معماری
خانه ---> دعوت و داعی ---> اذیت و آزار دعوتگران و موانع راه دعوت
دعوت جمعی

اذیت و آزار دعوتگران و موانع راه دعوت

اذیت و آزار دعوتگران و موانع راه دعوت

نویسنده: استاد مصطفی مشهور / مترجم: عبدالواحد لشگرزهی

اذیت و آزار انواع و اشکال مختلفی دارد و دعوتگران به سوی الله همواره از طرف دو کس جان،مال، اهل و ناموسشان مورد تهدید قرار می گیرد. اولا” شخصی که به روش «دعوت فردی» او را دعوت می کنند و ثانیا” از طرف دشمنان خدا . زیرا آنها دلیل و حجت مستحکمی برای ایستادگی در مقابل دعوت اسلامی ندارند. این شیطان صفتان وقتی که نمی توانند از مراکز«قوت» خویش یعنی آوردن حجت استفاده کنند، به اسلوب های ضعف، یعنی اذیت و آذار دعوتگران متوسل می شوند. آنها چنین می پندارند که ضرب و شتم و کشتار دعوتگران صدای حق را در حلقوم خفه و مشعل فروزان هدایت را خاموش می کند. اما همه افکار و گمان های بدشان محال از آب در می آید:

(‏ يُرِيدُونَ أَن يُطْفِؤُواْ نُورَ اللّهِ بِأَفْوَاهِهِمْ وَيَأْبَى اللّهُ إِلاَّ أَن يُتِمَّ نُورَهُ وَلَوْ كَرِهَ الْكَافِرُونَ) توبه – 32.

ترجمه: ‏آنان مي‌خواهند نور خدا را با ( گمانهاي باطل و سخنان نارواي ) دهان خود خاموش گردانند ( و از گسترش اين نور كه اسلام است جلوگيري كنند ) ولي خداوند جز اين نمي‌خواهد كه نور خود را به كمال رساند ( و پيوسته با پيروزي اين آئين ، آن را گسترده‌تر گرداند ) هرچند كه كافران دوست نداشته باشند .‏

و این جریانات به عنوان سنت خداوند در دعوت تکرار می شده اند:

(أَمْ حَسِبْتُمْ أَن تَدْخُلُواْ الْجَنَّةَ وَلَمَّا يَأْتِكُم مَّثَلُ الَّذِينَ خَلَوْاْ مِن قَبْلِكُم مَّسَّتْهُمُ الْبَأْسَاء وَالضَّرَّاء وَزُلْزِلُواْ حَتَّى يَقُولَ الرَّسُولُ وَالَّذِينَ آمَنُواْ مَعَهُ مَتَى نَصْرُ اللّهِ أَلا إِنَّ نَصْرَ اللّهِ قَرِيبٌ ‏) بقره- 214

ترجمه: ‏آيا گمان برده‌ايد كه داخل بهشت مي‌شويد بدون آن كه به شما همان برسد كه به كساني رسيده است كه پيش از شما درگذشته‌اند ؟  ( شما كه هنوز چنين رنجها و دردهائي را نديده‌ايد و بايد چشم به راه تحمّل حوادث تلخ و ناگوار در راه كردگار باشيد و بدانيد : نخست رنج سپس گنج ) . زيانهاي مالي و جاني ( و شدائد و مشكلات ، آن چنان ملّتهاي پيشين را احاطه كرده است و ) به آنان دست داده است و پريشان گشته‌اند كه پيغمبر و كساني كه با او ايمان آورده بوده‌اند ( هم‌صدا شده و ) مي‌گفته‌اند : پس ياري خدا كي ( و كجا ) است‌ ؟ !  ( ليكن خدا هرگز مؤمنان را فراموش ننموده است و پس از تعليم فداكاري به مؤمنان و آبديدگي ايشان كه رمز تكامل است ، به وعده خود وفا كرده و بديشان پاسخ گفته است كه : ) بيگمان ياري خدا نزديك است.

پس اگر قومی در مقابل این سختی ها صبر ننموده و راحتی و عافیت را بر مصائبی که از جانب خداوند پیش می آیند، ترجیح دهد، و بجای تلاش پی گیر و خستگی ناپذیر به ساکت ماندن راضی شود، چنین می ماند که آن قوم یارای عبور از این «عقبه» را ندارد. بنابراین نمی تواند با کاروان دعوتگران در مسیر دعوت الهی به سیر خود بپردازد و سرانجام خداوند قوم دیگری را بر آن مسلط خواهد کرد:

(وَإِن تَتَوَلَّوْا يَسْتَبْدِلْ قَوْماً غَيْرَكُمْ ثُمَّ لَا يَكُونُوا أَمْثَالَكُمْ) سورۀ محمّد – 38.

ترجمه: اگر شما ( از فرمان خدا سرپيچي كنيد و ) روي برتابيد ، مردمان ديگري را جايگزين شما مي‌گرداند ( و اين مأموريت را به گروه ديگري مي‌سپارد ) كه هرگز همسان شما نخواهند بود ( و از ايثار و فداكاري و بذل جان و مال خودداري نخواهند كرد و از فرمان يزدان روي‌گردان نخواهند شد ) .‏

و در حقیقت خداوند از ما و جهادمان بی نیاز است:

(وَمَن جَاهَدَ فَإِنَّمَا يُجَاهِدُ لِنَفْسِهِ إِنَّ اللَّهَ لَغَنِيٌّ عَنِ الْعَالَمِينَ) سورۀ عنکبوت – 6 .

ترجمه:‏كسي كه تلاش و كوششي ( در راه پيشرفت دين خدا ، و انجام عبادات تقبّل ) كند ، در حقيقت براي خود تلاش و كوشش كرده است ( و سود آن عائد خودش مي‌گردد ) . چرا كه خدا بي‌نياز از جهانيان ( و طاعت و عبادت ايشان ) است .‏

بنابراین بر دعوتگران لازم است که نفس خویش را در مقابل تحمل اذیت و آذارها ثابت نگه دارند و با یاری جستن از خدا و در نظر داشتن این مطلب که همه بلایا و آزارهای دنیوی در مقابل عذاب جهنم، عافیت هستند، در مقابل باطل سر تسلیم فرود نیاورد. و سیرۀ رسول الله (ص) نیز گواه است که وی در تحمل آزار و شکنجه ها و همچنین ثبات در راه حق بهترین نمونه بوده است. و نیز آنها (دعوتگران) باید بدانند که پیروزی به وسیلۀ صبر در مقابل سختی ها و ادامۀ مبارزه بدست می آید و اذیت و آزارها بشارت پیروزی را به همراه دارند:

(وَأُوذُواْ حَتَّى أَتَاهُمْ نَصْرُنَا وَلاَ مُبَدِّلَ لِكَلِمَاتِ اللّهِ) انعام- 34.

ترجمه:و اذیت و آزار را متحمل شدند تا اینکه آنها را پیروز گردانیدیم و هیچگونه تبدیل کننده ای برای پیروزی که خداوند به آنان وعده داده است نمی باشد.

بعد از هر فرازی نشیبی نیز وجود دارد

دعوتگر مسلمان تمام ایذاء و تمسخر و ناباوری مردم را تحمل نموده و آن را پشت سر می گذارد و دشمنان خواهند دید که او صبر می کند و با تمام نیرو و کمال هوشیاری به راه خویش ادامه می دهد. وی با بکار گرفتن نهایت قدرت و توانایی اش در مقابل ظلم و جور اهل باطل ایستادگی کرده و با وجود تنگدستی و مشکل بودن امرار معاش، ذره ای به عقیده و ایمانش خلل راه نمی ئهد. تا اینکه خداوند بعضی از مشکلات را از میان برداشته و جو اجتماع را برایش مساعدتر نماید. در این هنگام حالت اضطراب از بین رفته و نوعی آرامش بوجود می آید که موجب راحتی اعصاب و تجدید نشاط داعی می شود و در این هنگام«عقبه» ای دیگر پیش می آید که شاید اصلا” بفکر آن نبوده اید. هنگامی که نفس به استراحت می پردازد، به طرف راحت طلبی بیشتر متمایل می شود و سرانجام با آن انس گرفتهع و تسلیم آن می شود. خصوصا” اگر شخص کاملا” یا در بعضی از جوانب زندگی به راحت طلبی بپردازد، همین امر سرآغاز از پای نشستن و سکوت او می شود و حال آنکه باید از تجدید قوی و نشاط خویش استفاده کرده و به ادامه مسیر بپردازد. همچنین در این مواقع بعضی از عذرها برای تبرئه نفس لوامه و کم کردن مشکلات عرضه می شود و سرانجام این کار نفس را به راحت طلبی و بی تابی در مقابل سختی ها عادت می دهد. بنابراین بر دعوتگران و همه آنهائیکه جان و مال خود را به خداوند فروخته اند واجب است که کاملا” هوشیار باشند تا بتوانند از این موانع عبور کنند. نه اینکه در هنگام برخورد با آنها از حرکت بازایستند. و کسانیکه خدای نخواسته به چنین روزی گرفتار شوند، مسئولیتشان بر دوش دیگر برادرانشان است که باید آنها را یاری نموده و از این موانع نجاتشان بدهند. و این را هم باید بدانند که دعوت به تلاش طاقت زیادی احتیاج دارد و در صورتیکه این داعیان الی الله ضمن ادامۀ مبارزه مواظب یکدیگر باشند که از جهاد و تلاش باز نایستند، سرانجام شوره زار لم یزرع جامعۀ بشری به مزرعه ای سرسبز تبدیل می شود:

(وَالْبَلَدُ الطَّيِّبُ يَخْرُجُ نَبَاتُهُ بِإِذْنِ رَبِّهِ) اعراف- 58.

ترجمه: و سرزمین پاک با اجازۀ خداوند نهالش را می رویاند.

موانعی که باید از آن عبور کنیم

خداوند انسان را از خاک خلق کرد و از روحی که متعلق به ذات بی همتایش است، در آن دمید و در او دو خصلت متضاد قرار داد که اولی وی را به طرف دنیا و جاودانه ماندن در آن و دومی بطرف خداوند و جلب رضایتش سوق می دهد و تنها راه جلب رضایت پروردگار جهاد و مجاهده و عبور از موانع و سختی ها است:

(‏ مَن كَانَ يُرِيدُ حَرْثَ الْآخِرَةِ نَزِدْ لَهُ فِي حَرْثِهِ وَمَن كَانَ يُرِيدُ حَرْثَ الدُّنْيَا نُؤتِهِ مِنْهَا وَمَا لَهُ فِي الْآخِرَةِ مِن نَّصِيبٍ) (شوری- 20).

ترجمه:گروهي براي آخرت كشت مي‌كنند و گروهي براي دنيا ) . هركس كه كشت آخرت را بخواهد ، به كشت او فزوني و بركت مي‌دهيم ، و هر كس كه كشت دنيا را بخواهد ، مقداري از دنيا بدو مي‌دهيم ، و ديگر در آخرت كمترين بهره‌اي ندارد .‏

پس هر کس که نسبت به خوشی های زودگذر دنیا بیش از حد توجه نکند و نفس خویش را به مقام والای مجاهد ارتقاء دهد، در مسیر اصلی دعوت اسلامی قرار خواهد گرفت و به یاری خداوند متعال خواهد توانست که بآسانی از موانع عبور کند.

اما هر کس که در مقابل مشکلات و موانع دنیوی سستس نشان دهد. و با پیروی از هوای نفسانی از حرکت باز ایستد و بدنیا مشغول شود، مورد غضب و خشم خداوند قرار خواهد گرفت:

(قُلْ إِن كَانَ آبَاؤُكُمْ وَأَبْنَآؤُكُمْ وَإِخْوَانُكُمْ وَأَزْوَاجُكُمْ وَعَشِيرَتُكُمْ وَأَمْوَالٌ اقْتَرَفْتُمُوهَا وَتِجَارَةٌ تَخْشَوْنَ كَسَادَهَا وَمَسَاكِنُ تَرْضَوْنَهَا أَحَبَّ إِلَيْكُم مِّنَ اللّهِ وَرَسُولِهِ وَجِهَادٍ فِي سَبِيلِهِ فَتَرَبَّصُواْ حَتَّى يَأْتِيَ اللّهُ بِأَمْرِهِ وَاللّهُ لاَ يَهْدِي الْقَوْمَ الْفَاسِقِينَ) سورۀ توبه آیات 23.

ترجمه:‏بگو : اگر پدران و فرزندان و برادران و همسران و قوم و قبيله شما ، و اموالي كه فراچنگش آورده‌ايد ، و بازرگاني و تجارتي كه از بي‌بازاري و بي‌رونقي آن مي‌ترسيد ، و منازلي كه مورد علاقه شما است ، اينها در نظرتان از خدا و پيغمبرش و جهاد در راه او محبوبتر باشد ، در انتظار باشيد كه خداوند كار خود را مي‌كند ( و عذاب خويش را فرو مي‌فرستد ) . خداوند كسان نافرمانبردار را ( به راه سعادت ) هدايت نمي‌نمايد .‏

جوان یا دانشجوی مسلمان تا هنگامی که فارغ التحصیل نشده است، هیچگونه مسئولیتی از لحاظ التزامات معیشتی سنگین خانواده بعهده ندارد. اما هنگامی که فارغ التحصیل و وارد مرحلۀ عمل شد، در مقابل آن احساس وظیفه نموده و در پی شغل می رود. و چه بسا که همین امر(البته اگر بیش از حد باشد) او را وادار سازد که گام های خود را در راه کوتاه کرده و مبارزه را به مقدار زیادی محدود نماید و سرانجام از سیر در شاهراه دعوت اسلامی منصرف شده و توقف را بر حرکت ترجیح دهد.

اما اگر وی عزمی راسخ داشته باشد و بدین مطلب یقین پیدا کند که خداوند تأمین رزق راخودش متکفل شده و این وظیفه جز وسیله ای برای کمک به تحقق یافتن هدف غایی که خداوند تعیین نموده نیست، پس هرگز «وسیله» را «هدف» قرار نداده و در پشت موانع نمی ماند.

———————————————

نام کتاب: روش دعوت /  تألیف: استاد مصطفی مشهور / مترجم: عبدالواحد لشگرزهی / نشر احسان

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پاسخ دادن معادله امنیتی الزامی است . *

تلگرام نوگرا »»» مطالب سایت + عکس + کلیپ + نوشته های کوتاه متنوع + با ما همراه باشید . eslahe@

قالب وردپرس