معماری
خانه ---> مقالات ---> كتاب هايي كه اروپا را تغيير دادند!

كتاب هايي كه اروپا را تغيير دادند!

كتاب هايي كه اروپا را تغيير دادند!
نويسنده: فريدون اسلام نيا
مسلمانان كتاب هايي نوشته بودند كه تحت اسلوبي كاملا علمي نوشته شده بودند، به طوري كه همه ي بخش هاي تخصصي كتاب در زمينه اصلي، مانند عناصري مختلف بودند كه در حقيقت واحد زنده اي را با ربطي طبيعي،‌تشكيل مي دادند. آنها طرق مختلفي را براي رسيدن به مقاصد علمي دريافتند. كتاب هايي كه مسير تاريخ جهان به خصوص اروپا را تغيير دادند بسيار زيادند و تنها معرفي آن كتاب ها نياز به كتابهايي چند جلدي دارد بدون آن كه خواسته باشيم مطالب كتاب ها را خلاصه وار و درچند سطر توضيح دهيم. براي پرهيز از طولاني شدن مطلب به بعضي كتاب هاي پزشكي اكتفا مي كنيم. پزشكان مهم اروپا در قرن پانزدهم ميلادي، بيش از همه همان اسلاميست ها بودند كه براي آنان ابن سينا،‌رازي، ابن زهر، علي ابن عباس و ابوالقاسم زهراوي همه چيز محسوب مي شدند و در همين زمان است كه بغتتا" تحولات هشيارانه اي در طرز تفكر طبي اروپا مسلط مي شود.
از جمله كتاب هايي كه اصولا" براي اولين بار در اروپا چاپ شدند كتاب قانون ابن سيناست. تا سال 1500م كتاب قانون ابن سينا پانزده بار در اروپا چاپ شد. در قرن بعد چاپ اين كتاب به بيست بار رسيد در نيمه ي دوم قرن 17م هم چنان مكرر چاپ مي شد. به اين ترتيب كتاب ابن سينا،‌ در طول تاريخ جهان بشريت، بيش از هر كتاب پزشكي ديگري مطالعه و تدريس شده است. چاپ شرح هايي كه بر آن ها نوشته اند اصلا" قابل شمارش نيستند. همين مسئله باعث شد كه پزشكي اروپا در قرن 16م در برخورد با پزشكي اسلامي شرمنده شود. براي رفع اين شرمندگي جناب پاراسلزوس براي دادن اعتماد به نفس به اروپاييان كتابهاي ابن سينا و جالينوس را در ميدان شهر بازل (سويس) رسما" سوزاند. تا بدين وسيله بتواند اسلاميسم را از مغز دانشمندان و كتابخانه و كيف دستي هاي پزشكان اروپايي محو كند در دانشگاه بروكسل بلژيك تا سال 1909م درس هاي ابن سينا با مراقبت حفظ مي شد.
كتاب پر عظمت و گران قيمت الحاوي،‌ در فاصله ي سال هاي 1486 و 1542م پنج بار به طور كامل چاپ شد. به اضافه اين كه چند برابر آن هم، بخش هاي مختلفش منتشر شد. كتاب ديگري از رازي درباره ي آبله و سرخك در فاصله ي سال هاي 1498و 1866م بيش از چهل بار در اروپا به چاپ رسيد.
اين نوشته هاي كوچك موفق شد مدت يك هزار سال مورد توجه و تمايل قرار گيرد. امروز اين نوشته هنوز جزو آثار اسكولاستيك به حساب مي آيد. جدول پزشكي ابن جزله و ابن بطلان كه علم پزشكي را مانند جدول شرح مي داد مانند يك كتاب لغت مرجع در اروپا به زبان لاتين بارها ترجمه شد. آن هم به نام نويسنده اي كه بر اثر تغييراتي كه در زبان لاتين شامل نامش بود، ديگر قابل شناسايي نبود. اين كتاب در يك جلد و به نام صفحه ي شطرنج سلامتي به زبان آلماني نيز منتشر گرديد.
كتاب دليل المسافرين يا الرحله،‌صدها سال براي محصلين علم طب جزو برنامه ي درسي و مطالعه ي اجباري بود. اين كتاب و آثار ايساغوجي حنين بن اسحاق و المنصوري رازي و التيسير ابن زهر و كليات ابن رشد و قانون ابن سينا جزو مأخذ اصلي و مستحكم درسي بودند كه در قرن 16م در دانشگاه هاي اروپا خوانده مي شندند.
كتاب الملكي علي بن عباس اهوازي كه مرجع اصلي علم كالبد شكافي در سالرنو ايتاليا و تمام جهان بود، در بين سال هاي 1078 و 1070م توسط شخصي به نام كنستاتين آفريقايي به لاتين ترجمه شد و مترجم بدون نام بردن از صاحب اصلي كتاب آن را به نام خود چاپ و منتشر ساخت. وي در آن زمان تحت تأثير شيوه اي قرار گرفت كه دانشمندان اروپايي دنبال مي كردند. ايان انطاكي اين كتاب را به نام كامل الصناعه الطبيه نيز معروف است به سال 1127م در انطاكيه به زبان لاتين ترجمه كرد. وي در مقدمه ي كتاب كنستاتين انتقاد كرد و دزدي وي را بر ملا ساخت.
شرح ابن النفيس بر كتاب قانون ابن سينا نيز يكي از كتاب هايي بود كه توسط اروپايي ها مورد بي لطفي قرار گرفته بود. ابن نفيس در اين شرح، گردش ششي خون را شرح مي دهد اما اين كشف به ويليام هاوي انگليسي متولد 1578م نسبت داده شد. اين دزدي تا سال 1924م كه دكتر محي الدين تطاوي در كتابخانه ي اسكوريال به يك نسخه ي خطي از ابن نفيس دست يافت كه گردش خون (گردش كوچك خون) را شرح داده بود بر ملا نشد. در اين سال بود كه كاشف واقعي گردش خون شناخته شد.
اين داستان هايي دزديده شدن كشفيات دانشمندان اسلامينشان مي دهد كه تا چه اندازه قضاوت هاي مشرق شناسان اروپايي درباره ي ارزش علوم اسلامي بي پايه و اساس است.
اولين فرهنگ طبي برا ياستفاده عموم توسط زكرياي رازي به نام كتاب براي آنان كه به طب دسترسي ندارند نوشته شد.
كتاب هايي كه در اروپا ترجمه شدند آثار با ارزشي بودند،‌در آن زمان در دانشگاه هاي اروپا دانشمندي نبود كه آزمندانه دستش را به سوي علوم جديد اسلامي دراز نكند. اين اجباري بود تا هر دانشمندي بتواند كمبودهاي علمي خود را جبران كند و در آن زمان مقام خود را حفظ كند. در اروپا حتي يك كتاب هم وجود نداشت كه سرچشمه ي اصلي آن از كشورهاي اسلامي نبوده،‌و يا از آن مأخذ نگرفته باشد. اگر لغات عربي كتاب هاي آن زمان اروپا گوياي اين واقعيت نمي بودند،‌همان محتوا و مضمون آن ها خود اين حقيقت را بر ملا مي ساختند. از همه بيشتر آثار ابن سينا، ‌ابولقاسم، ‌زكرياي رازي، ‌ابن زهر، ‌حنين بن اسحاق مطالعه و از آن ها نقل قول مي شد.
اكثريت نسخه هاي دانشمندان مسلمان در كتابخانه هاي دانشگاه هاي انگليس، فرانسه،‌ آلمان، روسيه،‌ ايتاليا، آمريكا و ساير كشورهاي اروپايي موجود مي باشد.
بحث در زمينه تحريف تأثير اسلام در قروني كه به عصر روشنگري يا قرون جديد موسوم است بسيار مفصل مي باشد. در تمامي زمينه هاي علمي از هنر و معماري گرفته تا كشف كاينات، اروپا روشي را در پيش گرفت كه از معلمين مسلمان خود آموخته بود. درباره تأثير اسلام در زبان عربي آثار گران بهايي وجود دارد ولي متأسفانه در كشور ما ايران كه دانشمندانش بيشترين تأثير را در تحول علمي اروپا و به تبع آن جهان داشته اند تنها تعداد معدودي كتاب وجود دارد كه آن هم ترجمه شده اند و جاي تحقيق مفصل و دقيق ايرانيان را در تحول علمي جهان نشان دهد كاملا" خالي مي باشد.
هنوز نسخ خطي بي شماري از دانشمندان اسلامي بررسي و مو شكافي نشده اند و آنچه كه نيز بررسي شده تنها مشتي از خروار مي باشد. به خصوص جاي بررسي كتاب هاي دوران تيموري و گوركتنيان هند و كتاب هاي نوشته شده در عصر امپراطوري عثماني در آن خطه ي پهناور كاملا" خالي مانده است.
_____________________‌
منبع: كارنامه غرب / مؤلف: فريدون اسلام نيا /ناشر: انتشاراتي حسيني اصل /نوبت چاپ: اول 1378 اروميه

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پاسخ دادن معادله امنیتی الزامی است . *

تلگرام نوگرا »»» مطالب سایت + عکس + کلیپ + نوشته های کوتاه متنوع + با ما همراه باشید . eslahe@

قالب وردپرس