معماری
خانه ---> زندگی نامه ---> بخشي از فعاليت هاي اخواني سيّد قطب

بخشي از فعاليت هاي اخواني سيّد قطب

بخشي از فعاليت هاي اخواني سيّد قطب


سيد قطب بيش از حدود يك سال و نيم يعني از مارس 1953م تا نوامبر1954م با اخوان همكاري نمود.


همكاري وي نيز متناسب با توانايي فكري و اندوخته هاي فرهنگيش بود، چنانكه مديريت فعاليتهاي فرهنگي اخوان در بخش گسترش دعوت، به او واگذار گرديد.


سيد در اين باره ميگويد:« اگرچه سران اخوان، اجمالاً از ورود من به جماعت، شادماني و خوشامدگويي ابراز كردند، اما حوزه فعاليت مرا امور فرهنگي بخش گسترش دعوت، درس سه شنبه ها، رياست تحريريه نشريه جماعت و نگارش مقالات ماهانه اي در باره فرهنگ اسلامي، تعيين كردند. اما در مورد برنامه ريزي هاي تشكيلاتي و امور حزبي، من همچنان از اين كارها دور ماندم».


 


مهمترين كار سيد، البته سرپرستي نشريه «الاخوان المسلمين» بود كه پيشتر در بخش اول اين كتاب در خلال بحث از فعاليتهاي مطبوعاتي سيد، از تلاشهاي وي در اين نشريه سخن گفتيم.


اين نشريه به صورت هفته نامه، هر پنجشنبه از سوي دفتر مركزي اخوان المسلمين انتشار ميافت.


سيد نخستين شماره آن در تاريخ 17 رمضان 1373ه ق برابر 20/5/1954م منتشر كرد. وي دوازده شماره از اين هفته نامه را منتشر كرد و سرانجام در تاريخ 6 ذي الحجه  1373ه ق برابر 5/8/1954م انتشار آن را متوقف ساخت.


 


علت متوقف ساختن نشريه هم، دخالت مستقيم هيات نظارت بر مطبوعات بويژه پس از شدت يافتن اختلاف ميان حكومت و اخوان بود، چنانكه هيات نظارت از انتشار بسياري از مقالات اين هفته نامه جلو گيري ميكرد.


سيد در آن نشريه هميشه چندين مقاله مينوشت و شماره اي از آن نبود كه سيد بيش از يك مقاله يا تفسير يا تحليل در آن نداشته باشد.


عناوين برخي مقالات وي در آن نشريه عبارتند از: بلكه حق را به جان باطل مي اندازيم، گرايش هاي ثابت ملتها، اين ملت مطالبه ميكند، هوشياري كه خواب به دنبال نخواهد داشت، يك قضيه و يك امت، برنامه اسلامي و تامين اجتماعي.


سيد در اثناي جلسه محاكمه اش در 22/11/1954م به صراحت در برابر «جمال سالم» اعلام كرد كه نشريه«الاخوان المسلمين» را با اختيار خود تعطيل كرد، زيرا به علت دخالتهاي هيات نظارت، آزادي نگارش و انتشار مطالب مورد نظرش از وي سلب شده بود.


از ديگر فعاليت هاي اخواني سيد ميتوان از ايراد سخنراني در مركز اصلي جماعت كه با استقبال هزاران نفر ا اعضاي اخوان روبرو شده بود، اشاره كرد. آخرين«بحث سه شنبه ها» ي سيد در اين مركز بحثي بود كه يك هفته پس از بازگشت حسن هضيبي، مرشد عام اخوان از سوريه ايراد شد.


 


از فعاليتهاي اخواني وي در خارج از مصر ميتوان به سفر وي به دمشق در تاريخ2/3/1953م به منظور شركت در همايش«پژوهشهاي اجتماعي» در آن شهر اشاره كرد كه بحثي تحت عنوان«تربيت اخلاقي به مثابه ابزاري براي عملي كردن توسعه اجتماعي» براي وي در نظر گرفته شده بود.


بعد از پايان اين همايش، سيد با رهبران اخوان در كشور سوريه ديدار كرد و  سخنراني موثري در دانشگاه دمشق ايراد كرد كه بنا به نقل همراه وي در اين سفر، استاد محمد ياسين، بحثي بسيار جالب و مفيد بود كه سيد به مدت دو ساعت در خلال آن، بي آنكه كتاب و نوشته اي در دسترس داشته باشد، به بحث در باره جنبه هاي زيبا شناختي اعجاز قرآن پرداخت.


همچنين سيد بعد از همايش_ بنا به نقل استاد يوسف العظم_ قصد داشت از اردن ديدن كند اما مقامات اين كشور، به دستور«جلوب» از ورود او جلوگيري كردند.


از ديگر فعاليتهاي اخواني سيد در خارج مصر اين بود كه جماعت وي را در براي شركت در كنفرانس اسلامي كه از سوي اخوان تشكيل، و با شركت انديشمندان و فعالان برجسته جهان اسلام در دسامبر 1953 م در بيت المقدس برگزار گرديد، به عنوان نماينده خود برگزيد.


 


در اين كنفرانس سيد با انديشمندان و فعالان جهان اسلام ديدار، و توجه آنان را به خود جلب كرد!!


استاد علي طنطاوي درباره سيد ميگويد:« به تشكيل جلسات خصوصي با برخي شركت كنندگان در كنفرانس كه مورد نظرم بودند، پرداختم. در همين راستا ديدارهايي با شهيد سعيد، سيد قطب داشتيم كه«عصام عطار» و «زهير شاويش» و گاه«اديب صالح» هم شركت ميكردند و ما چند نفر كمتر از هم جدا ميشديم. عكسهايي نيز از اين جلسات گرفته شد كه برخي از آنها منتشر شده اند».


«علال فاسي» درباره سيد قطب در اين كنفرانس ميگويد:«در كنفرانس اسلامي كه به رياست علامه مجاهد عراقي، استاد امجد زهاوي در قدس برگزار شد، دور هم جمع شديم. :«سيد قطب» را جهاد گر فروتني يافتم كه نه تنها شيفته مقام و لقب شهرت نيست بلكه وقتي برخي از دوستانش را مي ديد كه به اينگونه امور دلبستگي و اشتياق نشان مي دهند، متاسف و ناراحت مي شد. در كميته سياسي اين كنفرانس كه رياست آن برعهده من بود، ما با هم كار ميكرديم و همراه با ديگر اعضاي اين كميته بر اثر بدگويي برخي شيوخ مشهور فلسطين كه وابسته به كلوپ پاشا بودند، دچار دردسر و تنگنا شديم…».


 


كوتاهي مدت همكاري اداري سيد با اخوان


پيداست كه مدت همكاري اداري سيد با اخوان اندك بود و از ورود وي به جماعت اخوان تا گرفتار شدن اين جماعت به آن محنت دردآور طول كشيد، يعني از مارس 1953م تا نوامبر 1954م. برخي افراد كوتاهي اين مدت را ايرادي بر «جايگاه» و نقش اداري سيد، و سندي براي متهم كردن وي قلمداد ميكنند و اين مدت كوتاه فعاليت اداري را مانعي به حساب مي آورند كه سيد به واسطه آن نتوانست در ويژگي هاي فكري، تبليغي و حزبي جنبش اخوان به كند و كاو بپردازد.


حتي گهگاه از ميان خود اعضاي اخوان هم نداهايي در تاييد مطلب فوق الذكر سر داده ميشود و چنين به نظر ميرسد كه محتواي اين نداها، تخصص سيد را در رهبري تشكيلات به علت عدم تجربه كافي در فعاليت تشكيلاتي، كم سابقگي در جماعت اخوان و عدم تاثير پذيري از خط مشي و برنامه اين جماعت، رد مي كند!


 


اين افراد سيد را_ به خاطر همين كم تجربگي اداري_ فاقد صلاحيت لازم براي طرح ريزي تشكيلات مخفي اخوان در دهه شصت، و فاقد توان فكري در حد رهبري نظري و حركتي اخوان بويژه در «في ظلال» و «نشانه هاي را» به حساب مي آورند و اظهار ميدارند كه وي_ در نتيجه كم تجربگي_ روند معمول اخوان در زمينه كار و فعاليت را بارها در «في ظلال» و «نشانه هاي راه» نقض كرد!!


اينان گويي_ به طور غير مستقيم_ مردم را به كنار نهادن انديشه هاي سيد در باب دعوتگري و نحوه فعاليت و همچنين به عبور از تلقي وي از دعوت، فرهنگ دعوتگري و علايم ميسر دعوت، فرا ميخوانند!!


از جمله اين افراد ميتوان به برادر، استاد«مصطفي مشهور» _جانشين مرشد عام محمد حامد ابوالنصر_ اشاره كرد كه بارها در مصاحبه هايش با مجلات اسلامي به ويژه مجله«المجتكع» در بحث از مقوله دعوت و حركت و در پاسخ به سؤال پيرامون سيد قطب و انديشه و روش وي در دعوتگري، نه بطور صحيح بلكه به طور كنايي و تلويحي به اين مسئله اشاره كرده است.


به عنوان نمونه، ايشان در بخشي از پاسخ سؤالي كه مجله «المجتمع» پيرامون«انديشه سيد قطب و خط مشي حركت اسلامي» از وي و برخي رهبران فعاليت هاي اسلامي پرسيده بود، چنين ميگويد:«استاد سيد قطب رحمه الله، قبل از ورود به زندان، تقربا بيش از سه سال[و من ميگويم كمتر از دو سال] با اخوان، همراهي و همكاري نداشت. در زندان هم آن  همه ظلم و دشمني با اسلام، كشتار دعوتگران و شكنجه هاي غير عادي را مشاهده و لمس كرد و بيگمان اينها همه در انديشه استاد سيد و تلقي وي از روش تغيير اوضاع، ‌اثر خاص خود را برجاي نهاد…».


 


درست است كه مدت همكاري اداري سيد با اخوان، قبل از زندان اندك بود، و صحيح است كه فضاي زندان مانع ارتباط تشكيلاتي ميان سيد و شوراي رهبري تشكيلات اخوان ميشد و سيد نقش رهبر اداري و تشكيلاتي را در زندان نداشت، اما هيچكدام از اينها را نميتوان مبناي طعنه زني و ايراد گيري از سيد قطب قرار داد!!


زيرا مشهور است كه «أَنَّ الدَّعْوَةَ لِمَنْ صَدَقْ لا لِمَنْ سَبَقْ»!


 


يعني نقش و جايگاه دعوتگران ديني را صرفاً براساس پيشگامي تعيين نميكنند_ هرچند پيشگام بودن هم مطرح است_ بلكه بايد صداقت ايماني و عملي را هم بر سبقت زماني افزود و جايز نيست كه به بهانه تاخير زماني، از رسيدن فرد صادق به مراكز اصلي و بالاترين مقام جلو گيري كرد!


و شهادت ميدهيم كه سيد در پيوستن به صفوف جماعت اخوان، چه به لحاظ گفتاري، چه ايماني، چه عملي، چه جهادي، چه دعوتگري و چه تشكيلاتي واقعاً صادق بود!


 


از طرف ديگر، سيد كه به عنوان يك ماده «خام» ساده و شكل پذير وارد اخوان نشده بود تا اين جماعت وي را از مرحله مبادي تحت پرورش و توجيه قرار دهد و كار او را از نقطه صفر شروع كند، آنگونه كه با بعضي از جديد الورود ها رفتار ميشود! سيد زماني به اخوان پيوست كه نقش برجسته خود را در جهان فكر و حركت جهاد به اثبات رسانده بود. در حالي وارد اين جماعت شد كه انديشمندي دين باور، داراي چندين كتاب اسلامي و كوله باري از تجربه دعوتگري و فعاليت اجتماعي بود و خود براي نحوه فعاليت و دعوت، برنامه اي روشن و صحيح داشت!


 


بعد از اين جريان محنت هم صداقت ايماني، تبليغي و تشكيلاتي خود را عملاً نشان داد، چنانكه همچون شير مردان موضعگيري كرد، وفادار ماند و صداقت ورزيد، آن هم درحاليكه بسياري از كساني كه از وي سابقه تشكيلاتي بيشتري داشتند از قطار دعوت پياده شدند!!


پس نميتوان كم سابقگي وي در تشكيلات اخوان در دوران قبل از زندان را، ايراد و نقطه ضعف و طعني عليه وي قلمداد نمود، و نبايد فراموش كرد كه«أَنَّ الدَّعْوَةَ لِمَنْ صَدَقْ لا لِمَنْ سَبَقْ»!


———————————————–


منبع : از ولادت تا شهادت


مولف : عبدالفتاح خالد


مترجم : جلیل بهرامی نیا


انتشارات : نشر احسان

یک نظر:

  1. وب سایت قطب

    سلام

    وب سایت قطب راه اندازی شد

    امکانش بود لینک کنید لطفا

    http://www.ghotb.net

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پاسخ دادن معادله امنیتی الزامی است . *

تلگرام نوگرا »»» مطالب سایت + عکس + کلیپ + نوشته های کوتاه متنوع + با ما همراه باشید . eslahe@

قالب وردپرس