معماری
خانه ---> اندیشه ---> دین اسلام ، دینی جهانی یا یک دین اقلیمی و قومی است ؟
دین اسلام

دین اسلام ، دینی جهانی یا یک دین اقلیمی و قومی است ؟

دین اسلام ، دینی جهانی یا یک دین اقلیمی و قومی است ؟

نویسنده: کمال روحانی

آیا دین اسلام یک دین اقلیمی و قومی است که اختصاص به نژاد یا گروه خاصی دارد؟ آیا دین اسلام فقط به زمان پیامبر اسلام اختصاص دارد یا دینی ابدی است و همه ی اعصار را تا روز قیامت شامل می شود و دین اسلام، جهان شمول است که همه ی افراد، مردم، نژادها، اقوام و گروه ها را در برمی گیرد؟ بدون شک، هر مسلمانی به جهانی بودن و جاودانگی دین اسلام معتقد است و آن را از ضروریات دین می شمارد. علاوه بر اجماع مسلمین و براهین عقلی، دلایل نقلی و شواهد تاریخی بر این مطلب گواهند. آیات قرآنی در این مورد چند دسته اند:

الف: دسته ی اول: آیاتی که قرآن را هادی همه ی مردم در همه ی زمان ها معرفی می کند مانند آیات 185 سوره ی بقره و آیه ی 27 سوره ی تکویر:

«إِنْ هُوَ إِلَّا ذِكْرٌ لِّلْعَالَمِينَ. تکویر/27»

‏ اين قرآن جز پند و اندرز جهانيان نيست ( و سراسر آن بيدار باش و هوشيار باش شعور و فطرتهاي خفته است ) .‏

«شَهْرُ رَمَضَانَ الَّذِيَ أُنزِلَ فِيهِ الْقُرْآنُ هُدًى لِّلنَّاسِ وَبَيِّنَاتٍ مِّنَ الْهُدَى وَالْفُرْقَانِ. بقره/185»

ماه رمضان است كه قرآن در آن فرو فرستاده شده است تا مردم را راهنمائي كند و نشانه‌ها و آيات روشني از ارشاد ( به حق و حقيقت ) باشد و جدائي افكند.

ب: دسته ی دوم: آیاتی که همه ی انسان ها را مخاطب خود قرار می دهد و از تعابیری مانند « یا ایها النّاس» و « یا بنی آدم» استفاده می کند مانند: آیات 168 بقره، 174 نساء، 108 یونس و ده ها آیه ی دیگر.

«يَا أَيُّهَا النَّاسُ كُلُواْ مِمَّا فِي الأَرْضِ حَلاَلاً طَيِّباً وَلاَ تَتَّبِعُواْ خُطُوَاتِ الشَّيْطَانِ إِنَّهُ لَكُمْ عَدُوٌّ    مُّبِينٌ ‏. بقره/168»

   اي مردم ! از آنچه در زمين است و حلال و پاكيزه است ، بخوريد ، و پا به پاي اهريمن راه نيفتيد.

   بي‌گمان او دشمن.‏ آشكار شما است.

« يَا أَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جَاءكُم بُرْهَانٌ مِّن رَّبِّكُمْ وَأَنزَلْنَا إِلَيْكُمْ نُوراً مُّبِيناً ‏ ‏.نساء/174»

‏   اي مردم ! از سوي پروردگارتان حجّتي به نزدتان آمده است و به سويتان نور آشكاري فرستاده‌ايم .

«قُلْ يَا أَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جَاءكُمُ الْحَقُّ مِن رَّبِّكُمْ فَمَنِ اهْتَدَى فَإِنَّمَا يَهْتَدِي لِنَفْسِهِ وَمَن ضَلَّ فَإِنَّمَا يَضِلُّ عَلَيْهَا وَمَا أَنَاْ عَلَيْكُم بِوَكِيلٍ ‏. یونس/108»

‏بگو : اي مردمان از سوي پروردگارتان ، حق به سويتان آمده است . هركس كه راهياب گردد ، بيگمان به سود خود راهياب مي‌شود و هركس كه گمراه و سرگشته شود ، به زيان خود گمراه و سرگشته مي‌شود و من مأمور بر شما نيستم .

ج: دسته ی سوم: آیاتی که به صراحت گویا ی عمومیت ِ رسالت نبی اکرم است؛ مانند آیه ی 28 سوره ی سبأ، آیه ی 1 سوره ی فرقان و آیه ی 19 سوره ی انعام.

«وَمَا أَرْسَلْنَاكَ إِلَّا كَافَّةً لِّلنَّاسِ بَشِيراً وَنَذِيراً وَلَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ. سبأ/28»‏

‏ما تو را براي جملگي مردمان فرستاده‌ايم تا مژده‌رسان ( مؤمنان به سعادت ابدي ) و بيم دهنده ( كافران به شقاوت سرمدي ) باشي ، وليكن اكثر مردم ( از اين معني ) بي‌خبرند ( و همگاني بودن نبوّت تو را باور نمي‌دارند ) .‏

«تَبَارَكَ الَّذِي نَزَّلَ الْفُرْقَانَ عَلَى عَبْدِهِ لِيَكُونَ لِلْعَالَمِينَ نَذِيراً. فرقان/1»

‏والا مقام و جاويد كسي است كه فرقان ، ( يعني جدا سازنده حق از باطل ) را بر بنده خود ( محمّد ) نازل كرده است ، تا اين كه جهانيان را ( بدان ) بيم دهد.

«قُلْ أَيُّ شَيْءٍ أَكْبَرُ شَهَادةً قُلِ اللّهِ شَهِيدٌ بِيْنِي وَبَيْنَكُمْ وَأُوحِيَ إِلَيَّ هَذَا الْقُرْآنُ لأُنذِرَكُم بِهِ وَمَن بَلَغَ أَئِنَّكُمْ لَتَشْهَدُونَ أَنَّ مَعَ اللّهِ آلِهَةً أُخْرَى قُل لاَّ أَشْهَدُ قُلْ إِنَّمَا هُوَ إِلَهٌ وَاحِدٌ وَإِنَّنِي بَرِيءٌ مِّمَّا تُشْرِكُونَ ‏. انعام/19»

بگو : بالاترين گواهي ، گواهي كيست بگو : خدا ميان من و شما گواه است ! اين قرآن به من وحي شده است تا شما و تمام كساني را كه اين قرآن بدانها مي‌رسد بدان بيم دهم. آيا به راستي شما گواهي مي‌دهيد كه خدايان ديگري با خدايند ؟ ! بگو : من گواهي نمي‌دهم. بگو : او خداي يگانه يكتا است ، و من از بتان انباز خدا مي‌كنيد بيزارم .‏

د: دسته ی چهارم: آیاتی که اهل کتاب را مورد خطاب قرار می دهد.

«يَا أَهْلَ الْكِتَابِ لِمَ تَكْفُرُونَ بِآيَاتِ اللّهِ وَأَنتُمْ تَشْهَدُونَ ‏. آل عمران/70»

‏اي اهل كتاب ! چرا آيه‌هاي ( دالّ بر صدق نبوّت محمّد ، فرستاده ) خداوند را ناديده مي‌گيريد و تكذيب مي‌داريد ، و حال آن كه ( صحّت آنها و نشانه‌هاي نبوّت محمّد را در كتابهاي خود ) مي‌بينيد ؟‏

«يَا أَهْلَ الْكِتَابِ لِمَ تَلْبِسُونَ الْحَقَّ بِالْبَاطِلِ وَتَكْتُمُونَ الْحَقَّ وَأَنتُمْ تَعْلَمُونَ ‏. آل عمران/71»

‏اي اهل كتاب ! چرا حق را با باطل مي‌آميزيد و كتمانش مي‌كنيد ، و حال آن كه شما مي‌دانيد؟

« ‏ يَا أَهْلَ الْكِتَابِ قَدْ جَاءكُمْ رَسُولُنَا يُبَيِّنُ لَكُمْ كَثِيراً مِّمَّا كُنتُمْ تُخْفُونَ مِنَ الْكِتَابِ وَيَعْفُو عَن كَثِيرٍ قَدْ جَاءكُم مِّنَ اللّهِ نُورٌ وَكِتَابٌ مُّبِينٌ ‏ مائدة / 15»

‏اي اهل كتاب ! پيغمبر ما ( محمّد ) به سوي شما آمده است . بسياري از چيزهائي را برايتان روشن مي‌سازد كه از كتاب ( تورات و انجيل ) پنهان نموده‌ايد ، و از بسياري از چيزها صرف نظر مي‌نمايد . از سوي خدا نوري و كتاب روشنگري به پيش شما آمده است .‏

«‏ يَا أَهْلَ الْكِتَابِ قَدْ جَاءكُمْ رَسُولُنَا يُبَيِّنُ لَكُمْ عَلَى فَتْرَةٍ مِّنَ الرُّسُلِ أَن تَقُولُواْ مَا جَاءنَا مِن بَشِيرٍ وَلاَ نَذِيرٍ فَقَدْ جَاءكُم بَشِيرٌ وَنَذِيرٌ وَاللّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ .مائدة / 19‏»

‏اي اهل كتاب ! پيغمبر ما ( محمّد ) به سوي شما آمده است و به دنبال انقطاع مدّت زماني كه ميان پيغمبران بوده است ، ( حقائق را ديگرباره ) بيان مي‌كند ، تا اين كه ( در روز رستاخيز ) نگوئيد : مژده‌دهنده و بيم‌دهنده‌اي ( از پيغمبران ) به سوي ما نيامده است ( تا فرمان خدا را به ما برسانند . هم اينك پيغمبر ) مژده‌دهنده و بيم‌دهنده‌اي ( محمّد نام ) به سوي شما آمده است ( و عذري براي شما نمانده است ) . و خداوند بر همه چيز توانا است .‏

و: دسته ی پنجم: آیاتی که بر حقّانیت دین اسلام و اظهار آن بر سایر ادیان دلالت دارند؛ مانند آیه ی 32 توبه، 28 فتح و 9صف.

«يُرِيدُونَ أَن يُطْفِؤُواْ نُورَ اللّهِ بِأَفْوَاهِهِمْ وَيَأْبَى اللّهُ إِلاَّ أَن يُتِمَّ نُورَهُ وَلَوْ كَرِهَ الْكَافِرُونَ . توبه/32»‏

آنان مي‌خواهند نور خدا را با ( گمانهاي باطل و سخنان نارواي ) دهان خود خاموش گردانند ( و از گسترش اين نور كه اسلام است جلوگيري كنند ) ولي خداوند جز اين نمي‌خواهد كه نور خود را به كمال رساند ( و پيوسته با پيروزي اين آئين ، آن را گسترده‌تر گرداند ) هرچند كه كافران دوست نداشته باشند .‏

«هُوَ الَّذِي أَرْسَلَ رَسُولَهُ بِالْهُدَى وَدِينِ الْحَقِّ لِيُظْهِرَهُ عَلَى الدِّينِ كُلِّهِ وَكَفَى بِاللَّهِ شَهِيداً ‏. فتح/28»

‏‏خدا است كه پيغمبر خود را همراه با رهنمون و آئين راستين ( اسلام به سوي جملگي مردمان ) روانه كرده است تا آن را بر همه آئينها پيروز گرداند . كافي است كه خدا گواه ( اين چنين سخن و مسأله‌اي ) باشد .‏

«‏ هُوَ الَّذِي أَرْسَلَ رَسُولَهُ بِالْهُدَى وَدِينِ الْحَقِّ لِيُظْهِرَهُ عَلَى الدِّينِ كُلِّهِ وَلَوْ كَرِهَ الْمُشْرِكُونَ. صف/9» ‏

‏خدا است كه پيغمبر خود را همراه با هدايت و رهنمود ( آسماني ) و آئين راستين ( اسلام ) فرستاده است تا اين آئين را بر همه آئينهاي ديگر چيره گرداند ، هرچند مشركان دوست نداشته باشند .‏

حال اگر حقانیت دین اسلام و حقانیت اظهار آن را بر تمام ادیان بپذیریم، دیگر نمی توان سایر ادیان و مکاتب را جزو صراط های مستقیم برای نیل به سعادت و حقیقت قلمداد کرد.

آیات و احادیثی که بر جهانی بودن دین اسلام اشاره می کند:

«تَبَارَكَ الَّذِي نَزَّلَ الْفُرْقَانَ عَلَى عَبْدِهِ لِيَكُونَ لِلْعَالَمِينَ نَذِيراً. فرقان/1»

‏والا مقام و جاويد كسي است كه فرقان ، ( يعني جدا سازنده حق از باطل ) را بر بنده خود ( محمّد ) نازل كرده است ، تا اين كه جهانيان را ( بدان ) بيم دهد.

«‏ وَمَا أَرْسَلْنَاكَ إِلَّا رَحْمَةً لِّلْعَالَمِينَ ‏. انبیاء/107»

ما تو را جز به عنوان رحمت جهانيان نفرستاده‌ايم .‏

«قُلْ أَيُّ شَيْءٍ أَكْبَرُ شَهَادةً قُلِ اللّهِ شَهِيدٌ بِيْنِي وَبَيْنَكُمْ وَأُوحِيَ إِلَيَّ هَذَا الْقُرْآنُ لأُنذِرَكُم بِهِ وَمَن بَلَغَ أَئِنَّكُمْ لَتَشْهَدُونَ أَنَّ مَعَ اللّهِ آلِهَةً أُخْرَى قُل لاَّ أَشْهَدُ قُلْ إِنَّمَا هُوَ إِلَهٌ وَاحِدٌ وَإِنَّنِي بَرِيءٌ مِّمَّا تُشْرِكُونَ ‏. انعام/19»

بگو : بالاترين گواهي ، گواهي كيست بگو : خدا ميان من و شما گواه است ! اين قرآن به من وحي شده است تا شما و تمام كساني را كه اين قرآن بدانها مي‌رسد بدان بيم دهم. آيا به راستي شما گواهي مي‌دهيد كه خدايان ديگري با خدايند ؟ ! بگو : من گواهي نمي‌دهم. بگو : او خداي يگانه يكتا است ، و من از بتان انباز خدا مي‌كنيد بيزارم .‏

«‏ مَّا أَصَابَكَ مِنْ حَسَنَةٍ فَمِنَ اللّهِ وَمَا أَصَابَكَ مِن سَيِّئَةٍ فَمِن نَّفْسِكَ وَأَرْسَلْنَاكَ لِلنَّاسِ رَسُولاً وَكَفَى بِاللّهِ شَهِيداً ‏. نساء/79»

‏( اي پيغمبر ! ) آنچه از خير و خوبي ( از قبيل : رفاه و نعمت و عافيت و سلامت ) به تو مي‌رسد ، از ( فضل ) خدا ( بر تو ) است‌ ؛ و آنچه بلا و بدي ( از قبيل : سختي و بيماري و درد و رنج ) به تو مي‌رسد از خود تو است ( و به سبب قصور و گناهي است كه مرتكب شده‌اي ) . ما شما را به عنوان پيغمبري براي ( هدايت همه ) مردم فرستاده‌ايم ، و كافي است كه خداوند گواه باشد .‏

«قُلْ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنِّي رَسُولُ اللّهِ إِلَيْكُمْ جَمِيعاً الَّذِي لَهُ مُلْكُ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ لا إِلَهَ إِلاَّ هُوَ يُحْيِي وَيُمِيتُ فَآمِنُواْ بِاللّهِ وَرَسُولِهِ النَّبِيِّ الأُمِّيِّ الَّذِي يُؤْمِنُ بِاللّهِ وَكَلِمَاتِهِ وَاتَّبِعُوهُ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ . اعراف/158»‏

‏اي پيغمبر ! ( به مردم ) بگو : من فرستاده خدا به سوي جملگي شما ( اعم از عرب و عجم و سياه و سفيد و زرد و سرخ ) هستم . خدائي كه آسمانها و زمين از آن او است . جز او معبودي نيست . او است كه مي‌ميراند و زنده مي‌گرداند . پس ايمان بياوريد به خدا و فرستاده‌اش ، آن پيغمبر درس نخوانده‌اي كه ايمان به خدا و به سخنهايش دارد . از او پيروي كنيد تا هدايت يابيد .‏

«وَمَا أَرْسَلْنَاكَ إِلَّا كَافَّةً لِّلنَّاسِ بَشِيراً وَنَذِيراً وَلَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ. سبأ/28»‏

‏ما تو را براي جملگي مردمان فرستاده‌ايم تا مژده‌رسان ( مؤمنان به سعادت ابدي ) و بيم دهنده ( كافران به شقاوت سرمدي ) باشي ، وليكن اكثر مردم ( از اين معني ) بي‌خبرند ( و همگاني بودن نبوّت تو را باور نمي‌دارند ) .‏

«فِيهِ آيَاتٌ بَيِّنَاتٌ مَّقَامُ إِبْرَاهِيمَ وَمَن دَخَلَهُ كَانَ آمِناً وَلِلّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلاً وَمَن كَفَرَ فَإِنَّ الله غَنِيٌّ عَنِ الْعَالَمِينَ. آل عمران/97» ‏

‏‏در آن نشانه‌هاي روشني است ، مقام ابراهيم ( يعني مكان نماز و عبادت او از جمله آنها است ) . و هركس داخل آن ( حرم ) شود در امان است . و حجّ اين خانه واجب الهي است بر كساني كه توانائي ( مالي و بدني ) براي رفتن بدانجا را دارند . و هركس ( حجّ خانه خدا را به جاي نياورد ، يا اصلاً حجّ را نپذيرد ، و بدين وسيله ) كفر ورزد ( به خود زيان رسانده نه به خدا ) چه خداوند از همه جهانيان بي‌نياز است .‏

علاوه بر آیات، احادیث حضرت رسول نیز حاکی از آن است که دین اسلام، دینی جهان شمول است. اگر نامه های حضرت رسول (ص) را به سرانِ کشورها، مانند قیصر روم، پادشاهان ایران، فرمانروایان مصر، حبشه و قبایل را مورد بررسی قرار دهیم، پیامبر در نامه های خود جملاتی؛ مانند « فانّی انا رسول الی الناس کافة» می نگاشت که دلالت بر جهان شمولی این دین دارد.

————————————

منبع : دین سوزی معاصر   / تألیف و تحقیق: کمال روحانی / نشر : احسان

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پاسخ دادن معادله امنیتی الزامی است . *

تلگرام نوگرا »»» مطالب سایت + عکس + کلیپ + نوشته های کوتاه متنوع + با ما همراه باشید . eslahe@

قالب وردپرس