! همان كساني كه نمازشان را به دست فراموشي ميسپارند. همان كساني كه ريا و خودنمايي ميكنند». ماعون/6ـ4.
[3] . «بيگمان كساني مقربان و نزديكان پروردگار تو هستند كه خويشتن را بزرگتر از آن نميدانند كه به پرستش خدا بپردازند و بلكه به تسبيح و تقديس او مشغولند و در برابر او سجده ميبرند». اعراف/206.
خوب بود.