معماری
خانه ---> حركات و احزاب ---> اخوان المسلمین و عقیده

اخوان المسلمین و عقیده

اخوان المسلمین و عقیده

دکتر یوسف قرضاوی

سکولارها اخوان المسلمین را متهم می کنند که در عقاید دینی خود مسلمانانی متعصب ،

در ایمان خویش انعطاف ناپذیر و در نگاهشان به مذاهب و افکار دیگر تندرو و سخت گیرند !

برخی از گرایشهای اسلامی مانند «سلفی ها و تحریری ها »اخوان المسلمین را به سهل انگاری در ارتباط با امور عقیدتی همچون ،مسأله ی اولیاء و قبور و توسل به پیامبر «ص» ملایک ،دوستان خوب خداوند و آیات و احادیثی که آنها را آیات و احادیث صفات می نامند ،متهم می کنند .آنها می گویند :اخوان در ارتباط با این امور از «اشعریه »پیروی می نمایند و از اهل سنت به شمار نمی آیند !

همچنین اخوان را در مورد مسئله ی ولایت و برائت به عدم برائت از کافران اعم از کلیمیان و مسیحیان و دیگران متهم می نمایند ،آنها را برادر خطاب می کنند ،در حالی که میانمسلمان و کافر رابطه ی برادری وجود ندارد .اضافه بر آنها اخوانی ها «نصوص قطعی »را تأویل می نمایند ،به ویژه نصوصی که مسلمانان را به جنگ با کفافران و گرفتن جزیه از آنان فرا می خوانند .همچنین اخوان حکم کفر حکامی را که حکم به ما انزل اله نمی کنند و شریعت و دین خداوند را در بخشهای اجتماعی و اقتصادی و سیاسی زندگی بشری به اجرا نمی گذارند ،صادر نمی کنند و با این روش خویش ،راه مخالفت را با قرآن در پیش گرفته اند .حتی آنها می گویند :عقیده در اندیشه ی اخوان به اندازه ی کافی مورد توجه قرار نمی گیرد و در فرهنگ ایشان از منزلت مناسبی برخوردار نیست .تهمت های بسیار دیگری که آنها به اخوان وارد می نمایند ،تهمت های که اصول درستی ندارند و بر پایه ی دلیل واضح و معرفت صحیح قرار ندارند .برای اثبات پوچی و بی پایگی این اتهامات هیچ دلیلی رساتر از تناقضهای موجود در میان آنها نیست ؛زیرا تهمت های سکولاریست ها توسط تندروان مسلمان مردود و بی پایه دانسته می شود .در این ارتباط به  توضیح بیشتری می پردازیم .

عقیده اساس اصلاح و سازندگی :

عقیده در اندیشه و دعوت اخوان المسلمین در رأس امور قرار دارد و پایه ی سازندگی و روح اسلام به شمار می آید .

اسلام عقاید و باور های است که شریعت بر اساس آنها قرار می گیرند و از آن اخلاق و اعمال منشعب می شوند .با الهام از آنها جامعه ای ایجاد می گردد که حکومتی اسلامی زمامش را در دست می گیرد .در واقع به عقاید اسلامی ایمان کامل دارند ،اما علیه مخالفین خود تعصب نمی ورزند ،مگر در مواردی که افتخار به عقیده و غیرت در مورد آن و اطمینان به تفوق و برتری باورها و یقین به یاری خداوند از پیروان ایمان صحیح ،تعصب تلقی شود .در این صورت اخوان نیز به متعصب بودن خود افتخار می کند .

قرآن و سنت از عقیده به اسم «ایمان »و شریعت و از عبادت و اخلاق با نام «عمل »تعبیر می نماید .عمل منهای ایمان پذیرفتنی نیست ،همچنان که ایمان بدون عمل مفید واقع نمی شود .

امام حسن البناء از همان آغاز طلوع فجر دعوتش بر توجه پیروان خویش به ایمان تأکید نموده و آنها را به پیروی از رسول خدا«ص»فرا خوانده اند که در طول سیزده سال مرحله ی مکه قبل از هر کاری همه ی تلاش خویش را در مورد نشانیدن و تقویت نهال اینان و حقایق توحید و عبودیت خداوند و اجتناب از طاغوت به کار گرفتند و در کنار آن از پاشیدن بذر اصول ارزشها و فضایل و مکارم اخلاقی کوتاهی نمی کردند .

منزل «ارقم بن الأرقم »در مکه برای تربیت ایمانی اولین نسل مسلمانان اولین مدرسه به شمار می آمد .

برخی از شعارهای که دعوت اخوانی را جلوه و نمود خاص می بخشد ،عبارت اند از «مقصد ما خداوند ،قانونمان قرآن ،الگوی ما پیامبر و وسیله وراه ما جهاد است »

محبوب ترین و زیبا ترین شعار ایشان هنگامی که بسیاری از مردم برای پپادشاهان و رؤسا زنده باد و درود باد می گفتند ،ندای «اله اکبر و لاه الحمد »و بانگ آوای بلندشان «لا اله الا اله محمد رسول اله »و برای آنها خواهیم زیست و به خاطرشان خواهیم مرد و در راه آنها تا رسیدن به ملاقات خداوند جهاد و تلاش خواهیم کرد »بوده و هست .

راهکارهای تربیتی اخوان بر این اساس قرار دارند که :ایمان پایه ی پولادین دژتسخیر ناپذیر اسلام است و جنبه ی ربانی در تربیت بر دیگر جوانب مقدم می باشد کسب رضایت خداوند متعال در رأس همه ی اهداف و مقاصد قرار دارد .از آنجا که یکی از اهداف اخوان بر پای جامعه یا نظام و حکومتی اسلامی و آزاد سازی میهن اسلامی و توحید امت مسلمان و…است برترین و والاترین هدف از آن کسب رضایت خداوند و معنای همان شعار «اله غایتنا »می باشد .

امام حسن البناء رساله ای ساده و پر معنا و پر محتوا را در شرایطی که تنها بیست و شش سال از عمرشان می گذشت در زمینه ی مسائل عقیدتی نوشتند و در بسیاری از رسائل و مقالات دیگر خویش به نقش و اهمیت عقیده اشاره نموده اند .در سلسله سخنرانی های که به نام «سخن سه شنبه »شهرت پیدا کرده اند ،بیشتر مطالب خود را روی مباحث عقیدتی متمرکز می نمودند .همچنین زمانی که مجله ی ماهیانه ی الشهاب را برای آنکه در جهت بالابردن سطح آگاهی و فرهنگ دینی مردم جایگزین مجله ی المنار شود ،منتشر نمود .مهمترین و بارز ترین مبحث «اله »بود که به مسائل مربوط به عقیده الوهیت و توحید می پرداخت .

کمتر نویسنده ای از نویسندگان اخوان پیدا می شوند که کتابی را در مورد عقیده تألیف نکرده باشند ،برای مثال می توان از شخصیت های زیر نان برد :

استاد محمد غزالی کتاب «عقیده المسلم »و «رکائز الایمان بین العقل ولقلب »و .. استاد سید سابق کتاب «العقاید الاسلامیه »،استاد شهید سید قطب کتاب های «خصائص التصور اسلامی »و «مقومات التصور الاسلا می »،استاد سعید حویکتاب های «اله»و «الرسول »در جند جلد ،،استاد عبد المنعیم تعیلب «العقاید فی القرآن »در چند جلد ،کتاب های چند جلدی توسط دکتر عمر الشقر و استاد عب المجید زندانی ،کتاب های «بناء الایمان »و «توحید الخالق »،دکتر محمد نعیم یاسین کتاب «ارکان الا یمان »و اینجانب «یوسف القرضاوی هم در ارتباط با مباحث عقیدتی به توفیق خداوند کتاب های زیر را نوشته ام «الایمان و الحیاه »،«وجود اله »،«حقیقه التوحید »و مباحث متفرق در دیگر کتاب ها .

کتاب های بسیار دیگری هم هستند که به طور غیر مستقیم در مورد عقیده و ایمان مطالب بسیاری دارند ،مانند کتاب های تفسیر ،حدیث ،دعوت ، تربیت و اخلاق ،که همه ی آنها مملو از مطالبی در جهت تقویت و تجدید و تثبیت ایمان می باشند .

اخوان در ارستالی نشانیدن نمهال ایمان و عقیده و شرح و توضیح آنها ،بر دو اصل تکیه می نماید :

اول نصوص منقول از قرآن و سنت صحیح .به ویژه قرآن اولین سرچشمه ی عقیده به شمار می آید و سنت صحیح که آن را تفسیر و بیان می نماید .

دوم دلایل و براهین عقلی و عملی که قرآن در مورد اهمیت آن بسیار تأکید می نماید .به ویژه دانش نوین دستاورد ها و ذخایر عظیمی را در این مورد در اختیار ما نهاده است که ماتریالیست ها و ملحدین و اهل شک و تردید را مات و مبهوت مینماید .

انسان مبلغ و دعوت گر موفق کسی است که روش قرآن را در عرصه ی بیان و عقیده و بنای ایمان و راهکار ،در پیش بگیرد که عبارت ان از ایجاد هماهنگی میان عقل و نقل .

 

اخوان المسلمين مباحث عقيدتي را چگونه مطرح مي نمايد ؟

هدف اخوان از طرح مباحث عقيدتي بيان عبارات و كلماتي براي از بر كردن و تكرار و منازعه با ديگران نيست ،بلكه باوري است كه اثر عملي را در زندگي و شخصيت انسان بر جاي بگذارد و عقل و انديشه اش به آن اطمينان يابد .قلبش از ان آرامش يابد و وجدانش منفعل شود و اراده اش را به تحرك وادارد .

زماني كه قرآن در مورد ايمان مؤمنين سخن مي گويد ،آن را اخلاق و ايمان ظاهري و باطني مجسم مي سازد .همچنان كه خداوند متعال مي فرمايد :

إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ الَّذِينَ إِذَا ذُكِرَ اللّهُ وَجِلَتْ قُلُوبُهُمْ وَإِذَا تُلِيَتْ عَلَيْهِمْ آيَاتُهُ زَادَتْهُمْ إِيمَانًا وَعَلَى رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُونَ  * الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلاَةَ وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنفِقُونَ  *  أُوْلَـئِكَ هُمُ الْمُؤْمِنُونَ حَقًّا لَّهُمْ دَرَجَاتٌ عِندَ رَبِّهِمْ وَمَغْفِرَةٌ وَرِزْقٌ كَرِيمٌ

«انفال2/4  .مؤمنان تنها آنهاي هستند كه هر وقت نام خدا برده شود ،دلهايشان هراسان مي گردد و هنگامي كه آيات او برايشان خوانده مي شود بر ايمانشان مي افزايد و بر پروردگار خود توكل مي كنند .آنان كساني هستند كه نماز را چنان كه بايد مي خوانند و از آنچه به ايشان عطاءكرده ايم «مقداري به نيازمندان »مي دهند .مؤمنين راستين ايشانند و از درجاتي بلند برخورداراند و از مغفرت الهي و روزي پاك و فراوان در پيشگاه خداي خويش بهرمند مي شوند »

همچنين در اوائل سوره مؤمنون مي فرمايد :

قَدْ أَفْلَحَ الْمُؤْمِنُونَ  * الَّذِينَ هُمْ فِي صَلَاتِهِمْ خَاشِعُونَ *  وَالَّذِينَ هُمْ عَنِ اللَّغْوِ مُعْرِضُونَ *  وَالَّذِينَ هُمْ لِلزَّكَاةِ فَاعِلُونَ *  وَالَّذِينَ هُمْ لِفُرُوجِهِمْ حَافِظُونَ مؤمنون 1/5

«مسلماً مؤمنان پيروز و رستگارند ،آنهاي كه در نمازشان خشوع و فروتني دارند و آنهاي كه از كردار بيهوده و گفتار ياوه رويگردانند و «زندگي را جدي مي گيرند »و كساني كه زكات اموالشان را مي گيرند و آنهاي هستند كه «از ارتكاب به فحشا و زنا »عورت خود را مصون مي دارند »

اخوان با كردار و گفتارهاي شرك آلود و خرافات و امور باطل و بيهوده اي كه به عقيده ي توحيد نسبت داده شده اند ،به شدت مخالفت مي ورزند كه متأسفانه بسياري از مسلمانان نا آگاه آنان را در بسيار ياز ممالك اسلامي انجام مي دهند و برخي از پيشوايان آنها را توجيه مي نمايند وروا مي شمارند همچنين طواف بر گرد قبور نيك مردان و نذر و نذور براي قبر و بارگاه آنان و فرا خواندن و به فرياد طلبيدن و ديگر امور منكر و ناروا را مردود مي شمارند .

استاد حسن البناء در رساله ي اصول عشرين علي رغم مختصر بودن آن اظهار مي دارد كه :از آنگونه اعمال نهي شده و جزو گناهان بزرگ بشمار مي آيند و با آنه بايد با روش حكمت و موعظه ي حسنه بايد مقابله شود .

او مي فرمايد :هرگونه بدعتي در دين خداوند كه داراي اصل و دليلي نباشد و مردم از روي كششهاي نفساني آن را خوب و پسنديده بدانند –فرق نمي كند چه از طريق اضافه نمودن باشد ،يا از طريق كم كردن –انحراف و گمراهي است بايد با آن با در پيش گرفتن بهترين وسيله كه منجر به بدتر از آن نشود ،مقابله شود «شكي نيست كه بدعت شامل :بدعت هاي عقيدتي و عملي و هر دو مي باشد »

اما محبت صالحان و احترام و تمجيد ايشان به خاطر پاكي و پرهيز كاريشان موجب قربت خداوند است .آنهاي هستند كه خداوند در موردشان مي فرمايد :

الَّذِينَ آمَنُواْ وَكَانُواْ يَتَّقُونَ

«يونس 63.آنهاي كه ايمان آورده و راه پرهيزكاري در پيش گرفته اند »

با مراعات شرايط شرعي آنان داراي كرامت هستند ،اما در كنار آن ايمان و اطمينان داريم كه ايشان براي خود نه در دنيا و نه در آخرت مالك جنب منفعت و دفع  مضرت نيستند ،تا برسد به آنكه چيزي را از آنها نصيب ديگران بگردانند .

رفتن به قبرستان و ديدن قبر متعلق به هر كس كه باشد با مراعات آداب شرعي آن مستحب است .اما ياري خواستن از مردگان هر كس كه باشد و ايشان را فرا خواندن براي كسب منفعت يا دفع مضرت ،درخواست رفع حاجات از دور و نزديك و نذر و نياز براي ايشان ،برافراشتن كنبد و بارگاه و نهادن نرده و كشيدن پرده ،چراغاني نمودن و دست كشيدن به ضريح و سوگند به غير خداوند و ديگر امور بدعتي از اين قبيل ،جزو گناهان كبيره اند ،لازم است با آنها با روش حكيمانه و موعظه دلسوزانه مقابله بشود .به خاطر پيشگيري از برخي مسائل و نگراني ها ما هيچ گاه آن امور را توصيه نمي كنيم و مشروع نمي شمارم

اما هر گاه براي دعا به پيشگاه خداوند به يكي از مخلوقاتش توسل بشود ،به اختلاف نظر در مورد كيفيت دعا بر مي گردد و ارتباطي با مسائل عقيدتي ندارد .

عقيده اساس عمل و عمل قلب از عمل اعضا اهميتش بيشتر است و تلاش براي دست يابي به كمال در هر دو شرعاً مطلوب است هرچند منزلت و مرتبه ي هر يك با ديگري متفاوت مي باشد .!

———————————————–

منبع : اخوان المسلمین 70سال دعوت ، تربیت و جهاد

مؤلف : دکتر یوسف قرضاوی

مترجم : عبدالعزیز سلیمی

انتشارات : نشر احسان

 

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پاسخ دادن معادله امنیتی الزامی است . *

تلگرام نوگرا »»» مطالب سایت + عکس + کلیپ + نوشته های کوتاه متنوع + با ما همراه باشید . eslahe@

قالب وردپرس