معماری
خانه ---> رمضان ---> روزه داران واقعی و ویژگی های ایشان
روزه

روزه داران واقعی و ویژگی های ایشان

روزه داران واقعی و ویژگی های ایشان

 نوشته: شيخ أحمد حسنين / ترجمه: عبدالخالق احسان

روزه داران واقعی پاداش فراوان و عظیمی دارند “إلا الصوم فإنه لي وأنا أجزي به” «هر عمل فرزند آدم براي اوست، غير از روزه که براي من است و من پاداش آن را مي دهم». روزه رمضان یکی از ارکان و بناهای اسلام است و روزه داری مزد وافری دارد “من صام رمضان إيماناً واحتسابا غفر له ما تقدم من ذنبه” «کسي که رمضان را از روي ايمان و اخلاص روزه گيرد، گناه گذشته اش آمرزيده مي شود».  روزه داران، آنانی اند که  از دروازه ریان وارد بهشت می شوند؛ چنانچه رسول الله صلى الله عليه وسلم فرمودند: « إِنَّ فِي الجَنَّة باباً يُقَالُ لَه: الرَّيَّان، يدْخُلُ مِنْهُ الصَّائمونَ يومَ القِيامة، لا يدخلُ مِنْه أَحدٌ غَيرهُم، يقالُ: أَينَ الصَّائمُون؟ فَيقومونَ لا يدخلُ مِنهُ أَحَدٌ غيرهم، فإِذا دَخَلوا أُغلِقَ فَلَم يدخلْ مِنْهُ أَحَدٌ» متفقٌ عليه. هر آينه در بهشت دري است که به آن ريان گفته مي شود و روزه داران در روز قيامت از آن داخل مي گردند که هيچکس غير از ايشان از آن داخل نمي گردد. گفته مي شود: روزه داران کجايند! پس ايستاده مي شوند و از آن دروازه کسي غير از ايشان داخل نمي گردد و چون داخل شوند بسته مي شود و هيچکس از آن وارد نمي شود.

این پاداش بزرگ، ثمره عملی بزرگی است که تنها به خودداری شخص از خورد و نوش و… به دست نمی آید، پیامبر صلی الله علیه وسلم این حقیقت را این گونه بیان نمودند: « مَنْ لَمْ يَدعْ قَوْلَ الزُّورِ والعمَلَ بِهِ فلَيْسَ للَّهِ حَاجةٌ في أَنْ يَدَعَ طَعامَهُ وشَرَابهُ » رواه البخاري. کسي که سخن دروغ و عمل به آن را ترک نکند، پس خداوند تعالي نيازمند آن نيست که خوردني و آشاميدني خود را ترک کند. درین حدیث به دو امر مهم اشاره شده است: 1- زشتی این اعمال در  حالت روزه داری بیشتر است. 2- باید روزه را ازین اعمال سالم نگهداشت؛ چون سالم ماندن روزه ازین اعمال نشانه کمال آن می باشد.

حضرت جابر رضی الله عنه می فرماید: وقتی که روزه گرفتی، باید گوش و چشم و زبانت نیز روزه داشته باشند، از امور حرام دوری گزین، همسایه آزاری مکن، در حال روزه داری با وقار و سنگینی و متانت باش و روز روزه داری را مثل روز های دیگرت مگردان.

عبادتی با این قدر و منزلت در اسلام و این همه اجر و پاداش، روزه دار را وادار می سازد که احکام روزه را بشناسد و احوال و صفات روزه داران واقعی را بداند تا نفس و شیطان او را فریب ندهند که با جلوگیری از خورد و نوش و لذت جنسی، گمان کند که روزه دار واقعی می باشد، در حالی که روزه اش را با دروغ، خیانت، غیبت،‌ سخن چینی و… باطل ساخته است.

مجموعه از ویژگی ها و صفاتی که نشانه روزه داران واقعی اند را خدمت روزه دارانی که می خواهند از دروازه ریان وارد بهشت شوند، تقدیم می کنم:

اول – روزه دار پرهیزگار:‌

الله متعال می فرماید:‌ (يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِن قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ) اي كساني كه ايمان آورده ايد! بر شما روزه واجب شده است، همان گونه كه بر كساني كه پيش از شما بوده اند واجب بوده است، تا باشد كه پرهيزگار شويد. روزه دار پرهیزگار، از تقوا در روزه اش بهره می گیرد و کسی که از تقوا بهره مند نشود، بداند که روزه واقعی را درک نکرده و آن همه اجر و مزد  را نصیب نمی شود.
روزی عبدالله بن مسعود برای برادرزاده اش گفت:‌ برادرزاده ام می بینی این مردم چقدر زیاد اند! گفت:‌ بله چنین است، ابن مسعود گفت:‌ این زیادت افراد هیچ خیری را به دنبال ندارد؛ مگر کسانی که اهل توبه و تقوا باشند.
ابو یزید بسطامی می گوید: پرهیزگار کسی است که آنگاه سخن گوید، فقط برای الله باشد و آنگاه که کاری انجام دهد، فقط بخاطر الله متعال انجام می دهد.
حضرت عمر بن خطاب رضی الله عنه از ابی بن کعب در مورد تقوا سؤال نمود، ابی بن کعب گفت:‌ آیا به راهی که خار داشته باشد رفتی؟ گفت:‌ بله. گفت: چگونه آن راه را طی می کردی؟ گفت:‌ احتیاط می کردم و قدم هایم را سنجیده می گذاشتم. ابی گفت:‌ اینست تقوا.
روزه دار متقی، از انجام گناه می هراسد و در تمام امورش از خداوند و عذاب آخرت بیمناک است و به رحمت پروردگارش آرزومند می باشد؛ لذا این روزه دار به اصلاح قلبش مشغول می باشد؛ چون قلب مورد توجه پروردگار می باشد و مراقبت الله متعال را مدنظر دارد نه آگهی مردم  را از اعمالش، بر ستایش و خشنودی پروردگارش دل بسته نه به توصیف و خوشنودی مردم. پروردگارا! ما را از جمله پرهیزگاران قرار بده!

دوم – روزه دار قرآنی:‌

رمضان ماه قرآن است، جبرئیل علیه السلام در شب های رمضان، قرآن را همراه پیامبر صلی الله علیه وسلم مدارسه می کردند. روزه دار واقعی به تلاوت کلمات قرآن اکتفاء نمی کند؛ بلکه الفاظ قرآن را تلاوت نموده و مفاهیم آن را می داند و به دستوارات آن عمل نموده و به اخلاقش خویشتن را می آراید.
قدر و منزلت ماه رمضان در گرو نزول قرآن درین ماه می باشد، الله متعال می فرماید: (شَهْرُ رَمَضَانَ الَّذِيَ أُنزِلَ فِيهِ الْقُرْآنُ هُدًى لِّلنَّاسِ وَبَيِّنَاتٍ مِّنَ الْهُدَى وَالْفُرْقَانِ) (البقرة:185) ماه رمضان است كه قرآن در آن فرو فرستاده شده است تا مردم را راهنمائي كند و نشانه ها و آيات روشني از ارشاد ( به حق و حقيقت ) باشد و ( ميان حق و باطل در همه ادوار ) جدائي افكند.  (إِنَّا أَنزَلْنَاهُ فِي لَيْلَةٍ مُّبَارَكَةٍ) (الدخان: 3) ما قرآن را در شب پرخير و بركتي فرو فرستاده ايم. الله متعال عبادت شب نزول قرآن را بهتر از هزار ماه تعیین کرده است و از همین جاست که روزه دار واقعی در ماه مبارک رمضان برنامه های خاصی را برای تلاوت، حفظ، تدبر و دعوت به سوی قرآن مد نظر قرار می دهد. پروردگارا! ما را از اهل قرآن قرار بده!

سوم – روزه دار صبور و بردبار:

روزه دار صبور بخاطر نفس خودش خشمگین نمی شود، به دیگران ستم نکرده و به مال و نفس و آبروی شان تجاوز  نمی کند. رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: (إِذا كَانَ يَوْمُ صَوْمِ أَحدِكُم، فَلا يَرْفُثْ وَلا يَصْخَب،فَإِنْ سَابَّهُ أَحَد، أَوْ قاتَلَه، فَلْيَقُل: إِنِّي صائمٌ» متفقٌ عليه.) هرگاه روز روزهء يکي از شما باشد، پس دشنام نداده و صدا بلند نکند. و اگر کسي او را دشنام داد، يا با او جنگ نمود، بايد بگويد: من روزه دارم.
روزه دار واقعی چگونه صبور نباشد؛ در حالی که الله متعال در ماه صبر، تمام وسایل نزول رحمت را برایش مهیا ساخته است، شیاطین به زنجیر شده، دروازه های رحمت باز شده و دروازده های جهنم مسدود می باشد، به واسطه روزه شهوت نفس می شکند. آیا با وجود همه این ها، صبر در رمضان افزایش نمی یابد؟ پروردگارا! نعمت صبر نصیب مان کن و از جمله بندگان صابرت قرار بده.
چهارم –  روزه دار سپاسگزار:‌

الله متعال می فرماید: ( وَلِتُكَبِّرُواْ اللّهَ عَلَى مَا هَدَاكُمْ وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ 185) (البقرة) خدا را بر اين كه شما را ( به احكام دين كه سعادتتان در آن است ) هدايت كرده است ، بزرگ داريد و تا اين كه ( از همه نعمتهاي او ) سپاسگزاري كنيد. روزه دار واقعی الله متعال را در سخنان ، اعمال، ذکر، دعا، برنامه زندگی، مبارزه با نفسش  بزرگ می داند، خداوند از متاع دنیا و زرق و برق آن، از زن و فرزند و از منصب ها و مقام ها بزرگتر است. الله أكبر الله أكبر ولله الحمد

شکر و سپاسگزای بر پنج قاعده استوار است:

  1. فروتنی و خضوع شاکر برای مشکور و نسبت دادن نعمت ها به مولای حقیقی با اعتراف عاجزی در مقابلش.
  2. دوستی و یاد منعم؛ چون یاد نعمت محبت را افزایش می دهد.
  3. اعتراف به نعمت ها و شناخت و قبول شان.
  4. ستایش منعم و توصیف آن به سخاوت، کرم، نیکوکاری، احسان و بخشندگی فراوان.
  5. نعمت را طوری استفاده نکند که منعم خوش نداشته باشد.

آیا برای برخی روزه داران مناسب است که خشمگین شده و از رزق و روزی خویش ناراضی بوده و نزد مردم لب به شکایت بکشایند.

پنجم – روزه دار واقعی شب را به قیام سپری می کند:‌

روزه دار واقعی پای تلویزیون نمی نشیند تا چیزهای را مشاهده کند که حرام اند، او شب را به شب نشینی و مجالس بیهوده، سرگرمی، غیبت و سخن چینی سپری نمی کند تا روزه روزش با این معاصی فاسد گردد. رسول الله صلى الله عليه وسلم فرموند:‌ من قام رمضان إيمانًا واحتسابا غفر له ما تقدم من ذنبه” “هرکس از روي ايمان و اخلاص و انتظار پاداش از خدا، در رمضان به عبادت بايستد، گناهان گذشته ي او برايش بخشيده ميشود” وفي الصحيحين عن النبي صلى الله عليه وسلم “إنه قام حتى تورمت قدماه، فقيل “هل تفعل هذا وقد غفر الله ما تقدم من ذنبك وما تأخر؟” فقال: “أفلا أكون عبدًا شكورًا . در صحیح بخاری و مسلم روایت است که پيامبرصلی الله علیه وسلم شب را به عبادت ميايستاد تا اندازه اي که پاهايش ورم می کرد ، گفته شد: اي رسول خدا! چرا چنين کاري ميکني در صورتي که خداوند، گناهان قبلي و بعدي تو را بخشيده است؟ پيامبرصلی الله علیه وسلم فرمودند: “آيا نبايد بنده اي شکرگذار باشم؟”.

ششم – روزه دار واقعی سخاوتمند است:‌

حضرت عبدالله بن عباس روایت نموده که رسول الله صلی الله علیه وسلم، سخاوتمندترین مردم بودند و بیشترین سخاوت شان در رمضان تبلور میافت.
روزه دار واقعی به همرای اعضای خانواده، خویشاوندان، اقارب و همسایگان سخاوت دارد؛ روزه دار در بذل علم و مال و جانش بخاطر رضای الله متعال، گسترش دین، نفع رسانی به دیگران از طریق طعام دادن گرسنه و اندرز دادن نادان و برآوردن نیاز، نیازمندان؛ سخاوتمند می باشد.

هفتم –  روزه دار واقعی اراده قوی دارد:‌

روزه بزرگترین مربی اراده و نابود کننده کشش های نفسانی است؛ لذا روزه دار آزاد است و مطابق باورش کارهای نیکو را انجام می دهد و برده شهوات، اسیر خواهشات نبوده و در مقابل طاغوت و فتنه ها سستی به خود راه نمی دهد.

استاد رافعی می فرماید:‌ یکی از حکمت های بزرگ روزه، تربیه اراده و تقویت آن بر اساس این اسلوب عملی می باشد که روزه دار به اختیار خود از شهوات و لذت های حیوانی مصرانه امتناع می ورزد و با عزم، صبر و تلاش می کوشد که نفسش را به سوی کسب بهترین ها سوق دهد تا خوبی ها در وجودش نهادینه شده و قابل تغییر و تحول و تبدیلی نبوده و از غرایز نا میمون نفسانی خویشتن را محفوظ بدارد.

هشتم- روزه دار واقعی، وقتش را غنیمت می شمارد:‌

وقت نعمتی گران بهاست که انسان در روز قیامت در موردش بازخواست می شود؛ لذا مسلمان در غنیمت شمردن آن حریص می باشد، عبدالله بن مسعود رضی الله عنه می فرماید: (: بر هیچ چیز پشیمان نشدم مانند پشیمانی‌ام از یک روز از عمرم که می‌گذرد و علمم در آن روز بیشتر از روز پیش نبوده است. حسن بصری رحمه الله فرمود: ای آدمی‌زاد، تو همین چند روز هستی. یعنی عُمر تو از همین چند روز تشکیل یافته، هر روزی که می‌گذرد قسمتی از عُمر تو می‌گذرد. و نیز فرمود: من مردمی را دیدم که حرص ایشان بر اوقات‌شان بیش از حرص شما بر زر و سیم‌تان بود. یعنی ایشان هیچ‌گاه عمر را هم‌قیمت درهم و دینار نمی‌دانستند. عُمر نزد ایشان قابل مقایسه با زر و سیم نبود.
وقتی که مسلمان این گونه بر وقتش حریص می باشد؛ پس با استفاده و غنیمت شمردن اوقات دارای فضایل می شمار چگونه باید باشد، وقت نزول رحمت، چند برابر شدن نیکی ها، باز شدن دروازه های بهشت و بسته شدن دروازده های دوزخ، وقتی که عبادت یک شب آن از هزار ماه بیشتر است.
دقیقه های رمضان حتی ثانیه های آن ارزشمند است و عاقل کسی است که این ثانیه ها را غنیمت می شمارد. آن چه در رمضان می توانیم استفاده کنیم، امور ذیل است: تلاوت و مدارسه قرآن، صله رحم، بر آوردن نیازهای نیازمندان، قیام اللیل و تمام انواع نیکی ها؛ اما کسی که در رمضان کار خیری را نمیابد و تمام وقت گران بهای رمضان را به خواب، سرگرمی و تماشای تلویزیون سپری می کند، از فرصت رمضان و خوبی های آن محروم گردیده است.

نهم – روزه دار واقعی فعال و تلاشگر است:‌

روزه ، مؤمن را به عمل فعالانه وادار می کند و او را به جهاد و تلاش تشویق می نماید. تاریخ اسلام شاهد وقوع بسا از فتوحات در ماه مبارک رمضان است؛ از جمله: غزوه بدر، فتح مکه، فتح جزیره رودس و فتح اندلس. روزه نشاط و حرکت و سرزندگی مسلمان را افزایش می دهد؛ اما کسانی که به بهانه ساختن رمضان تنبلی می کنند، روح و حقیقت روزه را درک نکرده اند.

دهم – روزه دار واقعی قلب نرم دارد:

روزه دار به فقراء مهربان بوده و با حسن خلق و برخورد نیک تعامل می کند؛ علامه قسطلانی در ذیل دستاوردهای روزه می فرماید: رقت قلب و سرازیر شدن اشک می باشد؛ لذا این از اسباب سعادت شمرده می شود؛ چون پر خوری نور عرفان را خاموش کرده و سنگدلی را به ارمغان می آورد.
او چگونه مهربان و خوش برخورد و نرم دل نباشد؛ در حالی که روز را روزه دارد و در سایه سار تلاوت و حفظ قرآن کریم زیست می کند و شب به قیام متواضعانه و خاشعانه در مقابل آفریدگارش می پردازد.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پاسخ دادن معادله امنیتی الزامی است . *

تلگرام نوگرا »»» مطالب سایت + عکس + کلیپ + نوشته های کوتاه متنوع + با ما همراه باشید . eslahe@

قالب وردپرس