معماری
خانه ---> تربیت، اخلاق و تزکیه ---> دلایل اینکه گناه كبیره از ایمان می كاهد اما آن را از بین نمی برد چیست؟
گناهان کبیره

دلایل اینکه گناه كبیره از ایمان می كاهد اما آن را از بین نمی برد چیست؟

دلایل اینکه گناه كبیره از ایمان می كاهد اما آن را از بین نمی برد چیست؟

نویسنده : دکتر یوسف قرضاوی / مترجم: مسعود انصاری تالش

گناهان كبیره در صورت اصرار مرتكب و عدم توبه از آن، ایمان را می كاهد و بر آن خدشه وارد می سازد ولی به طور كلی آن را از بین نمی برد و از زیربنا آن را منتفی نمی سازد.

دلیل این امر عبارت است از:

1- اگر اصل ایمان را منهدم می ساخت به طور مطلق مرتكبش كافر می شد و گناه و ارتداد عنوان واحدی می یافت و گنهكار مرتد می شد و واجب می بود كه مجازات ارتداد در مورد او به اجرا درآید و مجازات های زانی، سارق، راهزن، شرابخوار و قاتل گوناگون نمی شد و این موضوع بنا بر نصوص و اجماع امت مردود است.

2- این كه خداوند قاتل و اولیای مقتول را برادر یكدیگر دانسته است و در آیه ی قصاص می فرماید:

(یا أَیهَا الَّذِینَ آمَنُواْ كُتِبَ عَلَیكُمُ الْقِصَاصُ فِی الْقَتْلَى الْحُرُّ بِالْحُرِّ وَالْعَبْدُ بِالْعَبْدِ وَالأُنثَى بِالأُنثَى فَمَنْ عُفِی لَهُ مِنْ أَخِیهِ شَیءٌ فَاتِّبَاعٌ بِالْمَعْرُوفِ وَأَدَاء إِلَیهِ بِإِحْسَانٍ)[1] «ای كسانی كه ایمان آورده‌اید ! درباره كشتگان ، ( قانون مساوات و دادگری ) قصاص بر شما فرض شده است ( و باید در آن كسی را به گناه دیگری نگرفت ، و بلكه ) : آزاد در برابر آزاد ، و برده در برابر برده ، و زن در برابر زن است . پس اگر كسی ( از جنایتش ) از ناحیه برادر ( دینی ) خود ، گذشتی شد ( و یكی از صاحبان خون‌بها كشنده را بخشید ، و یا حكم قصاص تبدیل به خون‌بها گردید ، از سوی عفو كننده ) باید نیك رفتاری شود و ( سختگیری و بدرفتاری نشود ، و از سوی قاتل نیز به ولی مقتول ) پرداخت ( دیه ) با نیكی انجام گیرد ( و در آن كم و كاست و سهل‌انگاری نباشد ).»

3- قرآن مجید برای دو طایفه از مسلمانان كه به جنگ پرداخته اند ایمان قایل شده است:

(وَإِن طَائِفَتَانِ مِنَ الْمُؤْمِنِینَ اقْتَتَلُوا فَأَصْلِحُوا بَینَهُمَا فَإِن بَغَتْ إِحْدَاهُمَا عَلَى الْأُخْرَى فَقَاتِلُوا الَّتِی تَبْغِی حَتَّى تَفِیءَ إِلَى أَمْرِ اللَّهِ) الی قوله تعالی (إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ فَأَصْلِحُوا بَینَ أَخَوَیكُمْ)[2] « هرگاه دو گروه از مؤمنان با هم به جنگ پرداختند ، در میان آنان صلح برقرار سازید . اگر یكی از آنان در حق دیگری ستم كند و تعدی ورزد ( و صلح را پذیرا نشود ) ، با آن دسته‌ای كه ستم می‌كند و تعدی می‌ورزد بجنگید تا زمانی كه به سوی اطاعت از فرمان خدا برمی‌گردد و حكم او را پذیرا می‌شود.» تا آن جا كه می فرماید: « فقط مؤمنان برادران همدیگرند ، پس میان برادران خود صلح و صفا برقرار كنید.»

كه با وجود مقاتله برای آنان قایل به ایمان شده است چنانكه در حدیثی صحیح وارد شده است‌«لا ترجعوا بعدی كفّاراً یضرب بعضكم وجوه بعض» و باز فرموده است: «اذا التقی المسلمان بسیفیهما فالقاتل و المقتول فی النّار»: «چون دو گروه از مسلمانان بر روی هم شمشیر بكشند قاتل و مقتول در جهنم خواهند بود.» و امام بخاری (ره) بنابر همین حدیث گفته است كه ارتكاب گناه موجب كفر نمی شود و رسول خدا (ص)‌ضمن این كه آنان را به جهنم وعده داده است باز آنان را مسلمان قلمداد نموده است.

4- مروی است كه یكی از اصحاب به نام حاطب بن بلتعه مرتكب خطایی شد كه امروز خیانت بزرگ نامیده می شود. وقتی كه خواست اخبار و حركات جنگی حضرت رسول (ص) را قبل از فتح مكه به قریش برساند در حالی كه رسول خدا (ص) می خواست آن اخبار مخفی بماند و حضرت عمر (رض)‌ عرض كرد: یا رسول الله او را به من واگذار تا گردنش را به سبب نفاقی كه از او ظاهر شده است بزنم. رسول خدا (ص) چنین عذر برایش آورد كه او از اهل بدر است و این عملش ایمان او را از بین نمی برد كه در قرآن مجید، آیات اول سوره ی ممتحنه در شأن او نازل شده است.

(یا أَیهَا الَّذِینَ آمَنُوا لَا تَتَّخِذُوا عَدُوِّی وَعَدُوَّكُمْ أَوْلِیاء تُلْقُونَ إِلَیهِم بِالْمَوَدَّةِ وَقَدْ كَفَرُوا بِمَا جَاءكُم مِّنَ الْحَقِّ) تا آن جا كه می فرماید: (تُسِرُّونَ إِلَیهِم بِالْمَوَدَّةِ وَأَنَا أَعْلَمُ بِمَا أَخْفَیتُمْ وَمَا أَعْلَنتُمْ) « ای مؤمنان ! دشمنان من و دشمنان خویش را به دوستی نگیرید . شما نسبت بدیشان محبت می‌كنید و مودت می‌ورزید ، در حالی كه آنان به حق و حقیقتی ایمان ندارند كه برای شما آمده است» تا آن جا كه می فرماید: «در نهان با آنان دوستی می‌كنید ، در حالی كه من نسبت به هرچه پنهان می‌دارید یا آشكار می‌سازید ( از همگان ) مطلع‌تر و آگاه‌تر هستم.»

5- و آن چه در شأن بهتان زنندگان حضرت عایشه (رض) نازل شده است نزدیك به همین معنی است از جمله مسطح بن اثاثه كه از اهل بدر بوده است و حضرت ابوبكر (رض) قسم یاد كرد كه هرگز به ملاقات او نرود و خداوند در خصوصش فرمود: (‏ وَلَا یأْتَلِ أُوْلُوا الْفَضْلِ مِنكُمْ وَالسَّعَةِ أَن یؤْتُوا أُوْلِی الْقُرْبَى وَالْمَسَاكِینَ وَالْمُهَاجِرِینَ فِی سَبِیلِ اللَّهِ وَلْیعْفُوا وَلْیصْفَحُوا أَلَا تُحِبُّونَ أَن یغْفِرَ اللَّهُ لَكُمْ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَّحِیمٌ ‏)[3] «‏ كسانی كه از شما اهل فضیلت و فراخی نعمتند ، نباید سوگند بخورند این كه بذل و بخشش خود را از نزدیكان و مستمندان و مهاجران در راه خدا باز می‌گیرند ( به علّت این كه در ماجرای افك دست داشته و بدان دامن زده‌اند ) . باید عفو كنند و گذشت نمایند . مگر دوست نمی‌دارید كه خداوند شما را بیامرزاد ؟ ( همان گونه كه دوست دارید خدا از لغزشهایتان چشم‌پوشی فرماید ، شما نیز اشتباهات دیگران را نادیده بگیرید و به این گونه كارهای خیر ادامه دهید ) ، و خدا آمرزگار و مهربان است ( پس خویشتن را متأدّب و متّصف به آداب و اوصاف آفریدگارتان سازید ).»

و اگر گفته شود كه مسطح و امثال او توبه كردند، خداوند گذشت، بخشیدن و احسان نسبت به آنان را موكول به توبه نموده است.

6- بر اساس آنچه كه امام بخاری از ابوهریره (رض) در قصه ی شرابخواری كه رسول خدا (ص) امر به شلاق زدنش فرمود و او را زدند و چون تمام شد بعضی از مردم گفتند: خداوند تو را خوار دارد، رسول خدا (ص) فرمود: «لا تقولوا» چنین مگویید و شیطان را در مورد او یاری ندهید.

و در روایت دیگری از بخاری آمده است: «یاور شیطان در خصوص برادرتان نباشید.» و در سنن ابوداود بر این آمده است «و لكن قولوا: الّلهمّ اغفر له، الّلهمّ ارحمه» »خدایا او را ببخش، خدایا به او رحم كن.»

و این است موضع محمدی در قبال شرابخوار، شرابی كه مادر همه ی پلیدی ها است، امر به شلاق زدن شرابخوار می كند اما راضی به لعن و طردش از رحمت خداوند و اخراجش از میان مسلمانان نمی شود بلكه قایل به برادری در بین آن ها می شود و آنان را منع می كند از این كه با فحش دادن و او را علناً ذلیل كردن در قلبش شكافی برای شیطان ایجاد كنند بلكه دستور می دهد كه برایش مغفرت و رحمت بخواهند و در محبت و برادریش پایبند و برای هدایتش حریص باشند. باشد كه این برخورد عواقبش را بازدارد.

7- بیشتر از این ها چیزی است که بخاری از عمر بن خطاب (رض) روایت نموده است که مردی در زمان رسول خدا (ص) به نام عبدالله و ملقب به حمّار بود. وقتی که رسول خدا (ص) او را به شلاق به علت شرابخواری محکوم نمود می خندید. روزی او را به جهت شلاق زدن حاضر کردند و شلاق زدند. مردی گفت: خدایا او را لعنت کن، چه کار بزرگی انجام می دهد. رسول خدا (ص) فرمود: «لا تلعنوه فوالله ما علمت أنّه لا یحبّ الله و رسوله» او را مورد لعن و نفرین قرار ندهید، قسم به خدا ندانستم که او خدا و رسولش را دوست ندارد. و در بعضی از روایات آمده است: در حقیقت دانستم که خدا و رسولش را دوست می دارد. و در بعضی روایات آمده است: «ما علمت الا أنّه یحب الله و رسوله» جز این که خدا و رسولش را دوست می دارد چیزی از او نفهمیدم.

این موضوع در مورد تکرار شرابخواری، اصرار آن و انکارش بوده است و ابن حجر (ره) در فتح الباری از ابن عبدالبرّ روایت کرده است که آن مرد پنجاه بار شلاق زده شد و رسول خدا (ص) از لعنت کردنش منع می کرد و می فرمود که او خدا و رسولش را دوست می دارد.

حافظ ابن حجر در فتح الباری در فواید این حدیث می گوید:

الف) این حدیث ردّی است بر آن کسی که گمان می کند مرتکب گناه کبیره کافر است. به این علت که آن حضرت از لعنت کردن او را منع کرد و دستور فرمود که: برای او دعا کنید.

ب) این حدیث متضمن این است که بین ارتکاب منهی عنه و محبت خدا و رسولش (ص) منافاتی وجود ندارد بدین جهت که می فرماید: شخص مذکور با وجود ارتکاب آن فعل، خدا و رسولش را دوست می دارد.

ج) با تکرار معصیت محبت خدا و رسولش از دل بیرون نمی رود.

د) از آن بدست می آید که اگر در حدیثی دیگر از شرابخوار نفی ایمان شده است با این عبارت که: هیچ کس شراب نمی نوشد اگر ایمان داشته باشد، نفی کامل ایمان مراد نیست بلکه کمال ایمان را نفی می کند.

8- احادیثی که در گذشته ورود به جنّت را برای گوینده ی «لا اله الا الله» ثابت کرده است اگر چه مرتکب زنا یا دزدی شده باشد.

9- به طور صریح از رسول خدا (ص) رسیده است که فرمود: همانا برای مرتکبین کبائر از امت محمدی شفاعت خواهد شد که این فرمایش حضرت (ص) متضمن دو حکم بزرگ است:

  • آن حضرت آنان را به مجرد ارتکاب گناه کبیره از زمره ی امتش خارج نمی سازد.
  • خداوند آنان را به واسطه ی این شفاعت مورد رحمت قرار می دهد و این ممکن است با جلوگیری از ورودشان به جهنم حاصل شود اگر چه به واسطه ی گناهانشان مستوجب آن باشند و یا بعد از این که به سزای اعمالشان رسیدند بعد از مدتی آن ها را از جهنم بیرون آورد باید دانست که آن ها به طور قطع در جهنم جاودانه نخواهند بود.

———————————————————————–

منبع: پدیده ی افراط در تکفیر / مؤلف: دکتر یوسف قرضاوی / مترجم: مسعود انصاری تالش /انتشارات: نشر احسان 1373

[1] – بقره: 178.

[2] – حجرات: 9و10.

[3] نور: 22.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پاسخ دادن معادله امنیتی الزامی است . *

تلگرام نوگرا »»» مطالب سایت + عکس + کلیپ + نوشته های کوتاه متنوع + با ما همراه باشید . eslahe@

قالب وردپرس