معماری
خانه ---> عقیده ---> مسلمان بودن در عقیده يعني چه ؟ 19 نكته اساسي

مسلمان بودن در عقیده يعني چه ؟ 19 نكته اساسي

مسلمان بودن در عقیده يعني چه ؟

نويسنده:استاد فتحی یکن / مترجم:عبدالعزیز سلیمی

شرط نخست در گرویدن و وابستگی به دین اسلام برخوردار بودن از «عقیده» صحیح و «جهان بینی» سالم است. عقیده ای سازگار و هماهنگ با کتاب خدا و سنت رسول او و باورمند گردیدن به باورهای مسلمانان صدر اسلام و گذشتگان صالح و رهبران دینی که تردیدی در تقوی و نیک مردی و نیکوکاریشان وجود ندارد.

 

مسلمان بودن در عقیده، لازمه اش ایمان به موارد زیر است:

1- ایمان و یقین داشته باشید که پدید آورنده ی همه پدیده های نظام خلقت خداوندی است برخوردار از صفات حکمت، قدرت، علم و نظارت و کنترل به داین دلایل که در همه ی اجزاء نظام کائنات هماهنگی، هدفداری، صحت عمل و نیازمندی مخلوقات به همدیگر حکمفرماست، واقعیات و حقایقی که بدون نظارت و تدبیر پدید آورنده ای دانا و توانا، بقاء و ادامه ی حیات آن ها محال و غیر ممکن خواهد بود.

(‏ لَوْ كَانَ فِيهِمَا آلِهَةٌ إِلَّا اللَّهُ لَفَسَدَتَا فَسُبْحَانَ اللَّهِ رَبِّ الْعَرْشِ عَمَّا يَصِفُونَ ‏)  الانبیاء: 22

«‏ اگر در آسمانها و زمين ، غير از يزدان ، معبودها و خداياني مي‌بودند و ( امور جهان را مي‌چرخاندند ) قطعاً آسمانها و زمين تباه مي‌گرديد ( و نظام گيتي به هم مي‌خورد . چرا كه بودن دو شاه در كشوري و دو رئيس در اداره‌اي ، نظم و ترتيب را به هم مي‌زند ) . لذا يزدان صاحب سلطنت جهان ، بسي برتر از آن چيزهائي است كه ايشان ( بدو نسبت مي‌دهند و ) بر زبان مي‌رانند . ‏»

2- ایمان و اطمینان داشته باشید که خالق مخلوقات هیچگاه چیزی را بدون هدف به وجود نیاورده، بدین سبب که او دارای صفات کمال است و محال است بیهوده عمل بیگانه با هدفی را انجام دهد و معتقد باشد که معرفت دقیق و درست و هدف از بوجود آوردن مخلوقات خداوند تنها از طریق «وحی» و از زبان فرستاده ی او ممکن خواهد بود.

(‏ أَفَحَسِبْتُمْ أَنَّمَا خَلَقْنَاكُمْ عَبَثاً وَأَنَّكُمْ إِلَيْنَا لَا تُرْجَعُونَ ‏‏ فَتَعَالَى اللَّهُ الْمَلِكُ الْحَقُّ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ رَبُّ الْعَرْشِ الْكَرِيمِ ‏)   المؤمنون: 116- 115

«‏ آيا گمان برده‌ايد كه ما شما را بيهوده آفريده‌ايم و ( حكمت و فلسفه‌اي در آفرينش شما نيست ، اين است كه به فساد پرداخته‌ايد ؟ و چنين انگاشته‌ايد كه ) به سوي ما ( براي حساب و كتاب ) برگردانده نمي‌شويد . ‏‏ خداوندي كه فرمانرواي راستين است و هيچ معبودي جز او نيست و صاحب عرش عظيم است ( برتر از آن است كه جهان هستي را بيهوده و بي‌هدف آفريده باشد ) . ‏»

3- باور داشته باشد که خداوند حکیم در راستای شناساندن خود به مردم و آگاه نمودنشان از سرچشمه خلقت و هدف از آفرینش آن ها پیامبرانی را به همراه پیامهای فرستاده است و آخرین آن ها حضرت محمد بن عبدالله (ص) می باشد و دعوت و رسالت او به وسیله معجزه جاویدان «قرآن» اثبات و تقویت گردیده است.

(‏ وَلَقَدْ بَعَثْنَا فِي كُلِّ أُمَّةٍ رَّسُولاً أَنِ اعْبُدُواْ اللّهَ وَاجْتَنِبُواْ الطَّاغُوتَ فَمِنْهُم مَّنْ هَدَى اللّهُ وَمِنْهُم مَّنْ حَقَّتْ عَلَيْهِ الضَّلالَةُ فَسِيرُواْ فِي الأَرْضِ فَانظُرُواْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُكَذِّبِينَ ‏)  النحل: 36

«‏ ما به ميان هر ملّتي پيغمبري را فرستاده‌ايم ( و محتواي دعوت همه پيغمبران اين بوده است ) كه خدا را بپرستيد و از طاغوت ( شيطان ، بتان ، ستمگران ، و غيره ) دوري كنيد .  ( پيغمبران دعوت به توحيد كردند و مردمان را به راه حق فرا خواندند ) . خداوند گروهي از مردمان را ( كه بر اثر كردار نيك ، شايسته مرحمت خدا شدند ، به راه راست ) هدايت داد ، و گروهي از ايشان ( بر اثر كردار ناشايست ) گمراهي بر آنان واجب گرديد ( و سرگشتگي به دامانشان چسبيد ) پس ( اگر در اين باره در شكّ و ترديديد ، برويد ) در زمين گردش كنيد و ( آثار گذشتگان را بر صفحه روزگار ) بنگريد و ببينيد كه سرانجام كار كساني ( كه آيات خدا را ) تكذيب كرده‌اند به كجا كشيده است ( و بر سر اقوامي چون عاد و ثمود و لوط چه آمده است ) . ‏»

4- به اینکه هدف از آفرینش انسان، شناخت خدا و عبادت و اطاعت اوست مؤمن گردد. در این مورد خداوند می فرماید: « جن (موجودات غیبی) و انسان را جز به خاطر عبادت و فرمانبرداری نیافریده ام روزی خوراک را از آن ها درخواست نمی کنم، او بسیار روزی بخش و توانمند است.»

5- یقین داشته باشد که: پاداش مؤمن فرمانبردار بهشت و مجازات کافر حق ناپذیر نافرمان آتش سوزان جهنم است.

«گروهي در بهشت بسر مي‌برند و دسته‌اي در آتش دوزخ .»  شوری: 7

6- در این رابطه که انسان بر اساس خواسته و انتخاب خویش است که به دنبال کسب خیر و شرّ می رود باور کند. اما تا توفیق و یاری خدا نباشد کار خیری صورت نخواهد گرفت و هر چند برخلاف اراده ی او کار شر و نامطلوبی هم روی نخواهد داد، اما به وجود آمدنش را نمی پسندد.

«‏ و سوگند به نفس آدمي ، و به آن كه او را ساخته و پرداخته كرده است ( و قواي روحي وي را تعديل ، و دستگاههاي جسمي او را تنظيم نموده است ) ! ‏‏ سپس بدو گناه و تقوا را الهام كرده است ( و چاه و راه و حسن و قبح را توسّط عقل و وحي به او نشان داده است ) . ‏‏ ( قسم به همه اينها ! ) كسي رستگار و كامياب مي‌گردد كه نفس خويشتن را ( با انجام طاعات و عبادات ، و ترك معاصي و منهيّات ) پاكيزه دارد و بپيرايد ( و آن را با هويدا ساختن هويّت انساني رشد دهد و بالا برد ) . ‏‏ و كسي نااميد و ناكام مي‌گردد كه نفس خويشتن ( و فضائل و مزاياي انسانيّت خود را در ميان كفر و شرك و معصيت ) پنهان بدارد و بپوشاند ، و ( به معاصي ) بيالايد . ‏» الشمس: 10- 7

7- مؤمن و مطمئن باشد به اینکه امر و نهی و قانونگذاری صرفاً حق خداست، و از آن نباید سرپیچی نمود و اهل علم و تخصص با دارا بودن شرایط «اجتهاد» در محدوده ی شریعت و قوانین کلی اسلام اجازه دارند به بیان احکام و مقرّرات دینی بپردازند.

«‏ در هر چيزي كه اختلاف داشته باشيد ، داوري آن به خدا واگذار مي‌گردد ( و كتاب قرآن قانون دادگاه يزدان است و در پرتو آن كشمكشها بايد فيصله پيدا كند ) . چنين داوري خدا است كه پروردگار من است و من بدو پشت مي‌بندم ،  ( و براي قضاوت در منازعات ، و رفع اختلافات ، و حل مشكلات ) به ( كتاب ) او مراجعه مي‌كنم . ‏» الشوری: 10

8- لازم است به وسیله نام­ها و صفت­های شایسته و زیبنده خدا را بشناسد از حضرت ابوهریره نقل گردیده که رسول خدا (ص) فرموده است: «خدا دارای نود و نه اسم و صفت می باشد. هر کس آن ها را بفهمد و از بر نماید و بر اساس و مقتضای آن ها زمینه عبودیت خود و دیگران را فراهم کند وارد بهشت خواهد گردید.»

9- در مورد پدیده ها و مخلوقات خدا به تفکر و اندیشه بپردازد و هیچگاه به فکر اندیشیدن راجع به ذات و ماهیت خدا نیفتد و به فرموده ی رسول خدا (ص) احترام بگذارد که «مخلوقات خدا را وسیله ی تفکر قرار دهید، نه ذات او را، بدین سبب که به شما وسیله این کار را نداده اند.»

10- راجع به صفات خدا که لازمه ی کمال «الوهیت» و فرمانروایی اوست اشارات زیادی در آیات قرآن وجود دارد. برای مثال آیاتی به «وجود» و «بقاء» و «ازلی» همسان نبودنش با مخلوقات و تحولات، بی نیازیش به زن و فرزند و پدر و بی مثال و مانند بودن و عدم احتیاجش به مخلوقات و نیاز شدید همه مخلوقات به او، وحدانیت و تنها بودنش در ذات و صفات و اعمال و تصرفات، دارا بودن عظمت بی حد و قدرت بی پایان، گستردگی بی حد و حصر دانستنی­هایش، تسلط تام و تمام بر همه امور، برخورداری از اراده ی استوار و نفوذ و سلطه بر همه ی اراده ها و تصمیم ها و دارا بودن حیات حقیقی و کامل اشاره و تصریح دارند.

همچنین در برخی دیگر از آیات قرآن بیان گردیده که خداوند دارای ویژگی ها و صفاتی است که درک حقیقت آن ها برای انسان ممکن نخواهد بود.

به دور از هر گونه عیب و نقصی است، توان ستایش روای او را در خود نمی بینیم. او همان است که خود آن را شناسانده است.

11- به خاطر پرهیز از «تأویل» و «توجیه» و «تعطیل» و نامفهوم نگریستن به اسماء و صفات خدا و آیات قرآن، پیروی از اعتقادات گذشتگان صالح و صمیمی را بهتر و برتر می دانیم و آنچه را که درک نمی کنیم به خدا – و گذشت زمان و پیشرفت و تکامل همه جانبه انسان – محول نماییم و تأویلاتی را که پس از «گذشتگان پاک و صادق» در میان مسلمانان رواج پیدا کرد نباید وسیله حکم کفر و خروج از دین قرار داد و نبایستی آن اختلاف آراء و نظرات – چه در گذشته و چه در این شرایط – سبب درگیری و دشمنی قرار گیرند.

12- تنها خدا را شایسته اطاعت و فرمانبرداری بداند و در این زمینه کسی و چیزی را با خدا «شریک» نکند، این مسئله ی بسیار مهمی است که در طول تاریخ بشریت خداوند پیامبران را برای تحقق آن و دوری از اطاعت و فرمانبرداری و تسلیم در مقابل طاغوت­ها «سرکشان و ظالمان» فرستاده است.

«‏ ما به ميان هر ملّتي پيغمبري را فرستاده‌ايم ( و محتواي دعوت همه پيغمبران اين بوده است ) كه خدا را بپرستيد و از طاغوت ( شيطان ، بتان ، ستمگران ، و غيره ) دوري كنيد .  ( پيغمبران دعوت به توحيد كردند و مردمان را به راه حق فرا خواندند ) . خداوند گروهي از مردمان را ( كه بر اثر كردار نيك ، شايسته مرحمت خدا شدند ، به راه راست ) هدايت داد ، و گروهي از ايشان ( بر اثر كردار ناشايست ) گمراهي بر آنان واجب گرديد ( و سرگشتگي به دامانشان چسبيد ) پس ( اگر در اين باره در شكّ و ترديديد ، برويد ) در زمين گردش كنيد و ( آثار گذشتگان را بر صفحه روزگار ) بنگريد و ببينيد كه سرانجام كار كساني ( كه آيات خدا را ) تكذيب كرده‌اند به كجا كشيده است ( و بر سر اقوامي چون عاد و ثمود و لوط چه آمده است ) . ‏»  النحل: 36

13- به غیر از خدا از کس و چیز دیگری هراس به خود راه ندهد و حساب نبرد و ترس از خدا زمینه ساز پرهیز او از ارتکاب گناه و کسب رضایت خدا شود.

«‏ و هركس از خدا و پيغمبرش پيروي كند و از خدا بترسد و از ( مخالفت فرمان ) او بپرهيزد ، اين چنين كساني ( به رضايت و محبّت خدا و نعيم بهشت و خير مطلق دست يافتگان و ) به مقصود خود رسيدگانند.‏»  نور: 52

«‏ كساني كه در نهان ، از پروردگار خود مي‌ترسند ، آمرزش و پاداش بزرگ و فراواني دارند.»  الملک:12

14- بر دوام در یاد خدا و ذکر او به سر برد، سکوتش را به اندیشیدن و گفتارش را در جهت یاد خدا جهت دار نماید. زیرا ذکر خدا، مؤثرترین داروی معنوی و روحی برای انسان و کاری ترین سلاح در مقابله با ناهمواری ها و ناملایمات عمر و مشکلات زندگی است. بدون تردید «ذکر خدا» پدیده ای است که بشریت به خصوص در این مقطع از تاریخ صد در صد به آن احتیاج دارد. خداوند در کتاب بری از شک خود «قرآن» می فرماید: «‏ آن كساني كه ايمان مي‌آورند و دلهايشان با ياد خدا سكون و آرامش پيدا مي‌كند . هان ! دلها با ياد خدا آرام مي‌گيرند ( و از تذكّر عظمت و قدرت خدا و انجام عبادت و كسب رضاي يزدان اطمينان پيدا مي‌كنند ) . ‏»  الرعد: 28

«‏ هر كس از ياد خدا غافل و روگردان شود ، اهريمني را مأمور او مي‌سازيم ، و چنين اهريمني همواره همدم وي مي‌گردد ( و گمراه و سرگشته‌اش مي‌سازد ) . ‏»  الزخرف: 36

یکی از دانشمندان به نام دکتر «بریل» به این موضوع معترف است که انسان پای بند به راهنمایی های دین هیچگاه دچار بیماری های روانی و بحران­های روحی نمی­شود.

«دیل کارنگی» هم معتقد است دانشمندان روانشناس و همچنین پزشکان به این حقیقت پی برده اند که داروی «ایمان» و «عبادت» و پیروی از دستورات دین، مانع از مبتلا شدن انسان به بیماری اضطراب روحی، ناراحتی های عصبی می شود و شخص مؤمن را در مقابل آن گونه بیماری ها بیمه می کند.

15- آن چنان خدا را دوست داشته باشد که قلب و روانش مجذوب و متمایل به او گردد، به صورتی که او را بیش از پیش نیکی و فداکاری و جهاد و تلاش در راستای رضایت او وادار نماید و التزامش را به فرمانبرداری خداوند تقویت کند و مظاهر فریبنده دنیا و محبت خویشان و دوستان مانع ادامه ی حرکت در مسیر معبود حق نشود. در این رابطه خداوند می فرماید:

«‏ بگو : اگر پدران و فرزندان و برادران و همسران و قوم و قبيله شما ، و اموالي كه فراچنگش آورده‌ايد ، و بازرگاني و تجارتي كه از بي‌بازاري و بي‌رونقي آن مي‌ترسيد ، و منازلي كه مورد علاقه شما است ، اينها در نظرتان از خدا و پيغمبرش و جهاد در راه او محبوبتر باشد ، در انتظار باشيد كه خداوند كار خود را مي‌كند ( و عذاب خويش را فرو مي‌فرستد ) . خداوند كسان نافرمانبردار را ( به راه سعادت ) هدايت نمي‌نمايد . ‏»  التوبه: 24

و از تلاش برای به دست آوردن «ایمان» آرامش و آسایش بخش و چشیدن شهد شیرین آن به هیچ وجه کوتاهی ننماید. ایمان مورد اشاره ی فرموده رسول خدا (ص) که «کسی طعم شیرین ایمان را خواهد چشید که سه چیز را در خود سراغ داشته باشد:

اول: خدا و رسول او را از همه چیز و همه کس بیشتر دوست داشته باشد.

دوم: هر گونه دوستی و محبت او صرفاً به خاطر رضای خدا باشد.

سوم: آن چنانکه از افتادن و سوختن در آتش وحشت و گریز دارد از کفر و بی دینی و نافرمانی خدا وحشت داشته و خود را دور بدارد.»

16- همه ی امور و اوضاع خود را به دست خدا – و برنامه ی زندگی مورد پسند او – بسپارد و مطمئن باشد که نتیجه ی چنین باور و چنین کاری قوت قلب و نیروی اراده ی ارزشمندی خواهد بود در مقابله با همه مشکلات زندگی و آسان گردیدن ادای مسئولیات فردی و اجتماعی. در این مورد خداوند حکیم می فرماید:

«کسی که به خدا توکل کند، همین او را بس است.»

رسول گرامی اسلام در یکی از زیباترین سخنانش می فرمایند: «خدا را مدام مراقب خود بدان تا او هم از تو مراقبت نماید، از ادای فرامین او پاسداری کن، تا او هم تو را مصون بدارد، همیشه خدا را به یاد داشته باش تا دست نیرومند و با محبت او را بر سر خویش احساس نمایی، اگر درخواستی داری تنها از او بخواه و چنانچه به کمک و یاری محتاج بودی تنها از او درخواست کن. این را خوب به خاطر داشته باش و بدان که اگر همه انسان ها با تو دشمن شوند و دست در دست هم بگذارند تا ضرری را متوجه تو بنمایند، موفق نخواهند شد و تنها چیزی روی خواهد داد که تقدیر و اراده ی خدا آن را تعیین کرده و خواسته باشد و چنانچه همه انسان ها با تو دوست و رفیق شوند و تصمیم بگیرند خیری و نفعی را نصیب تو بنمایند تنها به چیزی توفیق پیدا می کنند که خواسته قبلی خدا همان بوده باشد و مطمئن باش که قلم تقدیر خداوند از نوشتن باز ایستاده و نوشته ها و برنامه ها از پیش تهیه شده است.»

17- خدا را به خاطر نعمت­های بیشمار و بخشش و رحمت­های فراوانش سپاسگزاری کند و ادب ایجاب می کند که صاحب نعمت و احسان را شکرگزاری و فرمانبرداری باید نمود. خداوند منعم در این مورد می فرماید:

«‏ خداوند شما را از شكمهاي مادرانتان بيرون آورد در حالي كه چيزي ( از جهان دور و بر خود ) نمي‌دانستيد ، و او به شما گوش و چشم و دل داد تا ( به وسيله آنها بشنويد و ببينيد و بفهميد و نعمتهايش را ) سپاسگزاري كنيد . ‏» النحل: 78

«‏ نشانه‌اي ( از قدرت خدا بر رستاخيز ) براي آنان ، زمين مرده است كه آن را حيات بخشيده‌ايم و از آن دانه‌هائي را بيرون آورده‌ايم كه ايشان از آن تغذيه مي‌كنند . ‏‏ و در زمين باغهاي خرما و انگور ( و ساير درختان و گياهان ديگر ) پديدار كرديم ، و چشمه‌ساراني از آن بيرون آورديم . ‏‏ تا از ميوه‌هاي آن درختان كه ( به صورتِ غذاي آماده و بسته‌بندي شده بر شاخسارها ظاهر مي‌شوند و ) دست انسانها در ساختن آنها كمترين دخالتي نداشته است ، تناول كنند . آيا انسانها ( در برابر اين همه خوراكيهاي لذيذ و بي‌نياز از پخت و پز ) سپاسگزاري نخواهند كرد ؟ ! ‏»  یس: 35- 33

به همان صورت که خداوند منعم سپاسگزاران مطیع را به بیشتر نمودن نعمت ها وعده داده، ناسپاسی­های نافرمان را نیز به ضرر بیشتر و قحطی و مشکلات مختلف تهدید فرموده است، قرآن راجع به این قضیه می فرماید:

«‏ و ( اي بني‌اسرائيل ! به ياد آوريد ) آن زمان را كه پروردگارتان مؤكّدانه اعلام كرد كه اگر ( از نعمتهاي خدادادي ، به وسيله ثبات بر ايمان و تلاش در عبادت ) سپاسگزاري كرديد ، هر آينه ( نعمتهاي خود را ) برايتان افزايش مي‌دهم ، و اگر كافر ( و ناسپاس ) شديد ( شما را به عذاب دردناكي گرفتار مي‌سازم و بدانيد كه ) بي‌گمان عذاب من بسيار سخت است . ‏»  ابراهیم: 7

18- از خداوند غفور رحیم، مدام درخواست عفو و گذشت بنماید، زیرا درخواست بخشش سبب پوشانده شدن گناهان و تجدید و تکرار توبه و آسایش و آرامش می­گردد. راجع به این موضوع قرآن می فرماید:

«‏ هركس كه كار بدي بكند يا ( با ارتكاب معاصي ) بر خود ستم كند ، سپس ( دست دعا به سوي خدا بردارد و ) از خدا آمرزش بطلبد ،  ( از آنجا كه درگاه توبه هميشه باز است ) خدا را آمرزنده ( گناهان خويش و ) مهربان ( در حق خود ) خواهد يافت . ‏» النساء: 110

همچنین می فرماید:

«‏ و كساني كه چون دچار گناه ( كبيره‌اي ) شدند ، يا ( با انجام گناه صغيره‌اي ) بر خويشتن ستم كردند ، به ياد خدا مي‌افتند ( و وعده و وعيد و عقاب و ثواب و جلالت و عظمت او را پيش چشم مي‌دارند و پشيمان مي‌گردند ) و آمرزش گناهانشان را خواستار مي‌شوند – و بجز خدا كيست كه گناهان را بيامرزد ؟ – و با علم و آگاهي بر ( زشتي كار و نهي و وعيد خدا از آن ) چيزي كه انجام داده‌اند پافشاري نمي‌كنند ( و به تكرار گناه دست نمي‌يازند ) . ‏»  آل عمران: 135

19- در آشکار و نهان خدا را حاضر و ناظر بر افکار و اعمال خود بداند و آن فرموده او را آویزه ی گوش خویش گرداند که:

«‏ مگر نديده‌اي كه خداوند مي‌داند چيزي را كه در آسمانها و چيزي را كه در زمين است‌ ؟ هيچ سه نفري نيست كه با همديگر رازگوئي كنند ، مگر اين كه خدا چهارمين ايشان است ، و نه پنج نفري مگر اين كه او ششمين ايشان است ، و نه كمتر از اين و نه بيشتر از اين ، مگر اين كه خدا با ايشان است در هر كجا كه باشند ( و رازشان را مي‌داند ) . بعداً خدا در روز قيامت آنان را از چيزهائي كه كرده‌اند آگاه مي‌سازد . چرا كه خدا از هر چيزي باخبر و آگاه است . ‏»  المجادله: 7

——————————————————

منبع: دعوت اسلامی / مؤلف:استاد فتحی یکن / مترجم:عبدالعزیز سلیمی / انتشارات:نشر احسان 1372

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پاسخ دادن معادله امنیتی الزامی است . *

تلگرام نوگرا »»» مطالب سایت + عکس + کلیپ + نوشته های کوتاه متنوع + با ما همراه باشید . eslahe@

قالب وردپرس