معماری
خانه ---> محمّد رسول الله ---> اصحاب کیستند و موضع ما در برابر معاصی و خطاهای اصحاب
ناصر سبحانی

اصحاب کیستند و موضع ما در برابر معاصی و خطاهای اصحاب

اصحاب کیستند و موضع ما در برابر معاصی و خطاهای اصحاب

نویسنده: استاد شهید ناصر سبحانی / تدوین : عزیز صادقی

اصحاب yچه کسانی هستند؟

جمع کلمه‏ی صاحب از «صَحِبَ ـ یَصْحَبُ» بوده و مصدرش «صحبت» می‏باشد و صحبت به ‏معنای همراه‏کسی ‏بودن در مدت زمانی طولانی است. اصحاب کسانی بودند که همراهی طولانی با پیامبر r داشتند و سابقین اولین از مهاجرین و انصار، مصداق حقیقی اصحاب هستند.

 

اصحاب و سایر مردم زمان پیامبرr :

بر اساس سوره‏ی توبه، در جامعه‏ی اسلامی زمان پیامبرr ، نُه طبقه وجود داشتند: 1ـ سابقین اولین انصار 2ـ سابقین اولین مهاجر 3ـ پیروان شایسته‏ی دو گروه اول 4ـ گروهی از منافقین که در حوادث گوناگون، نفاق آن‏ها آشکار شد. 5ـ منافقین عشایر و چادرنشین که درجه‏ی کفرشان از دیگر کافران شدیدتر بود. 6ـ منافقین شهرنشین که مردّوا‏علی‏النفاق بودند، و حتی پیامبر خدا r هم آن‏ها را نشناخته‏است. 7ـ مؤسّسین مسجد ضرار و کسانی که به‏وسیله‏ی مؤسّسات دینی، نفاق می‏ورزیدند. 8ـ کسانی که هم دارای عمل صالح بودند و هم دارای عمل زشت. «خَلَطُواْ عَمَلاً صَالِحاً وَآخَرَ سَیِّئاً» (توبه/102)، اگر این افراد توبه کنند، به گروه مؤمنین ملحق می‏شوند. 9ـ کسانی که فعلاً موضع خود را روشن ننموده‏اند؛ بنابراین حکمی درباره‏ی آن‏ها صادر نمی‏شود. «مُرْجَوْنَ لِأَمْرِ اللّهِ» (توبه/106).

 

مفهوم پیروی از اصحاب y :

پیروی از صحابه به‏ معنای تبعیّت از زندگی جمعی ایشان ـ که بر اساس اجماع بوده است ـ می‏باشد نه زندگی فردی ایشان؛ زیرا ایشان در زندگی فردی، دارای خطا و اشتباه بوده‏اند‏.

موضع ما در برابر معاصی و خطاهای اصحاب y :

در برابر معاصی و خطاهای اصحاب y می‏توان سه موضع را در پیش گرفت:

1ـ به آنان توهین کرد که این امر، برخلاف آیه‏ی 10 سوره‏ی حشر است ، که می فرماید : ‏ وَالَّذِينَ جَاؤُوا مِن بَعْدِهِمْ يَقُولُونَ رَبَّنَا اغْفِرْ لَنَا وَلِإِخْوَانِنَا الَّذِينَ سَبَقُونَا بِالْإِيمَانِ وَلَا تَجْعَلْ فِي قُلُوبِنَا غِلّاً لِّلَّذِينَ آمَنُوا رَبَّنَا إِنَّكَ رَؤُوفٌ رَّحِيمٌ ‏

 ‏ترجمه : ‏‏كساني كه پس از مهاجرين و انصار به دنيا مي‌آيند ، مي‌گويند : پروردگارا ! ما را و برادران ما را كه در ايمان آوردن بر ما پيشي گرفته‌اند بيامرز . و كينه‌اي نسبت به مؤمنان در دلهايمان جاي مده ، پروردگارا ! تو داراي رأفت و رحمت فراواني هستي .‏

2ـ کورکورانه از ایشان دفاع کرد و اشتباهاتشان را توجیه نمود، به‏گونه‏ای که دین، فدای آن‏ها شود. این امر نیز بر خلاف آموزه‏های قرآنی است.

3‏ـ وقوع خطا و عصیان از جانب آن‏ها را ممکن بدانیم، اما موضع ما در برابر ایشان، طلب استغفار و عدم کینه‏ورزی ‏باشد. «رَبَّنَا اغْفِرْ لَنَا وَلِإِخْوَانِنَا الَّذِینَ سَبَقُونَا بِالْإِیمَانِ وَلَا تَجْعَلْ فِي قُلُوبِنَا غِلّاً لِّلَّذِینَ آمَنُوا رَبَّنَا إِنَّک رَؤُوفٌ رَّحِیمٌ» (حشر/10)؛ این موضع، مطابق با دستورات قرآن است. البته لازم به ذکر است که تشخیص خطاها و معاصی اصحاب، تنها در صلاحیت خداوند است.

ذکر صلوات پس از نام پیامبر خدا r و نیز دعای «رضي الله عنه» پس از ذکر نام اصحاب پیامبر، بر اساس آموزه‏های قرآنی انجام می‏گیرد.

 

بررسی مسائل در مجرای تاریخی خودش:

در ریشه‏یابی رخدادهای ناگوار زمان صحابه، مانند جنگ اصحاب y با هم در جنگ جمل، نباید توطئه‏ی دشمنان درجه اول اسلام (مشرکین، یهود، نصارا، ایران و روم) را از نظر دور داشت؛ زیرا طراح اصلی همه‏ی حوادث ناگوار آن زمان و پس از آن نیز آن‏ها بودند. لازم به یادآوری است که هیچ‏گاه نباید چنین پنداشت که کشتن مسلمانان به ‏دست همدیگر به‏ دلیل اجتهاد اصحاب بوده است؛ زیرا اجتهاد مجتهدین نباید باعث کشته ‏شدن انسان‏ها گردد.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پاسخ دادن معادله امنیتی الزامی است . *

تلگرام نوگرا »»» مطالب سایت + عکس + کلیپ + نوشته های کوتاه متنوع + با ما همراه باشید . eslahe@

قالب وردپرس